Dr. N.A. Donkersloot

Letterkundige en dichter onder het pseudoniem Anthony Donker. Na de oorlog korte tijd Eerste Kamerlid. Aanvankelijk leraar, onder meer in Zwitserland en in 1936 benoemd tot hoogleraar Nederlandse taal en letterkunde in Amsterdam. Richtte in 1930 een literair tijdschrift op. Was actief in het kunstenaarsverzet. Pacifist, die de PvdA in 1949 verliet uit protest tegen de tweede politionele actie in Nederlands-Indië. Sloot zich in 1957 aan bij de PSP. Man van de 'derde weg' een internationale vredesbeweging die zich verzette tegen het Koude-Oorlogdenken.

partijloos, PvdA
in de periode 1945-1949: lid Eerste Kamer

voornamen

Nicolaas Anthonie

personalia

geboorteplaats en -datum
Rotterdam, 8 september 1902

overlijdensplaats en -datum
Amsterdam, 26 december 1965

levensbeschouwing
Nederlands Hervormd: vrijzinnig

partij/stroming

partij(en)

-		SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), van 1945 tot 9 februari 1946
-		PvdA (Partij van de Arbeid), van 9 februari 1946 tot maart 1949
-		PSP (Pacifistisch-Socialistische Partij), vanaf 1957

loopbaan

-		letterkundige en dichter onder pseudoniem 'Anthonie Donker' (debuut in 1925)
-		leraar Nederlands "Rotterdamsch Lyceum", van 1926 tot 1927
-		leraar Nederlands "Lyceum Alpinum" te Zuoz (Zwitserland), van 1927 tot 1936
-		hoogleraar Nederlandse taal en letterkunde (leeropdracht in 1956 gewijzigd in algemene- en vergelijkende literatuurwetenschap), Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van 6 april 1936 tot 26 december 1965 (K.B. tot bekrachtiging besluit gemeente 22 februari 1936)
-		redacteur "De Stem", van 1937 tot 1941 (samen met Dirk Coster gevangenschap wegens verzet tegen de Kultuurkamer)
-		lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 20 november 1945 tot 27 februari 1949
-		belast met de leiding van de cultuur afdeling, Militair Gezag, 1945
-		redacteur "De Nieuwe Stem", vanaf 1945 (oprichter)

partijpolitieke functies

-		lijstaanvoerder PSP Provinciale-Statenverkiezingen in Noord-Holland, 1958
-		lid raad van advies PSP, van 1959 tot 1961

nevenfuncties

-		redacteur "Critisch Bulletin", vanaf 1930 (nog in 1956)
-		lid bestuur Nederlands PEN-centrum, van 1936 tot 1965
-		voorzitter Federatie van Kunstenaarsverenigingen, omstreeks 1945
-		lid Nationale Advies Commissie (adviescollege voor de samenstelling van de Voorlopige Staten-Generaal), van 20 juli 1945 tot 16 november 1945
-		lid bestuur Stichting Radio Nederland in overgangstijd, vanaf januari 1946
-		voorzitter Vereniging van Letterkundigen, van 1945 tot januari 1956
-		lid bestuur Stichting Nederlandse-Radio Omroep in Overgangstijd, vanaf juli 1945
-		rector Letterenfaculteit Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van 1950 tot 1951
-		lid Voorlopige Raad voor de Kunst
-		vicevoorzitter Amsterdamse Kunstraad, vanaf 1951
-		secretaris faculteit der Letteren, Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van 1949 tot 1953
-		voorzitter faculteit der Letteren, Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van 1953 tot 1956
-		lid Comité van Bijstand voor arrestanten in Zuid-Afrika, vanaf november 1957
-		lid Raad voor de Kunst, vanaf 1963

erefuncties, comité's van aanbeveling etc.
erevoorzitter Vereniging van Letterkundigen, vanaf januari 1956

opleiding

voortgezet onderwijs

Openbaar "Erasmiaansch Gymnasium" te Rotterdam, tot 1920

academische studie

-		Nederlandse taal en letterkunde (niet voltooid) Rijksuniversiteit Leiden, vanaf 24 september 1920
-		Nederlandse taal en letterkunde Rijksuniversiteit Utrecht, tot 26 februari 1926

promotie

letteren Rijksuniversiteit Utrecht, 12 juli 1929 (cum laude)

activiteiten

als parlementariër

Sprak in de Eerste Kamer vooral over onderwijs, cultuur en defensie

opvallend stemgedrag

Behoorde in 1946 tot de minderheid van zijn fractie die tegen een wetsvoorstel over tijdelijke benoeming van een regeringscommissaris in de gemeente Opsterland stemde. De gemeenteraad van Opsterland weigerde terugkeer van een 'gestaakte' burgemeester. Beel wilde hem eervol ontslaan, na eerst de staking te hebben opgeheven.

wetenswaardigheden

algemeen

-		Nam ontslag als Eerste-Kamerlid uit protest tegen de tweede politiële actie in Nederlands-Indië
-		Was in januari 1952 één van de ondertekenaars van een oprichtingsmanifest van 'de Derde Weg', een anti-militaristische vredesbeweging die de Oost-West-tegenstelling wilde doorbreken

uit de privé-sfeer

-		Was actief in het kunstenaarsverzet
-		In 1930 oprichter "Critisch Bulletin"
-		Kreeg in 1932 de voorkeur bij de benoeming tot hoogleraar boven de Nijmeegse hoogleraar prof.dr. Gerard Brom, die als eerste op de voordracht was geplaatst
-		Zijn eerste echtgenote was een Zwitserse
-		Zijn vader was hoofdonderwijzer te Rotterdam en directeur van een Normaalschool

verkiezingen

Werd in 1946 en 1948 gekozen door Groep IV: Zuid-Holland

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen

-		Anthonie Donker (pseudoniem als schrijver)
-		Siem de Maat (pseudoniem als schrijver)
-		Maarten de Rijk (pseudoniem als schrijver)

woonplaats(en)/adres(sen)

-		Davos (Zwitserland), van 1927 tot 1928 (om te kuren)
-		Arosa (Zwitserland), van 1928 tot 1929 (om te kuren)
-		Amsterdam, D. Willinkplein 45, omstreeks 1945
-		Amsterdam, Victoriaplein 45, omstreeks 1946 en nog in 1948

ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1961

overige onderscheidingen en prijzen

-		Van der Hoogtprijs
-		Domprijs voor poëzie, 12 juli 1929
-		essayprijs Stichting Kunstraad
-		essayprijs Stichting Kunstenaarsverzet, december 1950

verenigingen, sociëteiten, genootschappen

-		lid VPRO (hield in 1956 de jubileumtoespraak)
-		lid Maatschappij der Nederlandse Letterkunde te Leiden, vanaf 1936

publicaties/bronnen

publicaties

-		"Acheron" (1926) (verzen)
-		"Grenzen" (1928)
-		"Kruistochten" (1929)
-		"De episode van de vernieuwing onzer poëzie (1880-1894) (1929, dissertatie)
-		"De Einder" (1947)
-		"De Groene Wandeling" (1961)
-		"Schaduw der bergen" (1935) (roman)
-		"De vrijheid van de dichter en de dichterlijke vrijheid" (1946)
-		"Karaktertrekken der vaderlandse leterkunde" (1945) (studie)
-		"J.H. Leopold, lotgevallen van een dichterschap" (1965)

literatuur/documentatie

-		M.E.H.N. van Santen-Mout, "Donkersloot, Nicolaas Anthony (1902-1965)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel I, 148
-		Winkler Prins Jaarboek 1966
-		Ned. Patriciaat, 1938

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

publicaties over en van letterkundigen
gegevens uit de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

-		gehuwd, 31 juli 1931 (huwelijk ontbonden 18 september 1937)
-		gehuwd (tweede huwelijk), 30 september 1938 (huwelijk ontbonden 24 maart 1941)
-		gehuwd (derde huwelijk), 27 juli 1945

naam echtgeno(o)t(e)/partner
M.P. Magani, Martha Paulina

naam 2e echtgeno(o)t(e)/partner
N.D. Visser, Nora Dorothea

naam 3e echtgeno(o)t(e)/partner
H.Tj. Dadema, Harmina Tjaardina

kinderen
1 zoon (uit eerste huwelijk)

naam vader
H. Donkersloot, Hendrik

geboorteplaats en/of -datum vader
Pernis, 1867

naam moeder
C.J.M. de Brey, Cornelia Johanna Margaretha

geboorteplaats en/of -datum moeder
Rotterdam, 31 mei 1866

beroep grootvader (vaderskant)

-		arts
-		officier van gezondheid

Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.




	personalia

	partij/stroming

	loopbaan

	partijpolitieke functies

	nevenfuncties

	opleiding

	activiteiten

	wetenswaardigheden

	publicaties/bronnen

	familie/gezin



Home Route