Instrument voor Pretoetredingssteun (IPA)

Dit financiële instrument ondersteunt kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten. Zij kunnen die steun gebruiken om politieke, institutionele, juridische, administratieve, sociale en economische hervormingen door te voeren die nodig zijn om te voldoen aan de EU-criteria voor toetreding. IPA II trad in januari 2014 in werking en heeft een budget van 11,7 miljard tot 2020. In 2018 stelde de Europese Commissie IPA III voor als opvolger van IPA II. IPA III moet met een budget van 14,5 miljard de EU-strategie omtrent uitbreiding in de Westelijke Balkan verwezenlijken.

Inhoudsopgave van deze pagina:


1.

In vogelvlucht

In IPA II zijn vijf beleidsonderwerpen opgenomen, die door zowel potentiële kandidaat- als kandidaat-lidstaten gebruikt kunnen worden:

  • 1. 
    hervorming in aanloop naar lidmaatschap; versterken of opbouwen van instituties
  • 2. 
    sociaaleconomische en regionale ontwikkeling
  • 3. 
    werkgelegenheid; sociaal beleid; onderwijs; gelijke rechten man en vrouw en ontwikkelen menselijk kapitaal
  • 4. 
    landbouw
  • 5. 
    regionale en territoriale samenwerking

Over de periode van 2014-2020 beschikt het instrument over een budget van 11,7 miljard euro. Hiervan zal maximaal drie procent gebruikt worden voor grensoverschrijdende samenwerking met EU-lidstaten en andere landen die in aanmerking komen voor IPA-steun. De landen die in aanmerking komen zijn: Albanië, Bosnië en Herzegovina, Kosovo, Montenegro, Servië, Turkije en de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië. IJsland was een tijd kandidaat-lidstaat, maar trok zich in 2015 terug en maakt daardoor geen gebruik meer van IPA II.

In 2018 stelde de Commissie IPA III voor als opvolger van IPA II. Deze nieuwe versie van het Instrument voor Pretoetredingssteun moet zich voornamelijk richten op de zes initiatieven die uiteengezet zijn in de Westelijke Balkan-strategie. De initiatieven in het programma zijn gecentreerd rond economische hervormingen in de Westelijke Balkan in het kader van toekomstig lidmaatschap van de Europese Unie. Verder is het de bedoeling dat de nieuwe versie meer flexibiliteit overlaat voor de situatie in Turkije en het eventuele aanpassen of stopzetten van de steun voor dat land.

2.

Subsidie aanvragen

IPA-steun berust op een strategische meerjarenplanning. De Europese Commissie doet in een zogenaamd landenstrategiedocument voorstellen voor een periode van zeven jaar waarin uitgezet wordt in welke sectoren vooruitgang geboekt moet worden. Ook worden er concrete resultaten opgesteld, met daarbij een actieplan. Bij een landenstrategiedocument heeft ofwel de Commissie leiding over het project, ofwel een derde partij. Een derde partij kan zowel een land zijn als een publieke of private organisatie.

Ook is het mogelijk om voor meerdere landen een strategiedocument op te stellen, wanneer een project in verschillende landen actief zal zijn. Bij zo'n project worden de bevoegdheden gedeeld door de deelnemende lidstaten.