Mr. C.Th. graaf van Lynden van Sandenburg

Foto Mr. C.Th. graaf van Lynden van Sandenburg
Tamelijk ijdele Utrechts edelman, die diverse malen minister was. Behoorde tot de orthodox-protestantse conservatieven, die sympathiseerden met de antirevolutionairen. Aanvankelijk advocaat en in 1866 Tweede Kamerlid. In het 'koninklijke' kabinet-Van Zuylen minister voor Hervormde Eredienst. Als minister van Justitie in het door hem en Heemskerk geleide kabinet (1874-1877) voerde hij een nieuwe rechterlijke indeling in. Het door hem in 1879 geformeerde kabinet bestond uit gematigde conservatieven en liberalen en regeerde met een liberale Tweede Kamermeerderheid. Hij was daarin minister van Buitenlandse Zaken en later van Financiën. Regelde in 1879 de huwelijksvoorwaarden bij het huwelijk van Willem III met Emma. Werd later tot graaf verheven en was nog enige tijd senator.

conservatief (protestants)
in de periode 1866-1885: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer, minister, minister van Staat

[ V ][ ^^ ]

voornamen (roepnaam)

Constantijn Theodoor (Theo)

[ V ][ ^^ ]

personalia

wijziging in naam en/of titulatuur
-   Mr. C.Th. baron van Lynden van Sandenburg, tot 24 augustus 1882
-   Mr. C.Th. graaf van Lynden van Sandenburg, vanaf 24 augustus 1882

geboorteplaats en -datum
Utrecht, 24 februari 1826

overlijdensplaats en -datum
Neerlangbroek (gem. Langbroek, Utr.), 8 november 1885

levensbeschouwing
Nederlands Hervormd (aanhanger Reveil)

[ V ][ ^^ ]

partij/stroming

stroming(en)
antirevolutionair (conservatief)

[ V ][ ^^ ]

loopbaan

-   advocaat te Utrecht, van 1848 tot 1866
-   lid gemeenteraad van Langbroek
-   lid Provinciale Staten van Utrecht voor het kiesdistrict Amerongen, van 13 maart 1860 tot 15 januari 1868
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Arnhem, van 7 augustus 1866 tot 1 oktober 1866
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Arnhem, van 19 november 1866 tot 3 januari 1868
-   minister voor de Zaken van de Hervormde en andere Erediensten, behalve die der Rooms-Katholieke, van 15 januari 1868 tot 3 juni 1868
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Tiel, van 20 september 1869 tot 18 september 1871
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Tiel, van 17 oktober 1871 tot 26 augustus 1874
-   minister van Justitie, van 27 augustus 1874 tot 3 november 1877
-   minister van Buitenlandse Zaken, van 19 augustus 1879 tot 15 september 1881
-   (tijdelijk) voorzitter van de ministerraad, van 19 augustus 1879 tot 23 april 1883
-   minister van Financiën ad interim, van 13 juni 1881 tot 15 september 1881 (na het aftreden van minister Vissering)
-   minister van Financiën, van 15 september 1881 tot 21 april 1883
-   lid Eerste Kamer der Staten-Generaal voor de provincie Utrecht, van 18 september 1883 tot 11 oktober 1884
-   lid Eerste Kamer der Staten-Generaal voor de provincie Utrecht, van 17 november 1884 tot 8 november 1885

ambtstitel
-   minister van Staat, van 29 april 1883 tot 8 november 1885

[ V ][ ^^ ]

nevenfuncties

-   kamerheer in buitengewone dienst, vanaf 30 september 1855
-   rechter-plaatsvervanger te Utrecht, vanaf 18 september 1856
-   hoogheemraad Hoogheemraadschap van de Lekdijk Bovendams, van 1860 tot 1868
-   waarnemend rijksadvocaat te provincie Utrecht, tot 1860
-   heemraad polder Neerlangbroek, Hardenbroek en Sterkenburg, tot 1860
-   kabinetsformateur, van 29 april 1868 tot 1 mei 1868 (poging mislukte)
-   kabinetsformateur, augustus 1873 (na ontslagaanvrage kabinet-De Vries; poging mislukte)
-   kabinetsformateur, van juli 1879 tot augustus 1879
-   kabinetsformateur, van juli 1882 tot augustus 1882 (na tussentijdse crisis, die eindigde met terugkomen op de ontslagaanvrage)

[ V ][ ^^ ]

opleiding

voortgezet onderwijs
-   onderwijs te Grafraeth (bij Solingen, Dld.) (i.v.m. oogheelkundige behandeling aldaar)

academische studie
-   Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op dissertatie) Hogeschool te Utrecht, van 29 maart 1844 tot 10 oktober 1848 (ingeschreven bij literaire faculteit met goedkeuring van prof. F.J.L. Schroeder)

[ V ][ ^^ ]

activiteiten

als parlementariër
-   Sprak als Tweede-Kamerlid over uiteenlopende onderwerpen (justitie, landbouw, koloniale zaken, onderwijs)
-   Stemde in 1866 tegen de motie-Keuchenius en in 1867 vóór de begroting van Buitenlandse Zaken

als bewindspersoon (wetgeving)
-   Bracht in 1875 samen met minister Van der Does de Willebois een wet tot stand inzake de algemene voorwaarden waarop met andere staten verdragen kunnen worden gesloten over uitlevering van vreemdelingen. Het wetsvoorstel was in 1874 ingediend door de ministers De Vries en Gericke van Herwijnen.
-   Bracht in 1875 wetten (Stb. 202-204) tot opheffing van de elf provinciale gerechtshoven en tot instelling van vijf nieuwe gerechtshoven tot stand. Er komen gerechtshoven in Amsterdam, Arnhem, 's-Hertogenbosch, 's-Gravenhage en Leeuwarden. Tevens werd de bezoldiging van rechterlijke ambtenaren verbeterd.
-   Bracht in 1876 vijf wetten (Stb. 74-80) tot stand, waarbij een nieuwe indeling van arrondissementsrechtbanken en kantongerechten werd geregeld. De wetten traden 15 mei 1877 in werking.
-   Bracht in 1876 de Wet inzake de coöperatieve verenigingen (Stb. 227) tot stand. Hierdoor konden ook dergelijke vereniging rechtspersoonlijkheid verkrijgen.
-   Bracht in 1877 de wet inzake de samenstelling van de rechtbanken en kantongerechten en tot regeling van de bezoldiging van hun leden en van het Openbaar Ministerie (Stb. 79) tot stand.

[ V ][ ^^ ]

wetenswaardigheden

algemeen
-   Het door hem in 1879 geformeerde kabinet stond zwak in de Tweede Kamer en kwam in mei 1882 ten val. Omdat geen ander kabinet kon worden gevormd, bleef het kabinet uiteindelijk toch aan. Op 26 februari 1883 verwierp de Tweede Kamer evenwel een voorstel om de kiesrechtwijziging in behandeling te nemen, waarna het kabinet alsnog zijn ontslag aanbood en werd vervangen.

uit de privé-sfeer
-   Zijn tweede huwelijk werd ingezegend door Ds. Nicolaas Beets
-   Verloor gezichtsvermogen op 59-jarige leeftijd en werd ernstig ziek
-   Vanaf tiende jaar ter behandeling naar Graefrath bij Solingen gestuurd, bij hofrath Dr. De Leuw
-   Ten gevolge van ziekte van zijn vrouw was hij aan huis gebonden, zij kon niet alleen blijven; politieke loopbaan was in deze situatie onmogelijk.

anekdotes
-   De rede die hij als minister van Financiën uitsprak bij de aanbieding van de begroting leerde hij geheel uit zijn hoofd, omdat zijn ogen te slecht waren om te kunnen lezen

verkiezingen
-   Versloeg in 1866 bij tussentijdse verkiezingen jhr. W.Th. Gevers Deynoot (lib.)
-   Werd in 1866 bij de algemene verkiezingen in de eerste stemronde gekozen. Versloeg onder anderen L.A.J.W. baron Sloet van de Beele (lib.)
-   Werd in 1868 bij de algemene verkiezingen na herstemming verslagen door de liberalen L.A.J.W. baron Sloet van de Beele en W.H. Dullert
-   Werd in 1871 bij de periodieke verkiezingen in het district Tiel verslagen door D.J. baron Mackay (lib.)
-   Versloeg in 1871 bij tussentijdse verkiezingen in het district Tiel Th.J. Stieltjes (lib.)
-   Was in 1878 kandidaat bij de verkiezingen in het district Goes (uitbreiding zeteltal). Viel als derde kandidaat af na de eerste ronde.

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
"de geparfumeerde antirevolutionair"

woonplaats(en)/adres(sen)
-   Neerlangbroek, Kasteel Sandenburg, van 1857 tot 8 november 1885
-   's-Gravenhage, Prinsessegracht 12, omstreeks 1875

ridderorden
-   Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 12 mei 1874
-   Grootkruis Orde van de Nederlandse Leeuw

overige onderscheidingen en prijzen
Ridder eerste klasse Orde van de Gouden Leeuw van het Huis van Nassau, 8 december 1878

predikaten/adellijke titels
-   baron, van 24 februari 1826 tot 24 augustus 1882
-   graaf, 24 augustus 1882 (titel van graaf en gravin verleend op alle afstammelingen)

bezit van heerlijkheden
-   heer van Sandenburg

[ V ][ ^^ ]

publicaties/bronnen

publicaties
-   "Inquisitio an matrimonio ducis de montpensier pax rheno-trajectina violata dici possit?" (dissertatie, 1848)
-   artikel over de Deens-Duitse oorlog in: "Nieuwe Bijdragen voor Rechtsgeleerdheid" (1864)

literatuur/documentatie
-   Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel IV, 937
-   M.W. Jurriaanse, "De Nederlandse ministers van Buitenlandse Zaken 1813-1900"
-   F. Vogelzang, "C.Th. van Lynden van Sandenburg (1816-1885). Minister", in: Utrechtse Biografieën. Het Kromme Rijngebied, p.129

archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

[ V ][ ^^ ]

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
-   gehuwd te Amsterdam, 21 mei 1852 (echtgenote overleden 17 maart 1865)
-   gehuwd (tweede huwelijk) te De Bilt, 4 juni 1868

naam echtgeno(o)t(e)/partner
E.M. van Persijn, Elisabeth Machteline

naam 2e echtgeno(o)t(e)/partner
W.E.Ch. barones van Boetzelaer, Wilhelmina Elizabeth Charlotta

kinderen
1 zoon (uit tweede huwelijk)

naam vader
Mr. F.A.A.C. baron van Lynden tot Sandenburg, Frederik August Alexander Carel

geboorteplaats en/of -datum vader
Utrecht, 18 oktober 1801

naam moeder
A.W. barones van Spaen, Anna Wilhelmina

geboorteplaats en/of -datum moeder
Arnhem, 28 juli 1801

naam stiefmoeder
C. Melvil, Catherina

broers en zusters
derde kind, eerste zoon; later nog drie halfbroers

beroep grootvader (vaderskant)
-   edelman van prins Willem V (brigadier bij het garde du corps)
-   gecommitteerde ter Admiraliteit van Amsterdam
-   lid Gedeputeerde Staten van Utrecht

beroep grootvader (moederskant)
officier

familierelaties
-   Halfbroer van R. Melvil baron van Lynden, minister en Eerste-Kamerlid
-   Zoon van F.A.A.C. baron van Lynden van Sandenburg, buitengewoon lid Tweede Kamer
-   Vader van F.A.C. baron van Lynden van Sandenburg, Tweede-Kamerlid en vice-president Raad van State
-   Neef van A.F. baron van Lynden, secretaris-generaal
-   Grootvader van C.Th.E. baron van Lynden van Sandenburg, Commissaris van de Koningin
-   Neef (oomzegger) van J.S. van Naamen, Tweede-Kamerlid



Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.


personalia
partij/stroming
loopbaan
nevenfuncties
opleiding
activiteiten
wetenswaardigheden
publicaties/bronnen
familie/gezin
TXT/Print-versie voor correct en passend afdrukken (verschijnt in een nieuw venster)Reageer op deze pagina. Aanvullingen en suggesties zijn altijd welkom!
homeHome           Route