Wetgeving Kabinet-Balkenende II (2003-2006)

2003  Wet werk en bijstand. De wet vervangt de Algemene Bijstandswet, de Wet inschakelingen werkzoekenden en andere regelingen om mensen zonder werk te voorzien in hun bestaan. De nadruk ligt op het realiseren van werk boven inkomen, wat een zo effectief mogelijk stelsel van regelingen vraagt. Het belang van een op arbeidsparticipatie en reïntegratie gerichte aanpak, laat onverlet dat de inkomenswaarborg een kernfunctie blijft. De centrale verantwoordelijkheid voor het bevorderen van de reïntegratie van bijstandsgerechtigden ligt bij de gemeenten, die hiervoor een eigen budget krijgen.
2003  Wet Premievrijstelling bij in dienst nemen en in dienst houden van oudere werknemers. De wet voert voor werkgevers een volledige vrijstelling van de WAO-basispremie voor werknemers van 55 jaar en ouder in. Naast invoering van de sollicitatieplicht voor ouderen vanaf 57,5 jaar en de beperking van de vervolguitkering van de WW moet hiermee de arbeidsparticipatie van ouderen worden bevorderd.
2003  Wet loondoorbetalingsplicht voor werkgevers bij ziekte verlengd van 1 naar 2 jaar. Dit moet werkgevers stimuleren maatregelen te nemen om werknemers na ziekte snel weer aan het werk te krijgen
2004  Wet op de jeugdzorg. Deze wet vervangt de Wet op de jeugdhulpverlening en biedt uniforme toegang tot verschillende vormen van jeugdzorg. In de wet wordt de aanspraak op, toegang tot, en bekostiging van de jeugdzorg geregeld. Ook de toegang tot andere jeugdzorg, zoals de geestelijke gezondheidszorg voor kinderen en jeugdigen (jeugd-GGZ), de zorg voor verstandelijk gehandicapten met opgroei- en opvoedingsproblemen en tot de civielrechtelijke plaatsing in justitiële jeugdinrichtingen worden geregeld. Er komen per 1 januari 2005 15 Bureaus Jeugdzorg in provincies en grootstedelijke gebieden.
2004  Wet terroristische misdrijven. Deze wet verhoogt onder meer de maximale gevangenisstraf voor misdrijven die met een terroristisch oogmerk worden gepleegd en stelt rekrutering voor terroristische activiteiten strafbaar. Leiders van een terroristische organisatie kunnen een levenslange gevangenisstraf krijgen.
2004  Wijziging van de Penitentiaire Beginselenwet. Deze wetswijziging verruimt de mogelijkheden om in penitentiaire inrichtingen meer gedetineerden in één cel te plaatsen. Doel is de effectiviteit van de strafrechtstoepassing te vergroten door de uitbreiding van de sanctiecapaciteit. De directeur van een penitentiaire inrichting bepaalt of een gedetineerde met een andere gedetineerde in een cel wordt geplaatst, met inachtneming van in een ministeriële regeling gegeven criteria.
2004  Wet op de uitgebreide identificatieplicht. Door deze wet krijgen politie, buitengewoon opsporingsambtenaren en de toezichthouders in het kader van hun taakuitoefening de bevoegdheid burgers inzage in hun identiteitsbewijs te vragen. Hiermee moet beter toezicht op handhaving van naleving van regels en toezicht op verblijf in de openbare ruimt eenvoudiger worden.
2004  De wet wijziging systematiek herbeoordelingen arbeidsongeschiktheidswetten schaft de verplichte herbeoordelingen in de arbeidsongeschiktheidswetten af. Met deze wet wordt de herbeoordeling van arbeidsongeschikten tot 55 jaar vervangen door een eenmalige herkeuring op basis van verscherpte criteria. De wijziging vindt plaats met het oog op de invoering van een nieuw arbeidsongeschiktheidsstelsel.
2004  Wet financiering sociale verzekeringen. Heffing en inning van de premies werknemersverzekeringen worden samengevoegd met de heffing en inning van loonbelasting en premie voor de volksverzekeringen. De premieheffings- en inningstaak van het UWV wordt overgeheveld naar de Belastingdienst. De administratie door het UWV wordt in belangrijke mate gevuld met gegevens die van de Belastingdienst binnenkomen op de gecombineerde aangifte. UWV gebruikt de gegevens voor het vaststellen van uitkeringen op grond van de WW, de Ziektewet en de WAO.
2004  Invoering van een no-claimregeling in de Ziekenfondswet waardoor verzekerden van 18 jaar en ouder na afloop van een kalenderjaar een no-claimteruggaaf ontvangen wanneer zij in dat jaar geen of weinig gebruik hebben gemaakt van zorg waarop op grond van de wet aanspraak bestaat. Kosten voor huisarts, kraamzorg, verloskundige hulp en zorg voor kinderen onder 18 jaar tellen niet mee. Doel van de regeling is de verzekerden aan te zetten tot een meer afgewogen gebruik van medische voorzieningen.
2005  Afschaffing fiscaal voordeel vut/prepensioen en invoering levensloopregeling. Staatssecretaris Wijn en minister De Geus brengen een wet tot stand waardoor het fiscale voordeel voor regelingen vervroegd uittreden (v.u.t.) wordt afgeschaft. Werknemers die nog geen 55 jaar zijn geworden vóór 1 januari 2005 mogen vanaf 1 januari 2006 hun betaalde premies voor v.u.t. en prepensioen niet meer aftrekken van de belasting. Daarnaast wordt de levensloopregeling geïntroduceerd, waarmee werknemers kunnen sparen voor periodes van onbetaald verlof of om eerder te stoppen met werken.
2005  Zorgverzekeringswet. Per 1 januari 2006 komt er één ziektekostenverzekering (basisverzekering) voor alle ingezetenen, ongeacht leeftijd, gezondheidstoestand of inkomen. Iedereen moet zo vrij toegang krijgen tot de noodzakelijke zorg. Burgers kunnen zich bijverzekeren, waardoor een grotere keuzevrijheid bestaat bij het bepalen van het zorgpakket. Meer marktwerking tussen verzekeraars moet tot kostenbeheersing en kwaliteitsvergroting leiden. Via de Wet op de zorgtoeslag wordt een inkomensafhankelijke tegemoetkoming ingevoerd om te voorkomen dat burgers een te groot deel van hun inkomen kwijt zijn aan ziektekostenpremies.
2005  Wet toelating zorginstellingen. Hiermee moet de marktwerking in de zorg worden vergroot. Er worden door de centrale overheid alleen nog randvoorwaarden gesteld bij de toelating van zorginstellingen, waardoor die beter kunnen inspelen op de vraag in de markt. De wet vervangt de Wet ziekenhuisvoorzieningen en Tijdelijke Verstrekkingenwet maatschappelijke dienstverlening.
2005  De Wet Werk en Inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) vervangt de WAO De wet stelt arbeidsgeschiktheid in plaats van arbeidsongeschiktheid voorop en voorziet in instrumenten die de reïntegratie van mensen in het arbeidsproces mogelijk moeten maken en in financiële prikkels voor zowel werkgevers als werknemers om die reïntegratie aantrekkelijk te maken. Er wordt onderscheid gemaakt tussen enerzijds gedeeltelijke arbeidsgeschiktheid en anderzijds duurzame en volledige arbeidsongeschiktheid. Invoering geschiedt bij een afzonderlijke wet.
2005  Wet tot afschaffing van het gebruikersdeel OZB op woningen. Behalve deze afschaffing worden in de wet zowel de maximumtarieven als een maximering van de toegestane tariefstijging voor de OZB op bedrijfspanden en het eigenarendeel op woningen in de Gemeentewet opgenomen. Gemeenten worden voor de afschaffing van het gebruikersdeel van de OZB gecompenseerd via het Gemeentefonds.
2005  Wet inburgering in het buitenland. In de Vreemdelingenwet wordt als toelatingsvereiste voor de verlening van een verblijfsvergunning regulier voor bepaalde tijd opgenomen dat de vreemdeling reeds voor zijn komst naar Nederland moet beschikken over kennis op basisniveau van de Nederlandse taal en de Nederlandse maatschappij.
2006  Wet maatschappelijke ondersteuning. Deze wet moet gemeenten meer mogelijkheden bieden om een samenhangend beleid te voeren op het gebied van zorg, wonen, welzijn en dienstverlening. Daarmee moet de zorg aan mensen met een ernstige, langdurige hulpvraag - ook op de lange termijn - gewaarborgd en betaalbaar blijven. De Algemene Wet Bijzondere Ziektenkosten (AWBZ) wordt geleidelijk teruggebracht tot waarvoor hij aanvankelijk bedoeld was: een volksverzekering voor risico's die particulier niet te verzekeren zijn, zoals de gevolgen van chronische ziekten, lichamelijke en verstandelijke handicaps en verpleeghuiszorg. De Wet voorzieningen gehandicapten en (op termijn) de Welzijnswet 1994 worden ingetrokken. De wet treedt 1 januari 2007 in werking.
2006  Een wijziging van de Wet Luchtvaart regelt de privatisering van luchthaven Schiphol. Het belang van de overheid in Schiphol wordt verlaagd naar 51 procent. Een deel van de 49 procent overige aandelen zal via de beurs worden verkocht, een ander deel via onderhandse plaatsing. De wet regelt de exploitatievergunning en het sector-specifieke toezicht op de tarieven en de voorwaarden voor het gebruik van de NV Luchthaven Schiphol.