Z.M. (koning Willem III) Willem Alexander Paul Frederik Lodewijk , koning der Nederlanden, groothertog van Luxemburg, prins van Oranje-Nassau

foto Z.M. (koning Willem III) Willem Alexander Paul Frederik Lodewijk , koning der Nederlanden, groothertog van Luxemburg, prins van Oranje-Nassauvergrootglas

Vorst in de tweede helft van de negentiende eeuw. Volgde in 1849 zijn vader pas na enige aarzeling op, omdat hij weinig ingenomen was met de nieuwe liberale Grondwet. Trachtte nog enige jaren zijn macht enigszins te herwinnen. Ging daarbij soms in tegen zijn ministers, bijvoorbeeld in 1853 (Aprilbeweging). Verloor later steeds meer interesse in de politiek. Kreeg bovendien te maken met privé-affaires, met conflicten met zijn zoons en met gezondheidsproblemen. Berucht vanwege zijn barse uitvallen tegen onder andere ministers. Trouwde op hoge leeftijd met de veel jongere Duitse prinses Emma, die hem een opvolgster, Wilhelmina, schonk.

in de periode 1849-1890: lid Raad van State, staatshoofd

Personalia

wijziging in naam en/of titulatuur
  • Z.K.H. prins Willem
  • Z.K.H. de prins van Oranje, van 7 oktober 1840 tot 17 maart 1849

geboorteplaats en -datum
Brussel, 19 februari 1817

overlijdensplaats en -datum
Apeldoorn, 23 november 1890

plaats en datum bijzetting
Delft, 4 december 1890

levensbeschouwing
Gereformeerd (Ned. Hervormd)

Hoofdfuncties/beroepen

  • chef regiment Russische Grenadiers van Kiev nr. 5, vanaf 1834
  • chef regiment Pruisische Huzaren nr.11, vanaf 1834
  • van rechtswege zitting verleend in de Raad van State, van 19 februari 1838 tot 7 oktober 1840
  • vermoedelijk troonopvolger, van 7 oktober 1840 tot 17 maart 1849
  • van rechtswege lid Raad van State, van 7 oktober 1840 tot 17 maart 1849
  • koning der Nederlanden, groothertog van Luxemburg, van 17 maart 1849 tot 23 november 1890 (inhuldiging vond plaats 12 mei 1849)
  • buiten staat te regeren, van 3 april 1889 tot 2 mei 1889
  • buiten staat te regeren, van 29 oktober 1890 tot 23 november 1890

officiersrangen
luitenant-generaal der infanterie

Wetenswaardigheden

uit de privésfeer
  • Huwde in 1839 met zijn nicht Sophie
  • Zijn tweede zoon, Maurits, overleed op 4 juni 1850 in Den Haag op 7-jarige leeftijd
  • Leefde sinds december 1855 'gescheiden van tafel en bed' van zijn echtgenote
  • Weigerde tussen 1874 en 1879 toestemming aan zijn oudste zoon Willem om te trouwen met jkvr. Anna Mathilde (Mattie) van Limburg Stirum. De kroonprins vestigde zich daarop in Parijs en overleed aldaar op 11 juni 1879 op 39-jarige leeftijd.
  • Kwam in 1875 tijdens een vakantie in Zwitserland in aanraking met de politie vanwege exhibitionisme en werd veroordeeld tot een geldboete
  • Zag in september 1877 (drie maanden na het overlijden van zijn echtgenote) onder druk van het kabinet-Van Lynden van Sandenburg af van een huwelijk met de actrice Mlle d'Ambres
  • Zijn derde zoon, Alexander, overleed op 21 juni 1884 in Den Haag op 33-jarige leeftijd

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
  • "De waterheld van het Loo" (spotnaam)
  • "Koning Gorilla" (spotnaam)

predicaten/adellijke titels
  • prins van Oranje-Nassau
  • groothertog van Luxemburg, vanaf 17 maart 1849
  • hertog van Limburg, 17 maart 1849

Publicaties/bronnen

literatuur/documentatie
  • C.W. de Vries, "Overgrootvader Koning Willem III" (Amsterdam, 1951)
  • P. van 't Veer, "Maar majesteit! Koning Willem III en zijn tijd. De geheime dagboeken van minister A.W.P. Weitzel" (Amsterdam, 1968)
  • C.A. Tamse, "Koning Willem III, Emma en Sophie", in: C.A. Tamse (red.), "Nassau en Oranje in de Nederlandse geschiedenis" (Utrecht, 1996)
  • Dik van der Meulen, "Koning Willem III 1817-1890" (2013)
  • Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel I, 1570

Uitgebreide versie

uitgebreide versie

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.

Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.