Verkiezingen 1972

Het politieke beeld veranderde door de vervroegde Tweede Kamerverkiezingen van 29 november 1972 drastisch. KVP en CHU verloren flink (resp. acht en vier zetels). PvdA en VVD wonnen resp. vier en zes zetels, terwijl ook de winst van de PPR fors was (van twee naar zeven zetels). Bij deze verkiezingen hadden voor het eerst ook 18 tot 21-jarigen stemrecht.

Winst was er verder voor de Boerenpartij (twee zetels), de CPN (winst één zetel) en voor nieuwkomer RKPN. Dankzij lijsttrekker Biesheuvel won de ARP, als enige confessionele regeringspartij, een zetel. DS'70 en D66 verloren resp. twee en vijf zetels. De beide Middenstandsfracties verdwenen uit de Kamer.

Noch de vorige coalitie (KVP, VVD, ARP, CHU en DS'70), noch de linkse partijen (PvdA, PPR en D66) beschikten over een meerderheid.

De formatie was dan ook zeer langdurig en leidde pas in mei 1973 tot de vorming van het kabinet-Den Uyl dat bestond uit bewindslieden van PvdA, KVP, ARP, PPR en D66.

Stemmenaantallen, percentages en zetels

partij

stemmen

pct.

zetels

winst/verlies

PvdA

2.021.454

27,3

43

+4

KVP

1.305.401

17,7

27

-8

VVD

1.068.375

14,4

22

+6

ARP

653.609

8,8

14

+1

PPR

354.829

4,8

7

+5

CHU

354.463

4,4

7

-3

CPN

330.398

4,4

7

+1

D'66

307.048

4,1

6

-5

DS'70

304.714

4,1

6

-2

SGP

163.114

2,2

3

 

Boerenpartij

143.239

1,9

3

+2

GPV

131.236

1,7

2

 

PSP

111.262

1,5

2

 

RKPN

67.658

0,9

1

+1

Democratische Middenstandspartij

41.262

0,5

0

 

NMP

32.970

0,4

0

-2

Lijst-Stam

1547

0,0

0

 

Partij van het Recht

656

0,0

0

 

Anti-Woningnood Actie

574

0,0

0

 

Nieuwe Roomse Partij

236

0,0

0

 

Lijsttrekkers

ARP Barend Biesheuvel  
Boerenpartij Hendrik Koekoek  
CHU Arnold Tilanus  
CPN Fré Meis in de kieskringen Groningen, Leeuwarden en Assen
CPN Marcus Bakker in alle kieskringen, uitgezonderd Groningen, Leeuwarden en Assen, en Amsterdam
CPN Henk Hoekstra in de kieskring Amsterdam
D66 Hans van Mierlo  
DS'70 Wim Drees jr.  
GPV Piet Jongeling  
KVP Frans Andriessen  
NMP Ab te Pas  
PPR Bas de Gaay Fortman  
PSP Bram van der Lek  
PvdA Joop den Uyl  
RKPN Klaas Beuker  
SGP Hette Abma  
VVD Hans Wiegel  

Bekende nieuwkomers

De nieuwkomers waren vooral bij de PvdA, de PPR en de VVD te vinden. Nieuw bij de PvdA waren onder andere Aad Kosto, Hans Kombrink en Stan Poppe. Bij de PPR kwamen onder meer Erik Jurgens en Henk Waltmans in de fractie. Van de nieuwkomers bij de VVD kunnen genoemd worden Dick Dees en Ad Ploeg.

Kerngegevens

verkiezingsdatum

29 november

aantal uitgebrachte stemmen

7.445.287

opkomstpercentage

83,5

aantal deelnemende partijen

20

aantal partijen dat zetel behaalde

14