| - | |
ambtenaar Landbouwcrisisbureau, ministerie van Economische Zaken, van 1 september 1934 tot 1 februari 1938 |
| - | |
ambtenaar afdeling Arbeidsverzekering (rang: hoofdcommies, vanaf 1 januari 1942 referendaris), ministerie van Sociale Zaken, van 1 februari 1938 tot 1945 |
| - | |
hoofd afdeling arbeidsverhoudingen (rang: administrateur), ministerie van Sociale Zaken, van 1945 tot mei 1947 |
| - | |
hoogleraar privaatrecht en arbeidsrecht, Vrije Universiteit te Amsterdam, van 30 mei 1947 tot 11 mei 1973 (benoemd in januari 1947, afscheidscollege in 1977) |
| - | |
lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 20 september 1960 tot 11 mei 1973 |
| - | |
rector magnificus Vrije Universiteit te Amsterdam, van 19 september 1962 tot 18 september 1963 |
| - | |
rector magnificus Vrije Universiteit te Amsterdam, van 22 september 1965 tot 4 september 1972 |
| - | |
fractievoorzitter ARP Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 11 mei 1971 tot 11 mei 1973 |
| - | |
minister van Binnenlandse Zaken, van 11 mei 1973 tot 19 december 1977 |
| - | |
minister belast met coördinatie van aangelegenheden Suriname en de Nederlandse Antillen betreffend en met de zorg voor aan Suriname en de Nederlandse Antillen te verlenen hulp en bijstand, van 11 mei 1973 tot 25 november 1975 |
| - | |
minister belast met coördinatie van aangelegenheden de Nederlandse Antillen betreffend en met de zorg voor aan de Nederlandse Antillen te verlenen hulp en bijstand, van 25 november 1975 tot 19 december 1977 |
| - | |
minister van Justitie en viceminister-president, van 8 september 1977 tot 19 december 1977 (na het aftreden van Van Agt) |
| - | |
lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 20 september 1977 tot 10 juni 1981 |
| - | |
lid Europees Parlement, van 13 maart 1978 tot 15 juli 1979 (aangewezen door de Staten-Generaal) |
| - | |
hoogleraar privaatrecht en arbeidsrecht, Vrije Universiteit te Amsterdam, van 19 december 1977 tot 10 februari 1979 |
| - | |
adjunct-secretaris College van Rijksbemiddelaars, van 1938 tot 1942 |
| - | |
adjunct-secretaris Algemene Armencommissie (tijdens de bezetting) |
| - | |
lid redactie (illegale) blad "Vrij Nederland", van 1943 tot augustus 1947 |
| - | |
secretaris College van Rijksbemiddelaars, van 1945 tot 1947 |
| - | |
lid commissie inzake PBO (commissie-Van de Ven), van 24 januari 1947 tot 1 maart 1948 |
| - | |
lid Staatscommissie inzake herziening van de Nederlandse Burgerlijke Wetgeving, van 3 december 1947 tot mei 1973 |
| - | |
organisator en voozitter Christelijk-Sociale Conferentie, van 1948 tot 1952 |
| - | |
rector en docent, kaderschool CNV (Christelijk Nationaal Vakverbond), van januari 1948 tot 1972 |
| - | |
kroonlid SER (Sociaal-Economische Raad), van 1950 tot september 1960 |
| - | |
kroonlid SVr (Sociale-Verzekeringsraad), vanaf 6 november 1952 |
| - | |
docent ISS (Institute of Social Studies) (begin jaren '50) |
| - | |
gedelegeerde bij de Algemene Vergaderingen van de Verenigde Naties (vanaf juli 1954 tot in 1956, steeds enkele maanden) |
| - | |
lid Raad van Commissarissen bij diverse bedrijven |
| - | |
secretaris redactie sociaal maandblad "Arbeid", omstreeks 1953 |
| - | |
lid NRWM (Nationale Raad Welzijn Militairen), omstreeks 1953 |
| - | |
kamerheer in buitengewone dienst van H.M. de Koningin, van 1 juli 1955 tot 11 mei 1973 |
| - | |
kabinetsformateur, van 22 augustus 1956 tot 14 september 1956 |
| - | |
lid commissie van onderzoek wijziging rechtsvorm van de onderneming (commissie-Verdam), van april 1960 tot 1965 |
| - | |
informateur, van 27 december 1960 tot 2 januari 1961 |
| - | |
lid Raad van Bestuur ZWO (Nederlandse Organisatie voor Zuiver-Wetenschappelijk Onderzoek), van 1960 tot 1973 |
| - | |
lid Adviesraad Burgerlijke Samenwerking, vanaf 1961 |
| - | |
voorzitter Prins Bernhardfonds, vanaf juni 1961 |
| - | |
lid redactie "De Strijdende Kerk", veertiendaags orgaan van de stichting Gemeente-toerusting, van 7 juli 1962 tot 20 maart 1965 |
| - | |
lid Raad van Beroep voor het Personeel der Koninklijke Hofhouding, vanaf 1 juli 1963 |
| - | |
lid Raad voor Ontwikkelingshulp, 1964 |
| - | |
lid Europese Commissie voor de rechten van de mens, van 1965 tot 1972 |
| - | |
voorzitter "Van Coeverden Adriani Stichting", van 1966 tot 1994 |
| - | |
lid (en lid dagelijkse raad) Academische Raad, omstreeks 1970 |
| - | |
lid (dagelijks) bestuur STICUSA (Nederlandse Stichting voor Culturele Samenwerking met Suriname en de Nederlandse Antillen), omstreeks 1967 tot mei 1973 |
| - | |
voorzitter Koninkrijkscommissie inzake de staatkundige verhoudingen tussen Nederland, Suriname en de Nederlandse Antillen, van 12 januari 1972 tot mei 1973 (voorzitter Nederlandse sectie) |
| - | |
voorzitter Raad voor het ZWO (Nederlandse Organisatie voor Zuiver-Wetenschappelijk Onderzoek), van 1978 tot 1 december 1984 |
| - | |
informateur, van 20 augustus 1981 tot 2 september 1981 |
| - | |
Bracht in 1974 de Nota civiele verdediging uit. Taken van de Bescherming Burgerbevolking (BB) moesten worden overgenomen door samenwerkende brandweer- en politiekorpsen. Aangekondigd wordt dat het aantal BB-medewerkers met 30000 zou worden verminderd. Er werd uitgegaan van een rijksorganisatie voor de BB, maar de Tweede Kamer koos voor een regionale opzet. |
| - | |
Bracht in 1974 de Nota inzake het Grondwetsherzieningsbeleid uit. Belangrijkste voorstellen daarin waren: rechtstreekse verkiezing van de formateur, invoering van een beperkt districtenstelsel (18 kieskringen), rechtstreekse verkiezing van de Eerste Kamer waarvan de zittingsduur vier jaar moest worden, en opneming van sociale grondrechten in de Grondwet. |
| - | |
Bracht in 1975 de Nota hulpverlening bij ongevallen en rampen uit. Hierin werd uiteengezet dat de organisatie van de bij rampenbestrijding betrokken diensten en de bevelvoering en coördinatie bij rampenbestrijding dringend vebetering behoefden. |
| - | |
Diende in 1975 het wetsvoorstel Wet Commissaris van Onderzoek in. Zijn opvolger Wiegel bracht deze als Wet op de Nationale Ombudsman in 1980 in het Staatsblad. |
| - | |
Tijdens zijn ministerschap werd op 25 november 1975 Suriname onafhankelijk. Had een groot aandeel in de besprekingen die daaraan vooraf gingen. |
| - | |
In 1976 verwierp de Tweede Kamer met 75 tegen 66 stemmen het door hem en minister Van Kemenade verdedigde voorstel in eerste lezing tot wijziging van de grondwettelijke onderwijsbepalingen |
| - | |
Diende in 1976 wetsvoorstellen in over de verdeling van Nederland in 24 provincies en over verschuiving van rijkstaken naar provincies (Wet Reorganisatie Binnenlands Bestuur); deze voorstellen werden later ingetrokken |
| - | |
Nam in 1977 met Van Agt het besluit tot gewapende actie tegen Molukse treinkapers |
| - | |
Belangrijke benoemingen tijdens zijn ministerschap: Geertsema (VVD, Commissaris van de Koningin in Gelderland), Van der Harten (KVP, Commissaris van de Koningin in Noord-Brabant), Schilthuis (PvdA, Commissaris van de Koningin in Drenthe), Boertien (ARP, Commissaris van de Koningin in Zeeland), Kremers (KVP, Commissaris van de Koningin in Limburg), De Wit (PvdA, Commissaris van de Koningin in Noord-Holland); Van der Lee (PvdA, burgemeester van Eindhoven), Vonhoff (VVD, burgemeester van Utrecht), Van der Louw (PvdA, burgemeester van Rotterdam), Schols (CDA, burgemeester van 's-Gravenhage), Polak (PvdA, burgemeester van Amsterdam), Wierenga (PvdA, burgemeester van Enschede); Ruppert (ARP, vicepresident van de Raad van State) |
| - | |
Bracht in 1974 een wet tot gemeentelijke herindeling in de Zaanstreek tot stand. Hierdoor worden de gemeenten Zaandam, Assendelft, Koog aan de Zaan, Westzaan, Wormerveer en Zaandijk samengevoegd tot Zaanstad. Het voorstel was in 1971 ingediend door minister Beernink. |
| - | |
Bracht in 1974 een wet tot stand waarbij het grondgebied van Amersfoort wordt uitgebreid met dat van de (op te heffen) gemeente Hoogland. Het voorstel was in 1970 ingediend door minister Beernink. |
| - | |
Bracht in 1974 een wet tot stand waarbij de gemeenten Doornspijk en Elburg werden verenigd tot een nieuwe gemeente Elburg. Het voorstel was in 1972 ingediend door minister Geertsema. |
| - | |
Bracht in 1975 samen met minister Van Agt de Wet administratieve rechtspraak overheidsbeschikkingen (Stb. 284) tot stand, waardoor bij de Raad van State een afdeling rechtspraak werd ingesteld. Burgers krijgen de mogelijkheid om zowel tegen besluiten van de centrale overheid als tegen besluiten van lagere overheden in beroep te gaan. Niet de Kroon, maar de afdeling rechtspraak van de Raad van State doet daarover uitspraak. De wet verving de Wet beroep administratieve beschikkingen. De gelijktijdige wijziging (Stb. 283) van de Wet op de Raad van State bepaalt dat haar adviezen openbaar worden en dat het aantal leden wordt. uitgebreid. De wetsvoorstellen waren in 1971 ingediend door de ministers Beernink en Polak. |
| - | |
Bracht in 1975 een wijziging (Stb. 312) van de Gemeentewet tot stand, waardoor gemeenteraadsleden voortaan een vaste vergoeding krijgen voor het raadswerk en een tegemoetkoming voor kosten als reizen, vakbladen telefoon. Vergoeding en tegemoetkoming komen in de plaats van het presentiegeld. |
| - | |
Bracht in 1976 de Wet agglomeratieraad Eindhoven (Stb. 344) tot stand. Hierdoor komt er voor Eindhoven en tien omliggende gemeenten een aparte rechtstreeks (uit de gemeenteraadsleden) gekozen volksvertegenwoordiging met een eigen bestuur. Tot de taken van de agglomeratieraad behoren volkshuisvesting, bedrijfsvestiging en werkgelegenheid, verkeer en vervoer, recreatie, volksgezondheid en milieuhygiëne. |
| - | |
Bracht in 1976 een wijziging (Stb. 573) van de Kieswet tot stand. Hierdoor wordt het aanvragen van een kiezerslegitimatiepas vereenvoudigd. Ook stemmen bij volmacht wordt gemakkelijker gemaakt doordat bij de oproepingskaart een machtigingsformulier wordt meegezonden. Het verlenen van een volmacht is niet langer beperkt tot bloed- en aanverwanten. |
| - | |
Bracht in 1977 een wijziging (Stb. 113) van de Kieswet tot stand, waardoor aan Nederlanders in het buitenland het actief kiesrecht wordt verleend. |
| - | |
Bracht in 1977 een wijziging (Stb. 131) van de wet tot nadere regeling van de wettelijke tijd tot stand, waarbij de zomertijd weer wordt ingevoerd. |
| - | |
Bracht in 1977 een gemeentelijke herindeling tot stand in het westelijk deel van de Betuwe. Hierdoor wordt onder meer het grondgebied van de gemeenten Buren, Culemborg en Tiel uitgebreid en wordt Neerijnen als nieuwe gemeente gevormd. |
| - | |
Kreeg op 22 augustus 1956 de opdracht de mogelijkheid tot samenstelling van een kabinet te onderzoeken. Onderzocht aanvankelijk de mogelijkheden voor vorming van een extra-parlementair kabinet op brede basis onder leiding van de PvdA'er Van Tilburg (Gouverneur van Suriname). Bezwaren van met name tegen de PvdA tegen de personele samenstelling (waaronder de vervanging van Drees), maar ook programmatische bezwaren deden hem op 7 september besluiten zijn poging te staken. |
| - | |
Vanaf 7 september 1956 onderzocht hij de mogelijkheid van vorming van een extra-parlementair kabinet op smalle basis (KVP, ARP, CHU, VVD en partijlozen), waarvan hijzelf premier zou worden. Bezwaren van de C.H.U. en de wens van de ARP om een parlementair kabinet te vormen, alsmede weigering van aangezochte kandidaten waren voor hem redenen om op 14 september ontheffing van zijn opdracht te vragen. |
| - | |
Kreeg op 27 december 1960 de opdracht de mogelijkheden te onderzoeken om tot een spoedige oplossing van de kabinetscrisis te geraken, met handhaving van de zelfde politieke samenstelling als die van het zittende kabinet. Wist spoedig een compromis te bereiken over de bouw van extra woningwetwoningen (mede doordat de ARP-leiding de houding van de fractie afkeurde) en kon op 2 januari 1961 melden dat de crisis was opgelost. |
| - | |
Kreeg op 20 augustus 1981 de opdracht te onderzoeken op welke wijze op zo kort mogelijke termijn een kabinet kon worden gevormd, dat zich verzekerd wist van een vruchtbare samenwerking met de Staten-Generaal, dan wel mocht vertrouwen een ruime steun in de volksvertegenwoordiging te zullen ondervinden. Op basis van de resultaten van de onderhandelingen van de formateurs Kremers en Van Thijn wist hij op 1 september de laatste obstakels weg te ruimen. Nadere afspraken over het financieringstekort en het werkgelegenheidsbeleid waren voor Van Agt voldoende basis om tot kabinetsformatie over te gaan. Op 1 september bracht De Gaay Fortman verslag uit. |
| - | |
Had als ambtenaar een belangrijk aandeel in de ontwerp-Kinderbijslagwet van 1939 en bij het voorbereiden van het Buitengewoon Besluit Arbeidsverhoudingen 1945 |
| - | |
Was in 1959 één van de ondertekenaars van een brief waarin een aantal Anti-revolutionairen hun verontrusting uitspraken over het te weinig sociaal-christelijke karakter van het kabinet-De Quay |
| - | |
In februari 1970 medeondertekenaar (met onder anderen Van Agt, Albeda, Mommersteeg en Steenkamp) van een open brief aan de partijbesturen van KVP, ARP en CHU om te komen tot een vooruitstrevende christendemocratische partij |
| - | |
Was tijdens de informatie-Burger in 1973 na Boersma de tweede christen-democraat die zich bereid verklaarde toe te treden tot het kabinet-Den Uyl |
| - | |
Verving met zekere regelmatig Van Agt als minister van Justitie, als deze wegens ziekte of andere bezigheden afwezig was |
| - | |
Werd in september 1977 minister van Justitie, nadat minister Van Agt op grond van de Grondwettelijke bepalingen over de onverenigbaarheid van ambten voor het Kamerlidmaatschap had gekozen. |
| - | |
Was in 1977 tijdens de formatie-Den Uyl de beoogde minister van Justitie |
| - | |
minister zonder Portefeuille voor productiviteitsbevordering, februari 1951 (tijdens formatie-Drees/Van Schaik) |
| - | |
minister van Justitie, maart 1951 (tijdens informatie-Romme; op advies van partijleider Schouten) |
| - | |
minister van Justitie, 1952 (tijdens formatie-Donker) |
| - | |
Commissaris van de Koningin in Gelderland, januari 1956 (geweigerd) |
| - | |
minister van Overzeese Rijksdelen, oktober 1956 (tijdens informatie-Burger) |
| - | |
Commissaris van de Koningin in Utrecht, december 1969 |
| - | |
minister van Justitie, juli 1971 |
| - | |
informateur, december 1972 (opdracht geweigerd) |
| - | |
minister van Justitie, december 1977 (tijdens formatie kabinet-Van Agt) |
| - | |
Amsterdam, tot februari 1912 |
| - | |
Curaçao, van februari 1912 tot mei 1915 |
| - | |
Dordrecht, Singel 312, van mei 1915 tot januari 1921 |
| - | |
Dordrecht, Rozenhof 15, van januari 1921 tot januari 1925 |
| - | |
Amsterdam, Joh. Verhulststraat, vanaf januari 1925 |
| - | |
's-Gravenhage, Koninginnegracht 12A, van 1934 tot november 1937 |
| - | |
's-Gravenhage, Stalpertstraat 146, van 6 november 1937 tot 1945 |
| - | |
's-Gravenhage, Zuidwerfplein 7, van 1945 tot maart 1997 |
| - | |
"De onderneming in het arbeidsrecht" (dissertatie, 1936) |
| - | |
"Handleiding voor de toepassing der kinderbijslagwet" (1941/1944) (met Mr. A.C.M. van de Ven) |
| - | |
"Herziening van het echtscheidingsrecht" (inaugurele oratie, 1947) |
| - | |
"De arbeider in de nieuwe samenleving" (1947, 1952, tweede druk) |
| - | |
"Christelijke vakbeweging en sociale gerechtigheid" (1950) |
| - | |
"Samenwerking in de onderneming" (1951) (met D.W. Ormel) |
| - | |
"De doelstelling der Christelijke vakbeweging" (1951) |
| - | |
"De vakbeweging" (1954) |
| - | |
"De Wet op de bedrijfsorganisatie en de wet op de ondernemingsraden" (1957) (met W.R. van der Sluis) |
| - | |
"Het geheim van het recht" (1962) |
| - | |
"Het spreken van de kerk in de samenleving" (1972) (met T.P. van der Kooy en H.N. Ridderbos) |
| - | |
"Rechtsstaat en terrorisme" (afscheidsrede, 1979) |
| - | |
"Problemen van wetgeving" (1982) |
| - | |
E. Korevaar e.a. (red.), "Recht doen. Geschriften van Mr. W.F. de Gaay Fortman" (Alphen aan den Rijn, 1972) |
| - | |
W. Breedveld en J. Jansen van Galen, "Gaius, de onverstoorbare gang van W.F. de Gaay Fortman" (Utrecht, 1996) |
| - | |
H.A. van Wijnen, "A man for all seasons: De kabinetsformaties van mr. W.F. de Gaay Fortman" (Amsterdam, 1986) |
| - | |
W. Breedveld, "Wilhelm Friedrich de Gaay Fortman 1911-1997", Trouw, 1 april 1997 |
| - | |
J.J. Lindner, "De Gaay Fortman bleef buitenbeentje in CDA", De Volkskrant, 1 april 1997 |
| - | |
J. Bosmans, "Gaay Fortman, Wilhelm Friedrich de (1911-1997)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel VI (elektronische versie) |
| - | |
P. Bak, "W.F. de Gaay Fortman, christelijk-sociaal denker op het snijvlak van politieke partij en vakbond", in: "Cahier over de geschiedenis van de christelijk-sociale beweging", 4 (http://www.bakschrijft.nl/cahier.html) |
| - | |
P. Bak, "'Pientere knaap'. Jeugdjaren van W.F. de Gaay Fortman" (2003) |
| - | |
P. Bak, "Soeverein leven. Biografie van W.F. de Gaay Fortman" (2004) |
![[ V ]](../g/parneer.gif){kind=small}
![[ ^^ ]](../g/doctop.gif){kind=small}
Home