Verkiezingen 1972

Het politieke beeld veranderde door de vervroegde Tweede Kamerverkiezingen van 29 november 1972 drastisch. KVP en CHU verloren flink (resp. acht en vier zetels). PvdA en VVD wonnen resp. vier en zes zetels, terwijl ook de winst van de PPR fors was (van twee naar zeven zetels). Bij deze verkiezingen hadden voor het eerst ook 18 tot 21-jarigen stemrecht.

Winst was er verder voor de Boerenpartij (twee zetels), de CPN (winst één zetel) en voor nieuwkomer RKPN. Dankzij lijsttrekker Biesheuvel won de ARP, als enige confessionele regeringspartij, een zetel. DS'70 en D66 verloren resp. twee en vijf zetels. De beide Middenstandsfracties verdwenen uit de Kamer.

Noch de vorige coalitie (KVP, VVD, ARP, CHU en DS'70), noch de linkse partijen (PvdA, PPR en D66) beschikten over een meerderheid.

De formatie was dan ook zeer langdurig en leidde pas in mei 1973 tot de vorming van het kabinet-Den Uyl dat bestond uit bewindslieden van PvdA, KVP, ARP, PPR en D66.

Stemmenaantallen, percentages en zetels

partij stemmen pct. zetels winst/verlies
PvdA 2.021.454 27,3 43 +4
KVP 1.305.401 17,7 27 -8
VVD 1.068.375 14,4 22 +6
ARP 653.609 8,8 14 +1
PPR 354.829 4,8 7 +5
CHU 354.463 4,4 7 -3
CPN 330.398 4,4 7 +1
D'66 307.048 4,1 6 -5
DS'70 304.714 4,1 6 -2
SGP 163.114 2,2 3  
Boerenpartij 143.239 1,9 3 +2
GPV 131.236 1,7 2  
PSP 111.262 1,5 2  
RKPN 67.658 0,9 1 +1
Democratische Middenstandspartij 41.262 0,5 0  
NMP 32.970 0,4 0 -2
Lijst-Stam 1547 0,0 0  
Partij van het Recht 656 0,0 0  
Anti-Woningnood Actie 574 0,0 0  
Nieuwe Roomse Partij 236 0,0 0  

Lijsttrekkers

ARP Barend Biesheuvel  
Boerenpartij Hendrik Koekoek  
CHU Arnold Tilanus  
CPN Fré Meis in de kieskringen Groningen, Leeuwarden en Assen
CPN Marcus Bakker in alle kieskringen, uitgezonderd Groningen, Leeuwarden en Assen, en Amsterdam
CPN Henk Hoekstra in de kieskring Amsterdam
D66 Hans van Mierlo  
DS'70 Wim Drees jr.  
GPV Piet Jongeling  
KVP Frans Andriessen  
NMP Ab te Pas  
PPR Bas de Gaay Fortman  
PSP Bram van der Lek  
PvdA Joop den Uyl  
RKPN Klaas Beuker  
SGP Hette Abma  
VVD Hans Wiegel  

Bekende nieuwkomers

De nieuwkomers waren vooral bij de PvdA, de PPR en de VVD te vinden. Nieuw bij de PvdA waren onder andere Aad Kosto, Hans Kombrink en Stan Poppe. Bij de PPR kwamen onder meer Erik Jurgens en Henk Waltmans in de fractie. Van de nieuwkomers bij de VVD kunnen genoemd worden Dick Dees en Ad Ploeg.

Kerngegevens

verkiezingsdatum 29 november
aantal uitgebrachte stemmen 7.445.287
opkomstpercentage 83,5
aantal deelnemende partijen 20
aantal partijen dat zetel behaalde 14