Gagaoezië

Welkom in Gagaoezië

Gagaoezië is een autonome regio in Moldavië. Het ligt enigszins verspreid over het zuid-oosten van Moldavië en wordt ook wel Gagauz Yeri genoemd. De etnische groepering van de Gagaoeziërs maakt 4,4% uit van de totale Moldavische bevolking. Zij zijn een Turks sprekende, christelijke minderheid.

Gagaoezisch Nationalisme

Na de val van de Sovjet-Unie riep Moldavië de onafhankelijkheid uit, en het Moldavisch werd uitgeroepen tot de officiële taal. Aangezien vrijwel iedereen in Moldavië wel Russisch kon spreken na de periode onder de Sovjet-Unie, maar de kennis van Moldavisch een stuk beperkter was, leidde dit tot polarisatie van de etnische betrekkingen in Moldavië. In de Gagaoezische regio ontstond hierdoor een opleving van het nationalisme en de inheemse cultuur. Ook kwam er steeds meer vraag naar eigen controle. De politieke partij Gaugaz Halki, ook wel de Gaugaz' Volksbeweging genoemd, ging hechtere banden aan met pro-Sovjet machten, zoals de Transnistriërs.

In 1990 werd in navolging van de Moldaviërs de 'Gagaoezische Sovjet Socialistische Republiek' uitgeroepen. Moldavië erkende deze republiek echter niet. Verkiezingen werden gepland op 28 oktober 1990. Hierop mobiliseerde de Moldavische premier 40.000 Moldavische vrijwilligers, die de illegale verkiezingen moesten voorkomen. De Moldavische politie en het Sovjetministerie van Binnenlandse Zaken wisten de vrijwilligers echter tegen te houden, en zo een mogelijk bloedbad te voorkomen.

De mobilisatie van vrijwilligers deed de banden echter geen goed, en in 1991 en 1992 vonden er verschillende kleine aanvallen plaats op Moldavische politieposten. Vanaf september 1992 begonnen officiële onderhandelingen tussen de Moldavische regering en de leider van Gagaoezië. Dit leidde ertoe dat de Gagaoeziërs in december 1994 de status van een autonome regio kregen. Daarnaast kregen de Gagaoeziërs ook een onafhankelijk bestuur.

Huidige situatie

De Moldavische grondwet waarborgt de autonomie van Gagaoezië. Dit houdt, onder andere, in dat de regio een zelfstandige staat wordt wanneer Moldavië zijn onafhankelijkheid verliest. Buitenlands beleid, defensie en monetaire zaken vallen tot op heden onder de Moldavische regering, maar Gagaoezië beschikt wel over een eigen politiemacht. Het Gagaoezische bestuur bestaat uit een gouverneur en een uitvoerend comité. Ook is er een Gagaoezische Volksvergadering, die wetgevende bevoegdheden heeft. Gagaoezische wetten mogen echter niet in strijd zijn met de Moldavische wetten.