Grondwet voor de Europese Unie - ontwerp 2001

In december 2001 besloot de Europese Raad in het Belgische Laken een Europese Conventie over de toekomst van de Europese Unie in te stellen. Deze Europese Conventie kreeg als taak de vragen rond de toekomstige ontwikkeling van de Unie te bespreken, zoals:

  • Wat verwachten de Europese burgers van de Unie?
  • Hoe kan het democratisch gehalte van de Unie worden verzekerd?
  • Hoe kan een samenhangend en doeltreffend optreden van de Unie tegenover de buitenwereld worden gegarandeerd?
  • Hoe moeten de bevoegdheden van de Unie, de instellingen en de lidstaten worden georganiseerd en afgebakend?

Aan het einde van deze Europese Conventie in juni 2003 presenteerde de voorzitter Valéry Giscard d'Estaing een ontwerp-Grondwet aan de Raad: het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa.

Inhoudsopgave van deze pagina:


1.

Inhoud Grondwet

De Grondwet voegde de bestaande verdragen samen en bevatte ook bepalingen over mensenrechten.

De drie pijlers van de EU werden samengevoegd tot één, hoewel de speciale procedures voor buitenlands beleid, veiligheid en defensie worden gehandhaafd.

De Grondwet hervormde de Europese instellingen en besluitvormingsprocedures en gaf een verdeling van de bevoegdheden tussen de EU en de lidstaten.

2.

Referenda en opvolger

De Europese regeringsleiders tekenden de Grondwet op 29 oktober 2004, maar daarmee werd hij nog niet van kracht. Eerst moesten alle nationale parlementen de nieuwe Grondwet ratificeren. Diverse lidstaten legden het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa in een referendum aan de bevolking voor, in andere landen ratificeerden de nationale parlementen geratificeerd het verdrag.

De Fransen en Nederlanders stemden op 30 mei en 1 juni 2005 tegen het Verdrag. Op de top die daarop volgde in juni 2005 werd afgesproken tot medio 2006 een periode van bezinning in te lassen waarin ruimte zou zijn voor een breed debat. Dit debat kwam in deze periode nauwelijks van de grond. Daarop is in 2006 besloten de bezinningsperiode met nog een jaar te verlengen.

In 2007 bereikten de regeringsleiders en staatshoofden een akkoord over het Verdrag van Lissabon. Veel voorstellen voor de grondwet zijn in dat verdrag overgenomen. Het Verdrag van Lissabon is op 1 december 2009 van kracht geworden.