Mr. M.M. Rost van Tonningen

Fanatieke antisemiet van Austro-nazistische signatuur en aristocratische huize. Gaf in 1936 zijn vorstelijk betaalde baan bij de Volkenbond in Wenen op om zich geheel aan het nationaal-socialisme te kunnen wijden. In 1939 als Tweede Kamerlid een dag geschorst na een handgemeen in de vergaderzaal. Kort voor de Duitse inval in 1940 geïnterneerd als staatsgevaarlijk persoon. In de NSB de grote rivaal van Mussert. Vertrouweling van Himmler. Was belast met de gelijkschakeling van de Nederlandse arbeidersbeweging en volgde in 1941 Trip op als president van de Nederlandse Bank. Twistzieke en onverdraagzame man. Pleegde in 1945 na een maand gevangenschap 'zelfmoord' - er was sprake van dat hij was 'gezelfmoord' - voor hij kon worden berecht.

NSB
in de periode 1937-1945: lid Tweede Kamer

voornamen

Meinoud Marinus

personalia

geboorteplaats en -datum
Soerabaja (Ned.-Indië), 19 februari 1894

overlijdensplaats en -datum
Scheveningen (gem. 's-Gravenhage), 6 juni 1945

levensbeschouwing
protestants (opgevoed)

partij/stroming

partij(en)
NSB (Nationaal-Socialistische Beweging), vanaf 12 augustus 1936

loopbaan

-		volontair Internationaal Arbeidsbureau te Genève, van 1921 tot 1923
-		lid staf commissaris-generaal mr. A.R. Zimmerman bij Volkenbondscontrole te Wenen, van maart 1923 tot 1926
-		vertegenwoordiger van het Financieel Comité van de Volkenbond en van de Trustees van de Volkenbondslening aan Oostenrijk te Wenen, van 1926 tot juni 1928
-		medewerker bank "Hope & Co." te Amsterdam, van 1928 tot 1931
-		vertegenwoordiger van het Financieel Comité van de Volkenbond en van de Trustees van de Volkenbondslening aan Oostenrijk te Wenen, van 1931 tot 1936 (nam zelf ontslag, waardoor hij de opheffing van de Volkenbondscontrole forceerde)
-		hoofdredacteur NSB-orgaan "Het Nationale Dagblad", van 1936 tot 1945
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 11 juni 1937 tot 6 juni 1945
-		geïnterneerd te Ooltgensplaat, als één der zgn. 21 door de Nederlandse regering als staatsgevaarlijk beschouwde personen, van 3 mei 1940 tot 30 mei 1940
-		Kommissar für die marxistischen Parteien, vanaf 20 juli 1940
-		leider der Raad voor Volkshuishouding, vanaf 25 maart 1941
-		president De Nederlandsche Bank, van 26 maart 1941 tot mei 1945
-		secretaris-generaal voor Bijzondere Economische Zaken, van 22 april 1941 tot mei 1945
-		waarnemend secretaris-generaal begrotingszaken en geldwezen, ministerie van Financiën, van 22 april 1941 tot mei 1945
-		gemachtigde van de leider voor Financiën, Bankwezen, Bijzondere Economische Zaken en Nederlandse Oost-Compagnie, vanaf 1 februari 1943
-		SS-Hauptsturmführer, vanaf maart 1945
-		geïnterneerd strafgevangenis te Scheveningen, van 6 mei 1945 tot 6 juni 1945

partijpolitieke functies

-		tweede plaatsvervangend leider der NSB
-		vormingsleider en plaatsvervangend leider der NSB, van 1 oktober 1940 tot mei 1945
-		leider Economisch Front der NSB, van 1 september 1941 tot mei 1945

opleiding

voortgezet onderwijs

-		h.b.s.-a te Soerabaja
-		h.b.s.-a te 's-Gravenhage, tot 1912 (eindexamen)
-		staatsexamen, tot 1918

academische studie

-		studie Technische Hogeschool te Delft, van 1912 tot 1914 (studie afgebroken i.v.m. uitbreken van de oorlog)
-		rechtsgeleerdheid (gepromoveerd op stellingen) Rijksuniversiteit Leiden, van 20 september 1918 tot 8 december 1921

wetenswaardigheden

algemeen

-		Veroorzaakte op 1 maart 1939 een rel in de Tweede Kamer rond de behandeling van de zaak-Oss, waarbij het tot een handgemeen kwam. Werd uit de Vergaderzaal verwijderd en voor een dag uitgesloten van de vergadering.
-		Zei op 27 maart 1942 op een NSB-vergadering in de zaal van de Haagse Dierentuin: "De Joden bepalen de richting van den oorlog, daarom werden onze menschen in Indië in den steek gelaten. De Jood voerde de bestialiteit in den oorlog in. Hij moet uitgeroeid worden!"

uit de privé-sfeer

-		Was als nationaal-socialist aanhanger van de Oostenrijkse, fel anti-semitische variant
-		Had vooral contact (vanaf 1934) met de Oostenrijkse SS
-		Kwam na een val van een bovengang in de strafgevangenis van Scheveningen om het leven. Pleegde (vermoedelijk) zelfmoord, maar daaraan waren martelingen voorafgegaan.
-		Zijn vader was luitenant-generaal bij het KNIL, legercommandant te Nederlands-Indië en adjudant i.b.d. van koningin Wilhelmina

woonplaats(en)/adres(sen)

-		Nederlands-Indië, van 19 februari 1894 tot 1909
-		Wenen, van 1923 tot 1928
-		Amsterdam, van 1928 tot 1931
-		Wenen, van 1931 tot 1936
-		's-Gravenhage, Groot Hertoginnelaan 215, vanaf 1936

buitenlandse onderscheidingen

-		Grosse Ehrenzeichen für Verdienste van Oostenrijk, 1928
-		Grosskreuz der Österrreichischen Verdienstordens, 1936
-		Erinnerungsmedaille für die Wiedervereinigung der Ostmark mit dem Deutschen Reich, juni 1939 (voor "wertvolle Mitarbeid bei der Deutschen Gesandtschaft" in Wenen)

militaire dienst

vrijwilliger in militaire dienst, van 1 augustus 1914 tot 1 maart 1919

rang(en) reserve-officier

reserve-eerste luitenant der artillerie, vanaf 3 december 1919

publicaties/bronnen

literatuur/documentatie

-		E. Fraenkel-Verkade, "Rost Van Tonningen, Meinoud Marinus (1894-1945)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel I, 501
-		Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld (1938)
-		L. de Jong, "Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog 1939-1945", deel I, 336-341
-		NRC Handelsblad, 05-09-1987
-		Ned. Patriciaat, 1997

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

-		gehuwd te Leiden, 17 januari 1924 (huwelijk ontbonden 6 februari 1936)
-		gehuwd (tweede huwelijk) te Hilversum, 21 december 1940

naam echtgeno(o)t(e)/partner
M.S. Gordon Hasselbach, Mary Sara

naam 2e partner
F.S. Heubel, Florentine Sophie ('Florrie')

kinderen

-		2 dochters (uit eerste huwelijk)
-		3 zoons (uit tweede huwelijk)

naam vader
M.B. Rost van Tonningen, Marinus Bernardus

naam moeder
Jkvr. M.S.J. van den Bosch, Meinouda Sara Johanna

broers en zusters
jongste zoon

Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.




	personalia

	partij/stroming

	loopbaan

	partijpolitieke functies

	opleiding

	wetenswaardigheden

	publicaties/bronnen

	familie/gezin



Home Route