B.H. Heldt

Foto B.H. Heldt
Meubelmaker, vakbondsman en liberaal politicus. In 1885 de eerste 'arbeider' in de Tweede Kamer. Oprichter en voorzitter van het Algemeen Nederlandsch Werkliedenverbond. Pleitbezorger van invoering van een staatspensioen en van kiesrechtuitbreiding. Maakte deel uit van de parlementaire enquêtecommissie naar toestanden in fabrieken. In 1886 de enige die bij de behandeling van de Grondwetsherziening voluit koos voor invoering van het algemeen kiesrecht. Sloot zich later aan bij de VDB, maar zijn politieke rol was toen al grotendeels uitgespeeld.

liberaal, Liberale Unie, vooruitstrevende kamerclub, vrijzinnig-democratische kamerclub
in de periode 1885-1901: lid Tweede Kamer

[ V ][ ^^ ]

voornamen

Bernardus Hermanus

[ V ][ ^^ ]

personalia

geboorteplaats en -datum
Amsterdam, 1 september 1841

overlijdensplaats en -datum
Arnhem, 13 januari 1914

levensbeschouwing
Nederlands Hervormd

[ V ][ ^^ ]

partij/stroming

stroming(en)
Takkiaan, 1894

partij(en)
-   Liberale Unie, van 1885 tot februari 1901
-   VDB (Vrijzinnig-Democratische Bond), vanaf 17 maart 1901

lid tussentijds gevormde fractie(s)
-   Kiesrecht-Kamerclub, van september 1893 tot maart 1894
-   Vooruitstrevend-Liberale Kamerclub, van mei 1894 tot september 1897
-   Vrijzinnig-Democratische Kamerclub, van september 1897 tot maart 1901

[ V ][ ^^ ]

loopbaan

-   loopjongen leesbibliotheek te Amsterdam, van 1851 tot 1852
-   loopjongen meubelmakerswerkplaats te Amsterdam, omstreeks 1852 tot 1863
-   meubelmakersgezel te Amsterdam, van 1863 tot 1877
-   voorzitter ANWV (Algemeen Nederlandsch Werklieden Verbond), van 30 oktober 1871 tot 1903
-   redacteur "Werkmansbode", orgaan van het ANWV, van 1877 tot 1903
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Sneek, van 24 november 1885 tot 18 mei 1886
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Sneek, van 14 juli 1886 tot 17 augustus 1887
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Sneek, van 19 september 1887 tot 27 maart 1888
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Amsterdam, van 1 mei 1888 tot 20 maart 1894
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Amsterdam, van 16 mei 1894 tot 21 september 1897
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Amsterdam VII, van 21 september 1897 tot 17 september 1901
-   verslaggever "Nieuwsblad van Nederland", van 1901 tot 1902
-   agent van de Rijksverzekeringsbank te Winterswijk, van 1902 tot 1914

[ V ][ ^^ ]

partijpolitieke functies

-   lid bestuur vrijzinnig-democratische Kamerclub, Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 1897 tot 1901
-   lid bestuur Liberale Unie, van 26 januari 1901 tot 15 februari 1901

[ V ][ ^^ ]

nevenfuncties

-   lid Comité ter bespreking van de Sociale Questie, vanaf 1873
-   lid Comité voor Algemeen Stemrecht, van 18 mei 1879 tot januari 1886
-   lid bestuur vrijdenkersvereniging "De Dageraad"
-   secretaris Neo-Malthusiaanse Bond, vanaf 1881 (medeoprichter met Aletta Jacobs)
-   lid Staatscommissie inzake de werkliedenverzekering, van 1895 tot 1898
-   lid bestuur ambachtsschool te Winterswijk
-   lid Nationaal Comité voor Transvaal, vanaf januari 1900

gedelegeerde commissies
-   lid parlementaire enquêtecommissie naar de toestand in fabrieken en werkplaatsen (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van oktober 1886 tot 1887
-   voorzitter Commissie van Rapporteurs voor de ontwerp-Ongevallenwet (Tweede Kamer der Staten-Generaal) tot 1900

[ V ][ ^^ ]

opleiding

lager onderwijs
-   diaconieschool te Amsterdam, van 1848 tot 1851 (onderbroken en niet voltooid)

[ V ][ ^^ ]

activiteiten

als parlementariër
-   Hield zich in de Tweede Kamer onder meer bezig met aangelegenheden betreffende Rijksambtenaren en militairen (soldijen, salarissen, pensioenen) en justitiële vraagstukken
-   Stemde in 1887 bij de grondwetsherziening vóór een (verworpen) amendement-Van Houten/De Ruiter Zijlker om in de Grondwet op te nemen dat de regeling van het kiesrecht aan de gewone wetgever zou worden overgelaten
-   Diende in 1887 een amendement in op een voorstel tot Grondwetsherziening om de Staten-Generaal te laten beslissen over oorlogsverklaring. Dit amendement werd met 72 tegen 10 stemmen verworpen.
-   Stemde in 1887 als enige liberaal tegen het nieuwe artikel 80 (herziening van de kiesrechtbepalingen) van de Grondwet en (bij de eerste lezing) tegen de additionele artikelen wegens het ontbreken van algemeen kiesrecht
-   In 1895 aanvaardde de Tweede Kamer een door hem ingediende motie, waarin werd uitgesproken dat een algemene voorziening voor de oude dag der werklieden gewenst was. Naar aanleiding hiervan werd in juli 1895 een staatscommissie ingesteld die belast werd met een onderzoek hiernaar.
-   Stemde in 1896 tegen de ontwerp-Kieswet van Van Houten

[ V ][ ^^ ]

wetenswaardigheden

algemeen
-   Vanaf 1864 medeoprichter van diverse vak- en werkliedenverenigingen
-   In 1870 medeoprichter van het ANWV

uit de privé-sfeer
-   Zijn vader, kleermaker, overleed toen hij negen jaar was
-   Zijn moeder was na het overlijden van haar echtgenoot wasvrouw
-   Woonde in zijn jeugd in een eenkamerwoning en later (tijdelijk) in een kelder

verkiezingen
-   Versloeg in november 1885 A. baron Schimmelpenninck van der Oye (a.r.).
-   Werd in 1886 en 1887 in de eerste ronde gekozen. Tegenstanders waren de antirevolutionairen R.K. Okma, Huber en Van Heemstra (1886) en Oppedijk, Brantsen van de Zijp en Kater (in 1887).
-   Werd in 1888 in het district Schoterland na herstemming verslagen door F. Domela Nieuwenhuis (soc.). Derde kandidaat was L.W. de Vries (a.r.).
-   Werd in 1888 en 1891 in het district Amsterdam in de eerste stemmingsronde gekozen. Kreeg van de negen gekozen liberalen de meeste stemmen.
-   Werd in 1894 als Takkiaans liberaal in de eerste stemmingsronde verslagen.
-   Versloeg in 1897 W.C.J. Passtoors (rk) na herstemming
-   Werd in 1901 verslagen door Th. Heemskerk (arp). Bij naverkiezingen in het district Sliedrecht werd hij verslagen door A.D.P.V. van Löben Sels (arp).

[ V ][ ^^ ]

publicaties/bronnen

publicaties
-   "Wat onderscheidt de sociaal-democratische beweging van die welke zich openbaart in het Algemeen Nederlands Werklieden Verbond (1885)
-   "Eene bij wet geregelde arbeidsdag" (1886)
-   "Algemeen Nederlands Werklieden Verbond 1871-1896" (1896)

literatuur/documentatie
-   A. van der Meer, "Baron of werkman. De eerste werkman in de Tweede Kamer", in: De Vrije Fries, 66 (1966)
-   H. Righart, "B.H. Heldt (1841-1914): voor het kiesrecht, tegen de verzuiling!", in: Kleio, 26 (1985)
-   R. op den Camp, "Heldt, Bernardus Hermanus", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, deel VI, 87
-   J.A. Righart, "Heldt, Bernardus Hermanus (1841-1914)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel III, 243
-   Onze Afgevaardigden, 1897

Biografisch Woordenboek(en)
-   biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
-   biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland

[ V ][ ^^ ]

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Leeuwarden, 28 juli 1883

naam echtgeno(o)t(e)/partner
L. Postma, Lucia

kinderen
2 dochters

stief-, pleeg- en/of adoptiefkinderen
1 stiefzoon (uit eerder huwelijk echtgenote)

naam vader
B. Heldt, Bernardus

naam moeder
F. Castrop, Francina



Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.


personalia
partij/stroming
loopbaan
partijpolitieke functies
nevenfuncties
opleiding
activiteiten
wetenswaardigheden
publicaties/bronnen
familie/gezin
TXT/Print-versie voor correct en passend afdrukken (verschijnt in een nieuw venster)Reageer op deze pagina. Aanvullingen en suggesties zijn altijd welkom!
homeHome           Route