Kabinetsformatie 2017

Net als in 2012 heeft de Tweede Kamervoorzitter na de Tweede Kamerverkiezingen 2017 het voortouw genomen bij het formatieproces van een nieuwe regering. Tussen 16 maart en 15 mei trachtte demissionair minister Schippers tevergeefs als informateur een coalitie tot stand te brengen van VVD, D66, CDA en GroenLinks. Op 17 mei werd ze opnieuw tot informateur benoemd.

Verloop van de formatie

Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib (rechts) ontving Edith Schippers op donderdag 16 maart in de Stadhouderskamer, in het gebouw van de Tweede Kamer.

Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib verzocht op 16 maart 2017 demissionair minister Edith Schippers als verkenner op te treden. Mark Rutte, politiek leider van de grootste fractie na de verkiezingen, had haar voor die functie voorgedragen, na overleg tussen de politiek leiders.

Schippers bracht op maandag 27 maart een eerste verslag uit. Ze adviseerde om onderhandelingen te starten tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks, onder leiding van een informateur van VVD-huize. Voor regeringsdeelname van de PVV, die bij de verkiezingen een lichte winst boekte, zag zij geen mogelijkheden. Een dag later vond een Kamerdebat plaats over haar verslag. De Tweede Kamer stelde Edith Schippers daarbij aan als informateur.

Op woensdag 29 maart startte informateur Schippers de gesprekken tussen de vier partijen. Elke partijleider werd vergezeld door een secondant. Mark Rutte nam oud-fractievoorzitter Halbe Zijlstra mee, Alexander Pechtold nam Wouter Koolmees mee, Jesse Klaver heeft voor oud-Europarlementariër Kathalijne Buitenweg gekozen en Sybrand Buma had woordvoerder Sociale Zaken en ex-spindokter Pieter Heerma aan zijn zijde.

Op maandag 15 mei deelde Schippers tamelijk onverwacht mee dat de besprekingen waren vastgelopen. Er was wel oprecht getracht de inhoudelijke verschillen te overbruggen, zo lieten de onderhandelaars weten, maar dat was niet gelukt. Ze wezen geen schuldige aan voor de mislukking.

Een dag later bood Schippers haar eindverslag aan aan Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib. Schippers schreef daarin dat de formatie op het onderwerp 'migratie' is stukgelopen. Het ontbrak volgens haar aan een gemeenschappelijke basis om de besprekingen voort te zetten en er zou dan ook geen akkoord kunnen worden bereikt, zo schreef ze. In haar verslag gaf ze de informatieopdracht terug aan de Kamer en adviseert zij tot het aanstellen van een nieuwe informateur.

In een Kamerdebat over het vervolg van de formatie op woensdag 17 mei werd Edith Schippers opnieuw aangesteld als informateur. Zij moet 'op korte termijn de mogelijkheden verkennen voor de vorming van een kabinet dat kan rekenen op een vruchtbare samenwerking met Tweede en Eerste Kamer'.

Zeteltal coalities in Tweede en Eerste Kamer

VVD, CDA en D66 hebben samen 35 van de 75 zetels in de Eerste Kamer. Voor een meerderheid (38 zetels) zijn minstens vier partijen nodig.

 
 
 

Partijen in coalitie

Aantal zetels

Partijen niet in de coalitie

EK

CDA, VVD, D66, ChristenUnie

38

SP, PVV, PvdA, GL, 50PLUS, SGP, PvdD, DENK, FVD

TK

CDA, VVD, D66, ChristenUnie

76

 

EK

CDA, VVD, D66, GroenLinks

39

SP, PVV, PvdA, 50PLUS, CU, SGP, PvdD, DENK, FVD

TK

CDA, VVD, D66, GroenLinks

86

 

EK

CDA, VVD, D66, PvdA

43

SP, PVV, GL, CU, SGP, 50PLUS, PvdD, DENK, FVD

TK

CDA, VVD, D66, PvdA

80

 

EK

CDA, D66, PvdA, GL, SP

42

VVD, PVV, CU, SGP, 50PLUS, PvdD, DENK, FVD

TK

CDA, D66, PvdA, GL, SP

75

 

EK

CDA, D66, PvdA, GL, SP, ChristenUnie

47

VVD, PVV, SGP, 50PLUS, PvdD, DENK, FVD

TK

CDA, D66, PvdA, GL, SP, ChristenUnie

82

 

Betrokken personen

De voorzitter van de Tweede Kamer

  • Khadija Arib

    Khadija Arib (1960) is sinds 13 januari 2016 voorzitter van de Tweede Kamer. Vanaf 1 maart 2007 is zij lid van de Tweede Kamer voor de PvdA. Eerder was zij dat van 19 mei 1998 tot 30 november 2006. Mevrouw Arib is van Marokkaanse afkomst en kwam op haar 15e naar Nederland. Zij was voor zij Kamerlid werd onder meer waarnemend hoofd en senior-beleidsmedewerker Maatschappelijke Opvang en Gezondheidszorg van de gemeente Amsterdam. In de Tweede Kamer hield zij zich bezig met gezondheidszorg, medisch-ethische vraagstukken, bestrijding van mensenhandel en zedenwetgeving. Zij was voorzitter van de algemene commissie voor Jeugdzorg, in 2012-2016 eerste ondervoorzitter van de Tweede Kamer en in 2014-2016 fractiesecretaris.

Informateur

  • Edith Schippers

    Edith Schippers (1964) is sinds 14 oktober 2010 minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. In 2003-2010 en in 2012 was zij Tweede Kamerlid voor de VVD. Mevrouw Schippers was eerder secretaris gezondheidszorg en arbeidsmarkt en secretaris ruimtelijke ordening van VNO-NCW en daarvoor fractiemedewerker. In de Kamer was zij woordvoerster volksgezondheid en ontwikkelingssamenwerking. Van maart 2006 tot oktober 2010 was mevrouw Schippers vicefractievoorzitter. Zij was tevens lid van de parlementaire onderzoekscommissie financieel stelsel. Sedert 28 maart is mevrouw Schippers informateur.

Onderhandelaars en secondanten (eerste poging)

VVD

  • Mark Rutte

    Mark Rutte (1967) is sinds 14 oktober 2010 minister-president en minister van Algemene Zaken. Hij is sinds 2006 politiek leider van de VVD en in 2006, 2010, 2012 en 2017 lijsttrekker van zijn partij. Sinds 23 maart 2017 is hij lid van de Tweede Kamer. In 2006- 2010 was hij daar fractievoorzitter. De heer Rutte was van 17 juni 2004 tot 28 juni 2006 staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap belast met wetenschapsbeleid, beroepsonderwijs en studiefinanciering. Daarvoor was hij bijna twee jaar staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid belast met onder andere volksverzekeringen, bijstand en arbeidsomstandigheden. De heer Rutte was eerder voorzitter van de JOVD en manager bij een werkmaatschappij van Unilever.

  • Halbe Zijlstra

    Halbe Zijlstra (1969) is sinds 1 november 2012 fractievoorzitter van de VVD in de Tweede Kamer. Hij was van 14 oktober 2010 tot 5 november 2012 staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap in het kabinet-Rutte I. Eerder was hij van 30 november 2006 tot 14 oktober 2010. De heer Zijlstra was directeur/projectmanager van Improvex BV. Tevens was hij fractievoorzitter van de VVD in de gemeenteraad van Utrecht. In de Kamer hield hij zich bezig met het onderwijs, sport en het zorgbeleid (ziekenhuizen, curatieve zorg). De heer Zijlstra was lid van de onderzoekscommissie onderwijsvernieuwingen.

CDA

  • Sybrand van Haersma Buma

    Sybrand van Haersma Buma (1965) is sinds 12 oktober 2010 fractievoorzitter van het CDA in de Tweede Kamer. Hij is sinds 23 mei 2002 Tweede Kamerlid. Bij de verkiezingen in van 2012 en 2017 was hij lijsttrekker van het CDA. De heer Buma was beleidsmedewerker justitie en plaatsvervangend ambtelijk secretaris van de CDA-Tweede Kamerfractie. In de Tweede Kamer hield hij zich tot hij fractievoorzitter werd vooral bezig met justitie (veiligheidsbeleid). Hij was fractiesecretaris en had zitting in het Presidium van Kamer.

  • Pieter Heerma

    Pieter Heerma (1977) is sinds 20 september 2012 lid van de Tweede Kamer voor het CDA. Hij was persvoorlichter van de CDA-fractie en manager bij een zorgverzekeraar. In de Tweede Kamer is de heer Heerma woordvoerder sociale zaken en WAO. Hij is een zoon van oud-CDA-politicus Enneüs Heerma.

D66

  • Alexander Pechtold

    Alexander Pechtold (1965) is sinds 30 november 2006 lid van de Tweede Kamerfractie van D66. Hij is fractievoorzitter en politiek leider van D66. De heer Pechtold was van 31 maart 2005 tot 3 juli 2006 minister voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties. Hij was in de periode 2003-2005 burgemeester van Wageningen. Hij is opgeleid als kunsthistoricus en werkte onder andere bij een veilinghuis. Van 1997 tot 2002 was hij wethouder in Leiden. De heer Pechtold was vanaf eind 2002 tot 2005 voorzitter van D66. Behalve met de algemene politieke vraagstukken houdt hij zich bezig met kunst en cultuur.

  • Wouter Koolmees

    Wouter Koolmees (1977) is sinds 17 juni 2010 lid van de Tweede Kamerfractie van D66. Na zijn studie werd hij economisch onderzoeker en daarna ambtenaar op het ministerie van Financiën. Hij was hoofd begrotingsbeleid bij het directoraat-generaal van de Rijksbegroting. De heer Koolmees is financieel woordvoerder van de D66-fractie. Hij is vicefractievoorzitter.

GroenLinks

  • Jesse Klaver

    Jesse Klaver (1986) is sinds 12 mei 2015 fractievoorzitter en politiek leider van GroenLinks. Bij de verkiezingen van 2017 was hij lijsttrekker. Jesse Klaver is sedert 17 juni 2010 lid van de Tweede Kamer. Hij was voorzitter van CNV-jongeren en was eerder voorzitter van DWARS, de jongerenorganisatie van GroenLinks.

  • Kathalijne Buitenweg

    Kathalijne Buitenweg (1970) is sinds 23 maart 2017 lid van GroenLinks-fractie in de Tweede Kamer. Zij was in 1999-2009 lid van het Europees Parlement. Daarvoor was zij medewerkster van de fracties van GroenLinks in het Europees Parlement en in de Tweede Kamer. Zij zette zich met name in voor gelijke behandeling en het tegengaan van discriminatie. In 2004 was zij lijsttrekker van GroenLinks bij de Europese verkiezingen. Sinds 2012 was zij lid van het College voor de Rechten van de Mens. Mevrouw Buitenweg is vicefractievoorzitter. Zij houdt zich in de Kamer verder bezig met justitie, asiel en migratie.

Meer informatie