Europees OM, Europese brandweer, what's next?

Met dank overgenomen van M. (Michiel) van Nispen, gepubliceerd op dinsdag 12 februari 2019, column.

Criminelen en natuurrampen houden zich niet aan landsgrenzen. Daarom moeten lidstaten samenwerken om boeven te vangen en om elkaar te helpen bij grote bosbranden en overstromingen. Dat betekent niet dat we zeggenschap uit handen moeten geven en vervolging en rampenbestrijding aan de Brussel moeten overlaten. Want na het nieuw opgerichte Europese Openbaar Ministerie dreigt er meer Brusselse bemoeizucht. Nu door de oprichting van een Europese brandweer.

Eerder werd Nederland al tegen de zin in van een meerderheid van de Tweede Kamer in een Europees Openbaar Ministerie gerommeld. Omdat fraude met Europees geld te vaak voorkomt en in een aantal lidstaten niet goed wordt aangepakt moest hiervoor een nieuw Europese instelling opgericht worden. Hierdoor raakt Nederland zeggenschap kwijt over vervolging. Een logische en veel betere oplossing hiervoor was geweest om subsidies waarmee gefraudeerd werd in te trekken en terug te vorderen. Maar in de denkwereld van Brusselse ambtenaren is er echter altijd maar één soort oplossing voor een probleem: meer Europa.

En dat zien we nu ook gebeuren bij rampenbestrijding. Soms kan een bosbrand, aardbeving of overstroming zo ernstig zijn dat een land het niet of nauwelijks zelf aan kan in de eerste periode na de ramp. Dan moeten met name de omringende landen bijspringen, wat nu ook gebeurt in de praktijk. Toch is ook hiervoor een centrale Europese oplossing bedacht: 'RescEU', het aanhouden van reservecapaciteit. Met meer dan 200 miljoen euro van de Europese belastingbetaler worden blusvliegtuigen, waterpompen, reddingsteams, veldhospitalen en medische noodteams achter de hand gehouden. Ergens in Europa. Om bij te kunnen springen bij grote rampen. Dat klinkt sympathiek maar als je er heel even over nadenkt kan dit nooit tot efficiënte inzet van middelen leiden. Veel beter is het natuurlijk als directe buurlanden elkaar helpen. Zo veel als maar nodig is. Misschien moeten we daar nog betere afspraken over maken, prima. Maar hoe kan een Europese brandweer nou het antwoord zijn op rampen in lidstaten?

Minister Grapperhaus toonde zich eerder nog kritisch. Inmiddels is hij overstag, want, hij heeft de toezegging dat landen écht eerst zelf er álles aan gaan doen om hun eigen capaciteit op te bouwen. Dat is niet overtuigend. In de eerste plaats, hoe zeker zijn we dat bepaalde landen niet toch een beetje achterover gaan leunen als ze ook een beroep kunnen doen op de vliegende hulptroepen van de EU? Maar vooral ook, er is geen begin van bewijs dat dit beter op Europees niveau geregeld kan worden.

Wat de SP betreft stemt Nederland hier niet mee in. Dit heeft namelijk erg weinig met solidariteit te maken, maar veel met Europese bemoeizucht en verspilling.