Mr. Th.H. de Meester

Foto Mr. Th.H. de Meester
Tamelijk onbekende Indische bestuurder, die in 1905 leider werd van een door Goeman Borgesius geformeerd liberaal minderheidskabinet ('een kabinet van kraakporselein'). Aan dit kabinet-De Meester - ook wel 'de Staalmeesters' genoemd - kwam al na tweeënhalf jaar een einde, nadat in 1907 minister Staal al had moeten aftreden na een eerste kabinetscrisis. Was als kabinetsleider wel gerespecteerd, maar weinig gezagvol. Nadien was De Meester een vooraanstaand Tweede Kamerlid, en verder gemeenteraadslid in Den Haag en politiek redacteur van 'Het Vaderland'. Hij eindigde zijn loopbaan als staatsraad.

Liberale Unie
in de periode 1898-1919: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK, minister, lid Raad van State, vicepresident Raad van Nederlands-Indië

[ V ][ ^^ ]

voornamen

Theodoor Herman

[ V ][ ^^ ]

personalia

geboorteplaats en -datum
Harderwijk, 16 december 1851

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 27 december 1919

levensbeschouwing
-   Nederlands Hervormd
-   geen godsdienst

[ V ][ ^^ ]

partij/stroming

partij(en)
Liberale Unie

[ V ][ ^^ ]

loopbaan

-   adjunct-commies eerste klasse Provinciale Griffie te Zwolle, vanaf 1 juli 1875
-   commies Provinciale Griffie te Zwolle, tot 1 januari 1878
-   chef provinciaal bureau voor statistiek, Provinciale Griffie te Zwolle, van 1 januari 1878 tot 1 september 1885
-   gemeentesecretaris van Groningen, van 1 september 1885 tot 1 maart 1892
-   chef Generale Thesaurie (rang: administrateur), ministerie van Financiën, van 1 maart 1892 tot mei 1898
-   vice-president Raad van Nederlandsch-Indië te Batavia, van 27 mei 1898 tot 6 juni 1904
-   ziekteverlof te Soekaboemi, 1903
-   verlof in Nederland, vanaf juli 1905
-   minister van Financiën, van 15 augustus 1905 tot 11 februari 1908
-   voorzitter van de ministerraad, van 16 augustus 1905 tot 11 februari 1908 (formeel tijdelijk)
-   lid gemeenteraad van 's-Gravenhage, van 2 december 1908 tot 7 september 1909 (gekozen in district III)
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Den Helder, van 9 mei 1910 tot 30 maart 1917 (was in 1909 gekozen, maar kon pas in 1910 zitting nemen vanwege ziekte)
-   lid gemeenteraad van 's-Gravenhage, van 27 juni 1910 tot 30 maart 1914
-   politiek hoofdredacteur dagblad "Het Vaderland", van 1912 tot 1914
-   lid Raad van State, van 30 maart 1917 tot 27 december 1919

[ V ][ ^^ ]

partijpolitieke functies

-   fractievoorzitter Liberale Unie Tweede Kamer der Staten-Generaal, van september 1913 tot 30 maart 1917
-   lid Indische commissie, Liberale Unie, vanaf november 1916

[ V ][ ^^ ]

nevenfuncties

overzicht
-   voorzitter Burgerlijke Pensioenraad, van 2 maart 1908 tot april 1917
-   voorzitter Militaire Pensioenraad, vanaf 2 maart 1908
-   voorzitter Pensioenraad voor de gemeente-ambtenaren, van 27 augustus 1913 tot april 1917
-   lid Bevredigingscommissie voor het Onderwijs (Staatscommissie-Bos), van 31 december 1913 tot 11 maart 1916
-   lid Centrale Commissie voor de Statistiek, omstreeks 1915
-   voorzitter Staatscommissie inzake de pensioenregeling voor burgerlijke ambtenaren, van november 1915 tot 1919

gedelegeerde commissies
-   lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van november 1912 tot januari 1913 (voorzitter tweede afdeling)
-   lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1913 tot november 1913 (voorzitter vierde afdeling)
-   lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van januari 1914 tot maart 1914 (voorzitter tweede afdeling)
-   lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1914 tot november 1914 (voorzitter vierde afdeling)
-   lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van januari 1915 tot april 1916
-   lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1916 tot januari 1917 (resp. voorzitter vijfde en tweede afdeling)
-   lid afdeling Binnenlandse Zaken (Raad van State)
-   voorzitter afdeling Financiën (Raad van State)

[ V ][ ^^ ]

opleiding

voortgezet onderwijs
-   gymnasium te Harderwijk

academische studie
-   Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op stellingen) Hogeschool te Utrecht, van 29 oktober 1868 tot 28 mei 1875

[ V ][ ^^ ]

activiteiten

als parlementariër
-   Hield zich als Tweede-Kamerlid vooral bezig met financiële onderwerpen en koloniale zaken. Voerde ook het woord bij het debat over de Grondwetsherziening 1917.

opvallend stemgedrag
-   Behoorde in 1910 tot de minderheid van de Unie-liberalen die vóór een motie-Duymaer van Twist stemde, waarin werd gevraagd niet alleen de officierstractementen maar ook de pensioenen te verhogen. Aanneming van de motie was voor minister Cool reden om ontslag te nemen.

als bewindspersoon (beleidsmatig)
-   Was op 18 september 1906 de eerste minister van Financiën die de begroting mondeling aan de Tweede Kamer aanbood
-   Voerde een voorzichtig financieel beleid, waarbij terughoudend werd betracht bij het aanvatten van nieuwe overheidstaken
-   Introduceerde in 1906 een nieuwe begrotingsnorm ten aanzien van buitengewone uitgaven: alleen direct productieve uitgaven kwamen voor financiering uit leningen in aanmerking

[ V ][ ^^ ]

wetenswaardigheden

algemeen
-   Was bij K.B. van 27 juni 1905 herbenoemd als vice-president Raad van Nederlandsch-Indië, maar deze benoeming verviel vanwege zijn ministerschap
-   Werd als minister-president van het door Goeman Borgesius geformeerde kabinet aangezocht toen hij op verlof was in Nederland. Vermoedelijk was zijn naam genoemd door oud-minister van Financiën Pierson. Oud-minister De Beaufort, het Tweede-Kamerlid G.A. van Hamel, de Amsterdamse burgemeester Van Leeuwen en de Utrechtse burgemeester Reiger hadden eerder geweigerd.
-   Zijn kabinet stond bekend als 'kabinet van kraakporselein', omdat het niet over een vaste meerderheid in het parlement beschikte. Zijn kabinet diende in december 1906 ontslag in na de verwerping van de Oorlogsbegroting 1907 door de Eerste Kamer en kwam in december 1907 definitief ten val door de verwerping van de Oorlogsbegroting voor 1908 door de Tweede Kamer
-   Werd in 1909 herkozen als gemeenteraadslid, maar wegens ziekte niet opnieuw beëdigd

uit de privé-sfeer
-   Zijn broer Everhard Dirk was burgemeester van Strijen
-   Was sinds zijn studententijd bevriend met zijn latere collega-minister mr. P. Rink

verkiezingen
-   Werd in 1908 bij tussentijdse verkiezingen in het district Ommen verslagen door A. Kuyper (arp)
-   Werd in 1909 in de districten Den Helder en Schoterland gekozen en nam zitting voor Den Helder. Versloeg in Schoterland J.A. Bergmeijer (sdap) en in Den Helder A.P. Staalman. Beide keren na herstemming.
-   Versloeg in 1913 C. Thomassen (sdap) na herstemming

woonplaats(en)/adres(sen)
-   Groningen, tot 1 maart 1892
-   's-Gravenhage, van 1 maart 1892 tot 2 augustus 1898
-   Batavia, van 2 augustus 1898 tot 2 september 1904
-   's-Gravenhage, van 2 september 1904 tot 27 december 1919

ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw

[ V ][ ^^ ]

publicaties/bronnen

literatuur/documentatie
-   G. Puchinger, "Nederlandse minister-presidenten van de twintigste eeuw" (1984)
-   C. Fasseur, "Meester, Theodoor Herman de (1851-1919)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel III, 403
-   "Het Vaderland", 28 dec. 1919
-   "Nieuwe Rotterdamsche Courant", 28 dec. 1919
-   Ned. Patriciaat, 1942

archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

[ V ][ ^^ ]

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Zwolle, 6 juli 1881

naam echtgeno(o)t(e)/partner
J.A.R.W. Parker, Josina Agnes Reiniera Woltera

kinderen
2 zoons en 1 dochter

naam vader
Mr. G.A. de Meester, Gerrit Abraham

geboorteplaats en/of -datum vader
Harderwijk, 2 oktober 1817

naam moeder
Th.H. van Meurs, Theodora Hermina

geboorteplaats en/of -datum moeder
Ede, 16 december 1821

broers en zusters
1 zus en 2 broers

beroep grootvader (vaderskant)
raad en burgemeester van Harderwijk

familierelaties
Zoon van G.A. de Meester, Tweede-Kamerlid



Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.


personalia
partij/stroming
loopbaan
partijpolitieke functies
nevenfuncties
opleiding
activiteiten
wetenswaardigheden
publicaties/bronnen
familie/gezin
Nieuws
TXT/Print-versie voor correct en passend afdrukken (verschijnt in een nieuw venster)Reageer op deze pagina. Aanvullingen en suggesties zijn altijd welkom!
homeHome           Route