Jhr.Mr. J. Röell

Foto Jhr.Mr. J. Röell
Knap, evenwichtig liberaal jurist uit een vooraanstaande familie van bestuurders. Als oud-griffier van de Staten van Holland goed ingevoerd in het binnenlands bestuur en de waterhuishouding. In 1877 voor het district Utrecht tot Tweede Kamerlid gekozen en in de Kamer breed georiënteerd. Na zijn niet-verkiezing in 1886 Eerste Kamerlid. Trad daar verzoenend op in de schoolwetkwestie. Formeerde in 1894 een (gematigd liberaal) zakenkabinet, dat een verdubbeling van het aantal kiezers tot stand bracht. Werd zelf minister van Buitenlandse Zaken. Keerde in 1901 terug in de Tweede Kamer. In 1909 niet herkozen, waardoor er ook een einde kwam aan zijn Kamervoorzitterschap. De laatste jaren van zijn leven vicepresident van de Raad van State. Lange, statige man.

liberaal, oud- of vrije liberalen
in de periode 1877-1914: lid Tweede Kamer, voorzitter Tweede Kamer, lid Eerste Kamer, minister, vicepresident Raad van State

[ V ][ ^^ ]

voornaam

Joan

[ V ][ ^^ ]

personalia

geboorteplaats en -datum
Haarlem, 21 juli 1844

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 13 juli 1914

begraafplaats en -datum
Leusden, familiegraf, 16 juli 1914

levensbeschouwing
Nederlands Hervormd

[ V ][ ^^ ]

partij/stroming

stroming(en)
-   (oud-)liberaal
-   anti-Takkiaan, 1894

partij(en)
Bond van Vrije Liberalen, vanaf 1906

[ V ][ ^^ ]

loopbaan

-   advocaat te Utrecht, van 1867 tot 1867
-   adjunct-commies ter Provinciale Griffie te Arnhem, van 1867 tot 1868
-   commies-afdelingschef ter Provinciale Griffie te Utrecht, van 1868 tot 1872
-   griffier Staten van Zuid-Holland, van 12 juli 1872 tot 1878
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Utrecht, van 18 september 1877 tot 11 oktober 1884
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Utrecht, van 17 november 1884 tot 18 mei 1886
-   lid Eerste Kamer der Staten-Generaal voor de provincie Zeeland, van 23 mei 1887 tot 17 augustus 1887
-   lid Eerste Kamer der Staten-Generaal voor de provincie Zeeland, van 19 september 1887 tot 27 maart 1888
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Utrecht, van 1 mei 1888 tot 20 maart 1894
-   lid en secretaris Raad van Voogdij over de Koningin, van 8 december 1890 tot 31 augustus 1898
-   minister van Buitenlandse Zaken, van 8 mei 1894 tot 27 juli 1897
-   voorzitter van de ministerraad, van 8 mei 1894 tot 27 juli 1897 (formeel tijdelijk)
-   lid Eerste Kamer der Staten-Generaal voor de provincie Zuid-Holland, van 28 maart 1898 tot 17 september 1901
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Utrecht II, van 17 september 1901 tot 21 september 1909
-   voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 22 september 1905 tot 21 september 1909
-   lid Eerste Kamer der Staten-Generaal voor de provincie Noord-Holland, van 31 januari 1910 tot 2 februari 1912
-   vicepresident Raad van State, van 1 februari 1912 tot 13 juli 1914 (benoeming bij K.B. van 29 januari 1912)

[ V ][ ^^ ]

nevenfuncties

overzicht
-   voorzitter College van Notabelen Nederlandse Hervormde Kerk te 's-Gravenhage (15 jaar)
-   lid Staatscommissie inzake de Grondwetsherziening (Staatscommissie-Heemskerk), van 11 mei 1883 tot 18 maart 1885
-   lid College van Curatoren Rijksuniversiteit Utrecht, van 13 januari 1885 tot 8 mei 1894
-   lid Raad van Commissarissen Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen, omstreeks 1887 en nog in 1909
-   lid Staatscommissie inzake de administratieve rechtspraak (Staatscommissie-Kappeyne van de Coppello), van 1891 tot 8 mei 1894
-   kabinetsformateur, van april 1894 tot 7 mei 1894 (mondelinge opdracht van koningin-regentes Emma)
-   voorzitter College van Curatoren Rijksuniversiteit Utrecht, van 18 oktober 1897 tot 13 juli 1914
-   lid Staatscommissie verkeersverbindingen in en om Utrecht, vanaf 1902
-   ondervoorzitter Staatscommissie voor de Grondwetsherziening (Staatscommissie-De Beaufort), van 2 mei 1910 tot 15 mei 1912
-   lid College voor de Zeevisscherijen

gedelegeerde commissies
-   lid Huishoudelijke Commissie (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 1887 tot april 1888
-   voorzitter Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1905 tot september 1909
-   voorzitter Huishoudelijke Commissie (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1905 tot september 1909

erefuncties, comité's van aanbeveling etc.
beschermheer Vereeniging Oranje-Park te Utrecht

[ V ][ ^^ ]

opleiding

lager onderwijs
-   Franse School te Haarlem

voortgezet onderwijs
-   kostschool te Sassenheim
-   gymnasium te Utrecht

academische studie
-   Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op dissertatie) Hogeschool te Utrecht, van 1861 tot 23 november 1866 (magna cum laude)

[ V ][ ^^ ]

activiteiten

als parlementariër
-   Sprak als Tweede- en Eerste-Kamerlid over uiteenlopende onderwerpen (onderwijs, waterstaat, gezondheid, Grondwetsherziening, kiesrecht, binnenlands bestuur, Indische aangelegenheden en belastingen)

als minister-president
-   Het door hem geleide kabinet bracht een voorlopig einde aan de kiesrechtstrijd door de totstandkoming van de Kieswet-Van Houten (1896)

als bewindspersoon (wetgeving)
-   Bracht een wet tot goedkeuring van een Verdrag met België tot stand over verbetering van het Kanaal van Gent naar Terneuzen

[ V ][ ^^ ]

wetenswaardigheden

algemeen
-   Hij genoot groot gezag in brede kring en stond bekend als specialist in vraagstukken van algemeen constitutionele aard; adviseur van koningin Emma en koningin Wilhelmina
-   Werd in september 1901, 1902, 1903 en 1904 als derde op de voordracht voor het Tweede-Kamervoorzitterschap gezet

verkiezingen
-   Versloeg in 1877 B.J.L. baron de Geer van Jutphaas (a.r.)
-   Versloeg in 1881 S. baron van Heemstra (arp)
-   Versloeg in 1884 J.E.N. baron Schimmelpenninck van der Oye (arp) en jhr. J.H. Hora Siccama (arp)
-   Werd in 1886 verslagen door Æ. baron Mackay en J.E.N. baron Schimmelpenninck van der Oye (arp)
-   Versloeg in 1888 Æ. baron Mackay en J.E.N. baron Schimmelpenninck van der Oye (arp)
-   Versloeg in 1891 jhr. H.M.J. van Asch van Wijck en W.K.F.P. graaf van Bylandt (arp)
-   Werd in 1894 in de districten Utrecht en Haarlem gekozen; opteerde voor Utrecht, maar nam geen zitting vanwege zijn benoeming tot minister. Versloeg in het district Utrecht H.A. van Beuningen (lib.) en A. Brummelkamp (arp) na herstemming en in het district Haarlem A.J.W. Farncombe Sanders.
-   Was in 1897 geen Tweede-Kamerkandidaat
-   Versloeg in 1901 in het kiesdistrict Utrecht II D.A.P.N. Koolen (rk) na herstemming
-   Versloeg in 1905 in het kiesdistrict Utrecht II N. de Ridder (arp) na herstemming
-   Werd in 1909 verslagen door J.S.F. van Hoogstraten (arp)

niet-aanvaarde politieke functies
-   minister van Buitenlandse Zaken, 1897 (geweigerd)

woonplaats(en)/adres(sen)
-   Utrecht, tot 1872
-   's-Gravenhage, Koninginnegracht 32, van 1872 tot 1894
-   's-Gravenhage, Herengracht 17, vanaf 1894

ridderorden
Grootkruis Orde van de Nederlandse Leeuw, 1909

verenigingen, sociëteiten, genootschappen
lid Koninklijke Academie van Wetenschappen, vanaf 1894

[ V ][ ^^ ]

publicaties/bronnen

publicaties
-   "Historisch-staatsregtelijk onderzoek naar het algemeen en het bijzonder bestuur van den waterstaat in Nederland van 1795 tot 1848" (dissertatie, 1866)
-   "Kantteekeningen op de Regeeringsontwerpen tot Herziening der Grondwet" (1887)

literatuur/documentatie
-   Castoretpollux, "In de Tweede Kamer. Portretten" (1881)
-   L.J. Plemp van Duiveland, "Jhr.mr. Joan Röell", in: "Mannen en vrouwen van beteekenis in onze dagen" 42 (1912)
-   M.W. Jurriaanse, "De Nederlandse Ministers van Buitenlandse Zaken 1813-1900"
-   G. Taal, "Röell, Jhr. Joan (1844-1914)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel II, 460
-   Onze Afgevaardigden, 1897, 1901, 1905

archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

[ V ][ ^^ ]

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Utrecht, 10 september 1868

naam echtgeno(o)t(e)/partner
Jkvr. E.E.R. de Beaufort, Eritia Ena Romelia

kinderen
kinderloos

naam vader
Mr. H.H. baron Röell, Herman Hendrik

geboorteplaats en/of -datum vader
's-Gravenhage, 10 december 1806

naam moeder
E. van de Poll, Elisabeth

geboorteplaats en/of -datum moeder
Amsterdam, 4 maart 1808

familierelaties
-   Zoon van H.H. baron Röell, Commissaris des Konings in Utrecht en Noord-Holland
-   Broer van jhr. J.A. Röell, minister
-   Broer van W. baron Röell, staatsraad in buitengewone dienst
-   Kleinzoon van W.F. baron Röell, minister en Eerste-Kamerlid
-   Kleinzoon van F. van de Poll, Tweede-Kamerlid
-   Neef (oomzegger) van W. baron Röell van Hazerswoude, Tweede-Kamerlid



Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.


personalia
partij/stroming
loopbaan
nevenfuncties
opleiding
activiteiten
wetenswaardigheden
publicaties/bronnen
familie/gezin
TXT/Print-versie voor correct en passend afdrukken (verschijnt in een nieuw venster)Reageer op deze pagina. Aanvullingen en suggesties zijn altijd welkom!
homeHome           Route