Mr.dr. A. van Gijn

Knap econoom uit de oud-liberale school, pleitbezorger van vrijhandel en specialist op het gebied van de openbare financiën. Kwam uit een Dordtse patriciërsfamilie. In 1909 thesaurier-generaal en in die functie steun en toeverlaat van enkele ministers van Financiën. In 1916 werd hijzelf minister als opvolger van Treub. Trad echter al weer na een jaar af na een conflict met zijn collega's over de rijksuitgaven. Werd later hoogleraar in Leiden en leider van de fractie van de Vrijheidsbond in de Tweede Kamer. Vasthoudend en overtuigd van eigen gelijk.

Vrijheidsbond, oud- of vrije liberalen
in de periode 1916-1929: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK, minister

voornaam

Anton

personalia

geboorteplaats en -datum
Dordrecht, 17 september 1866

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 11 mei 1933

levensbeschouwing
Nederlands Hervormd

partij/stroming

stroming(en)

-		vrijzinnig-democraat, tot 1910
-		liberaal, vanaf 1910

partij(en)
Liberale Staatspartij "De Vrijheidsbond"

loopbaan

-		adjunct-commies Provinciale Griffie te 's-Gravenhage, van januari 1893 tot 1 juli 1894
-		commies Provinciale Griffie te 's-Gravenhage, van 1 juli 1894 tot 1 juni 1900
-		hoofdcommies Provinciale Griffie te 's-Gravenhage, van 1 juni 1900 tot 1 oktober 1905
-		administrateur der Generale Thesaurie, ministerie van Financiën, van 1 oktober 1905 tot 1 maart 1909
-		thesaurier-generaal ministerie van Financiën, van 1 maart 1909 tot 21 februari 1916
-		lid Provinciale Staten van Zuid-Holland voor het kiesdistrict 's-Gravenhage, van 13 december 1911 tot februari 1916
-		minister van Financiën, van 8 februari 1916 tot 22 februari 1917
-		hoogleraar vanwege het Leidsch Universitair Fonds in de leer der financiën, Rijksuniversiteit Leiden, van 16 september 1918 tot 20 september 1920
-		privaat-docent Nederlandsche Handels-Hoogeschool te Rotterdam, van september 1919 tot september 1922
-		privaat-docent Rijksuniversiteit Leiden, van september 1920 tot 1929
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 25 juli 1922 tot 17 september 1929
-		fractievoorzitter "Vrijheidsbond" Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 6 januari 1927 tot 11 juli 1929

partijpolitieke functies

lid bestuur Liberale Staatspartij "De Vrijheidsbond", van 7 april 1929 tot 1932

nevenfuncties

-		lid bestuur "Ons Huis", van 1895 tot 1909
-		lid hoofdbestuur Vereniging "Nederland-Duitsland"
-		lid redactie "De Economist", van 1901 tot 1923 (met onderbreking tijdens ministerschap)
-		secretaris Rijkswoningcollege, vanaf januari 1902
-		regeringscommissaris Koninklijke Hollandsche Lloyd, van 1908 tot 1920
-		lid diverse staatscommissies (telefooncommissie, spoorwegcommissie, Suriname-commissie) (voor 1916)
-		vicevoorzitter commissie inzake kredietverlening aan de kleine middenstand i.v.m. de oorlog (voor 1916)
-		lid Staatscommissie inzake de verdediging van Nederlands-Indië (Staatscommissie-Heemskerk), van 6 mei 1912 tot juni 1913
-		koninklijk commissaris De Nederlandsche Bank, van 1913 tot 1916
-		voorzitter Burgerlijk en Militair Pensioenraad, van mei 1917 tot 1920
-		voorzitter Pensioenraad voor gemeenteambtenaren, van mei 1917 tot 1920
-		koninklijk commissaris De Nederlandsche Bank, van 1917 tot 1926
-		voorzitter Vereeeniging voor de staathuishoudkunde en de statistiek, omstreeks 1919
-		eerste voorzitter algemene commissie inzake het middenstandskrediet, omstreeks 1919
-		president Raad van Commissarissen NUM (Nederlandse Uitvoer Maatschappij), van 1920 tot 1925
-		adviseur (berater) Nationaal Bank van Oostenrijk, van 1924 tot 1926
-		lid Centrale Commissie voor de Statistiek, omstreeks 1928
-		lid Raad van Commissarissen Koninklijke Hollandsche Lloyd N.V. te Amsterdam, omstreeks 1931
-		lid Raad van Commissarissen N.V. bankierskantoor "Van Mendes Gans & Co." te 's-Gravenhage
-		secretaris Gezondheidscommissie te 's-Gravenhage
-		ondervoorzitter Vereniging tot bestrijding van den woeker (medeoprichter)
-		lid bestuur en voorzitter Vereeniging voor Vrij Ruilverkeer (later Vereeniging voor Vrijhandel)
-		lid Staatscommissie inzake de gemeentelijke girodiensten (Staatscommissie-Heldring), vanaf juli 1932
-		lid Gezondheidsraad, omstreeks 1933

gedelegeerde commissies
lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1928 tot juni 1929

opleiding

academische studie

-		rechtsgeleerdheid (gepromoveerd op stellingen) Rijksuniversiteit Leiden, van 25 september 1886 tot 25 mei 1892
-		staatswetenschappen (gepromoveerd op dissertatie) Rijksuniversiteit Leiden, van 25 september 1886 tot 25 mei 1892
-		economie Universiteit te Berlijn

activiteiten

als parlementariër

Sprak in de Tweede Kamer over uiteenlopende zaken, zoals financiën, binnenlandse zaken, hoger onderwijs, waterstaat, Suriname, volksgezondheid en sociale wetgeving

als bewindspersoon (beleidsmatig)

Verdedigde in 1916 met succes de ontwerp-Zegelwet in de Tweede Kamer. De wet werd door zijn opvolger in 1917 in het Staatsblad gebracht.

als bewindspersoon (wetgeving)

-		Bracht in 1916 de Wet op de oorlogswinstbelasting tot stand, waardoor inkomensstijging of winsten die het gevolg waren van de oorlogstoestand werden belast. De wet kreeg terugwerkende kracht tot 1 augustus 1914.
-		Bracht in 1917 een wet tot herziening van de Successiewet tot stand, waardoor schenkingen onder de levenden volgens de zelfde tarieven werden belast als erfenissen. Kostwinners kregen ontheffing van successierechten.

wetenswaardigheden

algemeen

-		Trad in 1917 af als minister vanwege bezwaren tegen de financiering van de levensmiddelenpolitiek. Hij wilde als minister van Financiën meer invloed op de besteding van crisiskredieten door de diverse ministeries.
-		Werd in september 1924 als tweede op de voordracht voor het Tweede-Kamervoorzitterschap geplaatst
-		Leidde in september 1925 als laatst afgetreden ondervoorzitter de eerste vergadering van de Tweede Kamer

uit de privé-sfeer

-		Zijn vader was houthandelaar in de firma Kuijl en Van Gijn
-		Hij was een afstammeling van de zuster van Jan de Witt
-		Met A. Kerdijk medeoprichter van "Ons Huis"

niet-aanvaarde politieke functies

minister van Financiën, 1913 (bezwaren tegen het extra-parlementaire karakter van het kabinet en tegen de dekking van lasten van de sociale wetgeving)

woonplaats(en)/adres(sen)
's-Gravenhage, Bankastraat 50, omstreeks 1923 en nog in 1927

ridderorden

-		Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw
-		Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 30 juli 1926

publicaties/bronnen

publicaties
"Herziening van de belastingopbrengst van ongebouwde eigendommen" (dissertatie, 1892)

literatuur/documentatie

-		"Prof.dr. A. van Gijn" (Amsterdam 1933), Nederlandsche Vereeniging voor Vrijhandel, nr. 74
-		C.A. Verrijn Stuart, "A. van Gijn", in: Handelingen en Mededelingen van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden (1933), 21-32
-		A.C.A.M. Bots, "Gijn, Anton van (1866-1933)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel II, 200
-		Ned. Patriciaat, 1931

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

publicaties over en van letterkundigen
gegevens uit de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te 's-Gravenhage, 12 maart 1896

naam echtgeno(o)t(e)/partner
G.J. Maas Geesteranus, Gijsberta Johanna

stief-, pleeg- en/of adoptiefkinderen
1 pleegdochter (zij kreeg bij K.B. van 26 juni 1906 de naam Van Gijn)

naam vader
H. van Gijn, Hugo

geboorteplaats en/of -datum vader
Vlaardingen, 13 december 1809

naam moeder
F.C. Stoop, Françoise Cornelia (derde echtgenote van vader)

geboorteplaats en/of -datum moeder
Dordrecht, 13 oktober 1823

beroep grootvader (vaderskant)
reder te Vlaardingen

familierelaties
Halfbroer van S.M.H. van Gijn, Tweede-Kamerlid

Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.




	personalia

	partij/stroming

	loopbaan

	partijpolitieke functies

	nevenfuncties

	opleiding

	activiteiten

	wetenswaardigheden

	publicaties/bronnen

	familie/gezin



Home Route