P. Jongeling

Foto P. Jongeling
Bekende en alom gerespecteerde voorman van het GPV. Geboren Fries, maar opgegroeid in Oost-Groningen. Zoon van een schoolhoofd en zelf ook enige tijd onderwijzer. Werd echter journalist en vond als hoofdredacteur van het Gereformeerd Gezinsblad (Nederlands Dagblad) later een belangrijke roeping. Tevens kinderboekenschrijver onder het pseudoniem Piet Prins. Was als antirevolutionair actief in het verzet. Sloot zich in de oorlog aan bij de vrijgemaakte gereformeerde kerken. Vanaf 1963 zestien jaar vertegenwoordiger van het GPV in de Tweede Kamer, waarvan acht jaar als eenling. Liet een authentiek gereformeerd geluid horen en was in de roerige jaren zestig een warm verdediger van het Huis van Oranje. Vriendelijke, hard werkende afgevaardigde.

GPV
in de periode 1963-1977: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK

[ V ][ ^^ ]

voornaam (roepnaam)

Pieter (Piet)

[ V ][ ^^ ]

personalia

geboorteplaats en -datum
Broek onder Akkerwoude (gem. Dantumadeel, Frl.), 31 maart 1909

overlijdensplaats en -datum
Amersfoort, 26 augustus 1985

levensbeschouwing
-   Gereformeerd, tot 1944
-   Gereformeerd (Vrijgemaakt), vanaf 1944

[ V ][ ^^ ]

partij/stroming

partij(en)
-   ARP (Anti-Revolutionaire Partij), omstreeks 1935 tot 1948
-   GPV (Gereformeerd Politiek Verbond), vanaf 1948

[ V ][ ^^ ]

loopbaan

-   medewerker kwekerij van grootvader te Winschoten en Hoogezand, van 1926 tot 1930
-   redacteur buitenland "Nieuwe Provinciale Groninger Courant", van 1937 tot oktober 1941
-   geïnterneerd te Amersfoort, vanaf 21 april 1942
-   geïnterneerd in concentratiekamp Sachsenhausen-Oraniënburg (Dld.), van april 1942 tot mei 1945
-   hoofdredacteur "Nieuwe Provinciale Groninger Courant", van mei 1945 tot april 1948 (ontslag naar aanleiding van conflict met directie over hoofdartikel)
-   hoofdredacteur dagblad "De Vrije Kerk" (later: "Gereformeerd Gezinsblad"), van april 1948 tot 1 januari 1968
-   hoofdredacteur "Nederlands Dagblad", van 1 januari 1968 tot 1974 (voortzetting "Gereformeerd Gezinsblad")
-   fractievoorzitter GPV Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 15 mei 1963 tot 25 mei 1977 (tot 1971 eenmansfractie)
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 5 juni 1963 tot 8 juni 1977

[ V ][ ^^ ]

partijpolitieke functies

-   lid bestuur ARJA (Anti-revolutionaire Jongerenactie) afdeling Winschoten
-   lid provinciaal comité Groningen ARP
-   functies in plaatselijk, provinciaal en landelijk bestuur GPV
-   lid bestuur Groen van Prinsterer-stichting
-   politiek leider GPV, van 15 mei 1963 tot 25 mei 1977
-   lijsttrekker GPV Tweede-Kamerverkiezingen 1963
-   lijsttrekker GPV Tweede-Kamerverkiezingen 1967

[ V ][ ^^ ]

nevenfuncties

overzicht
-   voorzitter Gereformeerde Jongelings Vereniging te Winschoten
-   schrijver wekelijkse rubriek in "Nederlands Dagblad"
-   publicist "Nieuwe Provinciale Groninger Courant"
-   lid hoofdbestuur NZW (Nederlands-Zuidafrikaanse Werkgemeenschap)
-   lid hoofdbestuur Bond van Christelijke Oranjeverenigingen

[ V ][ ^^ ]

opleiding

lager onderwijs
-   Gereformeerde lagere school te Winschoten, van 1915 tot 1920

voortgezet onderwijs
-   Gereformeerde ULO-school te Winschoten, van 1920 tot 1924 (vanwege ziekte beëindigd na de tweede klas)

hogerberoepsonderwijs
-   Kweekschool voor onderwijzers, tot 1932 (akte L.O.)
-   hoofdakte, tot 1935

[ V ][ ^^ ]

activiteiten

als parlementariër
-   Interpelleerde in 1969 minister Luns over West-Irian (voormalig Nederlands Nieuw-Guinea)

[ V ][ ^^ ]

wetenswaardigheden

algemeen
-   Was in december 1963 medeondertekenaar van een verzoekschrift aan de regering om overleg met de regering van 'het broedervolk' in Zuid-Afrika te gaan voeren om de vriendschapsbanden te verstevigen
-   Pleitbezorger voor de rechten van de Papoea's en Zuid-Molukkers

uit de privé-sfeer
-   Werd in april 1942 gearresteerd vanwege illegaal werk
-   Schrijver van ca. 60 jeugdboeken, onder het pseudoniem Piet Prins
-   Zijn vader was onderwijzer, hij overleed in 1914
-   Zijn moeder was na het overlijden van haar echtgenoot eigenaar van een kruidenierswinkel
-   Zijn schoonzoon, J.P. de Vries, was parlementair redacteur (later hoofdredacteur) van het Nederlands Dagblad en fractiemedewerker van het GPV

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
-   P. van Akkerwoude (pseudoniem als journalist)
-   Piet Prins (pseudoniem als schrijver van jeugdboeken)

woonplaats(en)/adres(sen)
-   Akkerwoude (Frl.), van 1909 tot 1912
-   Sappemeer (Gr.), vanaf 1912
-   Berkel (Z.H.), tot 1914
-   Winschoten, vanaf 1914
-   Groningen, Jozef Israëlsstraat 86, omstreeks 1963 en nog in 1966
-   Amersfoort, Jan van der Heijdenstraat 13, omstreeks 1969 en nog in 1977

ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 27 april 1973

relevante buitenlandse reizen
reis naar Zuid-Afrika, 1972

verenigingen, sociëteiten, genootschappen
lid illegale antirevolutionaire kadergroep, van oktober 1941 tot 21 april 1942 (door Duitse bezetter gearresteerd)

[ V ][ ^^ ]

publicaties/bronnen

publicaties
-   "Snuf de hond" (1954) (jeugdboek, later serie)
-   "Terwille van het koninkrijk" (1956)
-   "Woord en wandel" (1958)
-   "Christus en de volken" (1959)
-   "Wambo de jonge Papoea" (1961) (jeugdboek)
-   "Beproeft de geesten" (1963)
-   "Bij de tweesprong" (1967)
-   "Het vlammend schrift" (1971)
-   "Veertien jaar in de Tweede Kamer" (1977)
-   "Het vuur blijft branden", geschiedenis van de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt (1979) (samen met J.P. de Vries en J. Douma)

literatuur/documentatie
-   R. Valkenburg, "Jongeling ten voeten uit" (1971)
-   A.Th. van Deursen, "Jongeling, Pieter (1909-1985)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel III, 310
-   P. Bergwerff en Tj.S. de Vries, "Geroepen en gegaan. In gesprek met P. Jongeling" (1983)
-   F. van der Molen, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1970)

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

[ V ][ ^^ ]

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd, 1 februari 1940

naam echtgeno(o)t(e)/partner
K. Heerema, Klaassina

kinderen
4 zoons en 6 dochters (1 zoon jong overleden)

naam vader
H. Jongeling, Hermann

geboorteplaats en/of -datum vader
Bunde (Dld.)

naam moeder
H. Niemeijer, Hindrikje

geboorteplaats en/of -datum moeder
Winschoten

broers en zusters
2 zussen (was zelf het middelste kind)

beroep grootvader (vaderskant)
draaier

beroep grootvader (moederskant)
arbeider

familierelaties
Schoonvader van J.P. de Vries, Eerste-Kamerlid



Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.


personalia
partij/stroming
loopbaan
partijpolitieke functies
nevenfuncties
opleiding
activiteiten
wetenswaardigheden
publicaties/bronnen
familie/gezin
Nieuws
TXT/Print-versie voor correct en passend afdrukken (verschijnt in een nieuw venster)Reageer op deze pagina. Aanvullingen en suggesties zijn altijd welkom!
homeHome           Route