In Nederland zijn diverse belangenorganisaties bezig met de bescherming van natuur en milieu. Gezamenlijk hebben de organisaties vier miljoen leden, waarvan de meeste lid zijn van Natuurmonumenten. Andere belangenbehartigers zijn Greenpeace en Milieudefensie.
Taken en bevoegdheden
Natuur- en milieuorganisaties zijn belangenverenigingen die opkomen voor de natuur en het milieu. Dit gebeurt veelal door lobbyen bij de politiek om zo de wetgeving proberen te veranderen. Ook spannen de organisaties vaak juridische procedures aan om milieuvervuilers te stoppen.
Andere manieren om op te komen voor natuur en milieu zijn het opkopen van natuurgebieden en het beheer daarvan op zich te nemen. Andere organisaties gaan de straat op om te protesteren tegen allerhande problemen met betrekking tot het milieu.
Positie
De natuur- en milieuorganisaties zijn particuliere belangenverenigingen en maken dus geen deel uit van de overheid.
Het groene poldermodel
In 1999 traden de Vereniging Milieudefensie, de Stichting Natuur en Milieu en de Vereniging Natuurmonumenten toe tot de SER-Commissie Ruimtelijke Inrichting en Bereikbaarheid (RIB). Er werd destijds wel gesproken over het 'groene poldermodel'. Deze commissie adviseert de regering over ruimtelijke inrichting en bereikbaarheid.
De belangrijkste organisaties worden hieronder genoemd.
Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten in Nederland
De Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten in Nederland (Natuurmonumenten) is een onafhankelijke vereniging die opgericht is op 22 april 1905. Natuurmonumenten stelt de natuur veilig door gebieden aan te kopen en te beheren. Zij is hierdoor één van de grootste natuurbezitter- en beheerder van Nederland.
Natuurmonumenten werkt onder andere samen met Staatsbosbeheer, Stichting Natuur en Milieu en het Wereld Natuur Fonds. Hoofdsponsors van Natuurmonumenten zijn de ING Groep, Menzis en de Nationale Postcode Loterij. Verder ontvangt Natuurmonumenten donaties van leden en niet-leden.
Wereld Natuur Fonds
Het Wereld Natuur Fonds (WNF) maakt onderdeel uit van de internationale World Wide Fund for Nature (WWF) en is opgericht in 1962. Het overkoepelende WWF is de grootste onafhankelijke natuurbeschermingsorganisatie ter wereld. Het doel van de organisatie is om de biodiversiteit op aarde te beschermen.
Het WNF wordt o.a. financieel ondersteund door Eneco. Ook werkt het WNF samen met de Rabobank en KLM. Verder is de organisatie financieel afhankelijk van giften van particulieren en bedrijven.
Greenpeace
Greenpeace is een onafhankelijke internationale milieuorganisatie die actie voert, overlegt met andere organisaties en wetenschappelijk onderzoek uitvoert. De organisatie bestaat sinds 1979 en heeft tegenwoordig bijna 475.000 leden. Greenpeace heeft als doel een gezond evenwicht te vinden tussen mens en milieu.
Greenpeace probeert haar onafhankelijkheid te bewaren door geen giften of subsidies aan te nemen van de overheid en het bedrijfsleven. Wel ontvangt ze jaarlijks een gift van de Nationale Postcode Loterij. Verder wordt de organisatie gefinancierd door miljoenen donateurs over de hele wereld.
De 12Landschappen
Er bestaan twaalf provinciale landschapsorganisaties die samenwerken in De 12Landschappen. Deze provinciale Landschappen beheren ruim 600 natuurgebieden met een oppervlakte van in totaal ruim 100.000 hectare. De organisatie wordt gesponsord door de Nationale Postcode Loterij en de rabobank.
Milieudefensie
Milieudefensie is een organisatie die in debat gaat met betrokkenen bij milieuproblemen, en waar nodig actie voert. De organisatie is op 6 januari 1971 opgericht. Milieudefensie heeft actie gevoerd tegen zaken als kernenergie, CFKs in spuitbussen en de uitbreiding van Schiphol.
De Nationale Postcode Loterij helpt mee aan de financiering van Milieudefensie. Verder ontvangt de organisatie geld van bijna 82.500 leden en donateurs.
Stichting Natuur en Milieu
De Stichting Natuur en Milieu (SNM) is een kleine maar invloedrijke organisatie die streeft naar een ecologisch duurzame samenleving. Via lobbyen probeert de stichting de Nederlandse en Europese beslissers te beïnvloeden. Financiële steun komt van de Nationale Postcode Loterij, overheidsbijdragen en donaties van particulieren, fondsen en bedrijven.
Invloed en prestaties
De natuur- en milieuorganisaties hebben gezamenlijk voor veel successen gezorgd. Zo werd in 1996, onder andere onder invloed van Greenpeace, het Algemeen Kernstop Verdrag ondertekend door meer dan 130 landen. Ook besloot Shell in 1996, na vele acties van Greenpeace, het olieplatform Brent Spar niet af te laten zinken naar de Noordzee.
Milieudefensie heeft de aanleg van de vijfde Schiphol startbaan acht jaar weten te verhinderen door op die plek het Bulderbos aan te leggen. In 2001 oordeelde de rechtbank dat Schiphol de grond mocht onteigenen en op 13 februari 2003 is de vijfde baan in gebruik genomen.
Natuurmonumenten weet de natuur te beschermen door gebieden aan te kopen en te beheren. In 2001 beheerde de organisatie 86.000 hectare natuurgebied. Het Wereld Natuur Fonds heeft er meerdere malen voor gezorgd dat bedreigde diersoorten werden beschermd.
Geschiedenis
Veel natuur- en milieuorganisaties zijn opgericht in de jaren zestig en zeventig. In die tijd werd voor het eerst echt aandacht besteed aan de achteruitgang van de toestand van het milieu. Alleen Natuurmonumenten (uit 1905), de Vogelbescherming (uit 1899) en de Dierenbescherming (uit 1877) bestonden al ver voor de jaren zestig.
Volgens een telling van het radioprogramma 'Vroege Vogels' hadden de landelijke natuur-, milieu- en dierenbeschermings-organisaties in 2011 ruim 3.883.000 leden of donateurs. Dat waren bijna 80.000 leden/donateurs minder dan het jaar daarvoor.
Kerngegevens
De genoemde ledentallen zijn ontleend aan de 'Vroege Vogels Parade 2006' en 'Vroege Vogels Parade 2011' tenzij anders vermeld.
Wereld Natuur Fonds Nederland
Aantal leden in 2011: 915.00
Aantal leden in 2006: 920.000
Bezoekadres: Driebergseweg 10, 3708 JB Zeist
Postadres: Postbus 7, 3700 AA Zeist
Telefoon: 0900-1962
Prins Bernhard was vele jaren president van het Wereld Natuur Fonds; hij was tevens mede-oprichter van het WWF.
Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten in Nederland
Aantal leden in 2011: 727.500
Aantal leden in 2006: 873.000
Bezoekadres: Schaep en Burgh, Noordeinde 60, 1243 JJ 's-Graveland
Postadres: Postbus 9955, 1243 ZS 's-Graveland
Telefoon: 035-6559933
Greenpeace Nederland
Aantal leden in 2011: 475.000
Aantal leden in 2006: 580.000
Bezoekadres: Jollemanhof 15-17, 1019 GW Amsterdam
Telefoon: 0800-4223344
E-mail: info@greenpeace.nl
De 12Landschappen
Aantal leden in 2011: 308.000
Aantal leden op 1 januari 2006 (bron: Jaarverslag 2005): 292.351
Postadres: Postbus 31, 3730 AA De Bilt
Telefoon: 030-6017205
E-mail: info@de12landschappen.nl
Dierenbescherming
Aantal leden in 2011: 186.586
Aantal leden in 2006: 194.483
Bezoekadres: Scheveningseweg 58, Den Haag
Postadres: Postbus 85980, 2508 CR Den Haag
Telefoon: 088-8113 000
Fax: 088- 8113 077
E-mail: info@dierenbescherming.nl
IFAW Nederland
Aantal leden in 2011: 169.852
Aantal leden in 2006: 190.497
Adres: Javastraat 56, 2585 AR Den Haag
Telefoon: 070-3355011
Fax: 070-3850940
E-mail: info-nl@ifaw.org
Vogelbescherming Nederland
Aantal leden in 2011: 152.659
Aantal leden in 2006: 130.331
Bezoekadres: Boulevard 12, 3708 BM Zeist
Postadres: Postbus 925, 3700 AX Zeist
Telefoon: 030-6937799 (kantoor), 030-693 77 00 (service)
Fax: 030-6918844
E-mail: info@vogelbescherming.nl
Milieudefensie
Aantal leden in 2011: 82.454
Aantal leden in 2006: 91.577
Bezoekadres: Nieuwe Looiersstraat 31, 1017 VA Amsterdam
Postadres: Postbus 19199, 1000 GD Amsterdam
Telefoon: 020-6262620 (service)
Telefoon: 020-5507300 (receptie)
Stichting AAP
Aantal leden in 2011: 128.433
Aantal leden in 2006: 86.116
Bezoekadres: Kemphaanpad 1, 1358 AC Almere
Postadres: Postbus 50313, 1305 AH Almere
Telefoon: 036-5238787
Fax: 036-5384240
E-mail: info@aap.nl
World Society Protection Animals Nederland
Aantal leden in 2011: 133.015
Aantal leden in 2006: 65.473
Adres: Louis Couperusplein 2, 2514 HP, Den Haag
Telefoon: 070-3142800
Fax: 070-3142809
E-mail: info@wspa.nl
Zeehondencreche Pieterburen
Aantal leden in 2010: 62.506 (bron: samengevoegd jaarverslag 2010 Stichting Zeehondencreche Lenie 't Hart)
Aantal leden in 2006: 57.523
Adres: Hoofdstraat 94a, 9968 AG Pieterburen
Telefoon: 0595-526526
Fax: 0595-528389
E-mail: info@zeehondencreche.nl
Stichting Natuur & Milieu
Aantal leden in 2011: 6334 (bron: jaarverslag Natuur & Milieu 2011)
Aantal leden in 2006: 6259
Bezoekadres: Hamburgerstraat 28a, 3512 NS, Utrecht
Postadres: Postbus 1578, 3500 BN Utrecht
Telefoon: 030-2331328
E-mail: snm@snm.nl
Meer info:
