H.J. Hofstra

'De best geklede man van het Binnenhof'. Was woordvoerder financiën en de belastingdeskundige van de PvdA-Tweede Kamerfractie. Minister van Financiën in het vierde kabinet-Drees. Mede dankzij de door hem doorgevoerde bestedingsbeperking herstelde de economie zich begin jaren '60 snel. Had het voortdurend aan de stok met de KVP-woordvoerder financiën, de leraar boekhoudkunde Lucas. Toen tegen zijn zin een amendement werd aangenomen over het slechts met één jaar verlengen van enkele tijdelijke belastingen, kwam het kabinet ten val. Keerde korte tijd terug als Kamerlid en werd daarna vicepresident van Verolme. Deed in 1966 doctoraal rechten en werd meteen benoemd tot hoogleraar belastingrecht. Was toen bijna 62 jaar. 'De Hercules onder de Nederlandse fiscalisten'.

SDAP, PvdA
in de periode 1945-1961: lid Tweede Kamer, minister

voornamen

Hendrik Jan

personalia

wijziging in naam en/of titulatuur

-		H.J. Hofstra, tot 1966
-		Mr. H.J. Hofstra, vanaf 1966 (na behalen doctoraal examen in 1966)

geboorteplaats en -datum
Amsterdam, 28 september 1904

overlijdensplaats en -datum
Wassenaar, 16 februari 1999

levensbeschouwing

-		Evangelisch-Luthers
-		Remonstrants

partij/stroming

partij(en)

-		SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), tot 9 februari 1946
-		PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 9 februari 1946

loopbaan

-		surnumerair der directe belastingen, invoerrechten en accijnzen, van 1926 tot 1931
-		adjunct-inspecteur afdeling directe belastingen, ministerie van Financiën, van 1931 tot 1933
-		inspecteur afdeling directe belastingen, ministerie van Financiën, van 1933 tot 16 november 1939
-		belastingconsulent te Rotterdam, van 1939 tot 1945
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 20 november 1945 tot 4 juni 1946
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 30 oktober 1946 tot 13 oktober 1956
-		adjunct-directeur N.V. "Centrale Arbeiders-Verzekeringsbank N.V." te 's-Gravenhage, van 1946 tot 1948
-		directeur N.V. "Centrale Arbeiders-Verzekeringsbank" te 's-Gravenhage, van 1948 tot 3 oktober 1956
-		directeur N.V. "De Centrale Algemene Verzekeringsmaatschappij" te 's-Gravenhage, van 1948 tot 3 oktober 1956
-		minister van Financiën, van 13 oktober 1956 tot 22 december 1958
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 20 maart 1959 tot 1 januari 1961
-		financieel directeur en vicepresident hoofddirectie "Verolme's scheepsbouwbedrijf", van 1 januari 1960 tot oktober 1966
-		hoogleraar fiscaal recht, Rijksuniversiteit Leiden, van oktober 1966 tot 1 oktober 1974

partijpolitieke functies

-		lid curatorium WBS (Wiardi Beckman Stichting), vanaf december 1946
-		lid partijbestuur PvdA, van 1947 tot 1952

lijsttrekkerschap etc.

lijstaanvoerder PvdA Tweede Kamerverkiezingen 1959 (kieskringen Amsterdam, Haarlem en Den Helder)

nevenfuncties

-		lid commissie inzake belastingherziening (commissie-Bodenhausen), vanaf 1937
-		lid Staatscommissie inzake de nationalisatie van De Nederlandsche Bank (Staatscommissie-De Vries), van 9 november 1945 tot 3 december 1946
-		lid/secretaris commissie van advies inzake fiscale aangelegenheden
-		lid Bankraad, van 1946 tot 1948
-		lid Staatscommissie van advies over particuliere steenkolenmijnen (Staatscommissie-Couvee), van 10 december 1946 tot 1 juli 1948
-		lid commissie omtrent coördinatie directe belastingen der drie Beneluxlanden, vanaf 1948
-		plaatsvervangend lid Centrale Beleggingsraad, vanaf 1 februari 1953
-		lid commissie belastingherziening (commissie-Van den Berge)
-		redacteur tijdschrift "De Naamloze Vennootschap"
-		lid Raad van Commissarissen N.V. KLM (Koninklijke Luchtvaartmaatschappij), vanaf mei 1964
-		lid Commissie voor de Scheepsbouw, 1965
-		adviseur "Verolme's scheepsbouwbedrijf", vanaf oktober 1966
-		voorzitter Adviescommissie voor fiscale vraagstukken, van 1966 tot 1971
-		belast met studie naar herziening van belastingheffing in verband met de inflatie, van 1975 tot 1978
-		lid Commissie ter vereenvoudiging van de loonbelasting en de inkomstenbelasting (Commissie-Oort), van 20 september 1985 tot 26 mei 1986
-		lid bestuur Stichting Lubbers (beheer van belangen en onroerend goed van minister-president Lubbers)
-		lid Commissie voor de belastinghervorming (Commissie-Stevens), van 19 maart 1990 tot 1991

gedelegeerde commissies
ondervoorzitter vaste commissie voor overleg inzake effecten-rechtsherstel (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1952 tot september 1953

opleiding

voortgezet onderwijs

vijfjarige h.b.s. te 's-Gravenhage tot 1922

hogerberoepsonderwijs

-		notariaat (eerste deel), tot 1923
-		opleiding tot surnumerair, van 1922 tot 1923
-		vakexamen surnumerair, tot 1926

academische studie

rechten: fiscaalrecht, Universiteit van Amsterdam, tot 1966

activiteiten

als parlementariër

Was financieel-woordvoerder van de PvdA-Tweede Kamerfractie. Voerde in de jaren 1946-1956 en in 1959 en 1960 namens zijn fractie het woord bij de algemene financiële beschouwingen.

als bewindspersoon (beleidsmatig)

-		Bracht in 1957 de Nota inzake de bestedingsbeperking uit. Omdat de bestedingen de nationale productie hebben overtroffen, worden uitgaven van de rijksoverheid (met f 197 miljoen) en van lagere overheden (met f 100 miljoen) verminderd. Verder worden consumentensubsidies op suiker en melk afgeschaft. Om particuliere investeringen af te remmen, worden fiscale maatregelen genomen, zoals het tijdelijk opschorten van de investeringsaftrek en verhoging van de vennootschapsbelasting.
-		Verdedigde samen met minister Samkalden in de Tweede Kamer het wetsontwerp Algemene wet inzake rijksbelastingen

wetenswaardigheden

algemeen

-		Behoorde in 1947/1948 tot de zgn. Nova Zembla-groep die zich verzette tegen militair optreden jegens de Republiek Indonesië
-		Behoorde in december 1948 tot de zes leden die in de PvdA-fractie tegen het besluit tot een tweede politionele actie in Indonesië stemde
-		In 1952 verhinderde de KVP zijn benoeming tot minister van Financiën of staatssecretaris van belastingen
-		Hoofdrolspeler in de kabinetscrisis van december 1958 toen hij het amendement-Lucas onaanvaardbaar verklaarde
-		Verrichtte in 1978 namens de regering onderzoek naar de vereenvoudiging van de belastingwetgeving

uit de privé-sfeer

-		Studeerde twee jaar rechten achter in de auto tussen huis en kantoor
-		Zijn vader was onderwijzer en leraar

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
"De best geklede man van de Kamer"

woonplaats(en)/adres(sen)

-		Wassenaar, Prinsenweg 70, omstreeks 1947 en nog in 1959
-		's-Gravenhage, Kijkduinsestraat 1176, omstreeks 1993
-		Wassenaar, Schouwweg 72 F230, omstreeks 1995

ridderorden

-		Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1955
-		Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 22 december 1958
-		Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 1989

overige onderscheidingen en prijzen
Ubbo-Emmiuspenning van de RU Groningen (wegens uitnemende wetenschappelijke verdiensten, in dit geval voor de belastingwetenschap)

publicaties/bronnen

publicaties

-		"Het vraagstuk van de heffing ineens" (1945)
-		"Socialistische belastingpolitiek" (1946)
-		"Inleiding tot het Nederlandse belastingrecht" (1972)
-		"Inkomstenbelasting" (1975)
-		"Inflatieneutrale belastingheffing" (1978)
-		"Invordering van 's Rijks directe belastingen, accijnzen, omzetbelasting en enkele andere middelen"

literatuur/documentatie

-		A.W. Abspoel, "Van Binnen- en Buitenhof" (1956), 105-107
-		S. Hol, "De minister van financiën H.J. Hofstra: De theorie en de praktijk van socialistisch begrotingsbeleid en belastingpolitiek" (z.p., 1993)
-		S. Hol, H. Mobach, "Hendrik Jan Hofstra. Socialistische belastingpolitiek tussen zuinig beheer en maatschappelijke hervorming", in: Van Troelstra tot Den Uyl, Het vijftiende jaarboek voor het democratisch socialisme (Amsterdam 1994) 228-246
-		P. van der Heiden, "Henk Hofstra (1904-1999): 'De best geklede man van de Kamer', in: Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 1999, 140-142
-		Wie is dat? 1956
-		NRC Handelsblad, 17 februari 1999

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd, 1925

naam echtgeno(o)t(e)/partner
W.O. Petri, Willemine Odilia

kinderen
1 zoon

naam vader
J.H. Hofstra, Jan Hendrik

naam moeder
H.J. Fricke, Harmina Johanna

beroep grootvader (vaderskant)
onderwijzer

Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.




	personalia

	partij/stroming

	loopbaan

	partijpolitieke functies

	nevenfuncties

	opleiding

	activiteiten

	wetenswaardigheden

	publicaties/bronnen

	familie/gezin

	Nieuws



Home Route