Verkiezingen 1946

In deze eerste naoorlogse Tweede Kamerverkiezingen liep het tegenvallende resultaat van de PvdA het meest in het oog. De nieuwgevormde partij kreeg 29 zetels, twee minder dan haar vooroorlogse voorlopers SDAP, VDB en CDU. Daarnaast was het resultaat van de CPN zeer opmerkelijk. Die partij behaalde tien zetels.

Grootste partij werd de KVP met 32 zetels, één meer dan de RKSP in 1937. De nieuwgevormde (liberale) Partij van de Vrijheid behaalde zes zetels, twee meer dan de Liberale Staatspartij. Ten opzichte van 1937 verloor de ARP vier zetels.

Begin juli werd het kabinet-Beel I geformeerd, dat bestond uit ministers van KVP en PvdA ('het nieuwe bestand'), aangevuld met enkele partijlozen.

Stemmenaantallen, percentages en zetels

partij

stemmen

pct.

zetels

winst/verlies t.o.v. 1937

KVP

1.466.580

30,8

32

+1

PvdA

1.347.940

28,3

29

-2*

ARP

614.201

12,9

13

-4

CPN

502.963

10,6

10

+7

CHU

373.217

7,8

8

 

PvdV

305.287

6,4

6

+2

SGP

101.759

2,1

2

 

Protestantse Unie

32.020

0,7

0

 

Bellamy

11.205

0,2

0

 

Lopez

5.537

0,1

0

 

Ov.

 

 

 

-4

  • 1937: SDAP, VDB en CDU

Lijsttrekkers

ARP Jan Schouten  
CHU Hendrik Tilanus  
CPN Gerben Wagenaar  
KVP Jan Andriessen kieskringen Rotterdam, 's-Gravenhage en Amsterdam
KVP Chris Mol kieskring Tilburg
KVP W.J. Droesen kieskring Maastricht
KVP Frans van Vliet kieskringen 's-Hertogenbosch en Utrecht
KVP Carl Romme kieskringen Leiden, Dordrecht, Amsterdam en Middelburg
KVP J.G. Stokman o.f.m. kieskringen Arnhem, Nijmegen, Leeuwarden, Zwolle, Groningen en Assen
Protestantse Unie Jan Krijger jr.  
PvdA Sicco Mansholt kieskringen Den Helder en Haarlem
PvdA Piet Lieftinck kieskring Utrecht
PvdA Dolf Joekes kieskring Leeuwarden
PvdA Marinus van der Goes van Naters kieskringen Arnhem en Nijmegen
PvdA Willem Drees kieskringen 's-Gravenhage en Leiden
PvdA Jaap Burger kieskringen Dordrecht en Middelburg
PvdA Koos Vorrink kieskringen Amsterdam, Groningen en Assen
PvdA Hein Vos kieskring Zwolle
PvdA Willem Schermerhorn kieskringen 's-Hertogenbosch, Tilburg, Rotterdam en Maastricht
PvdV S.E.B. Bierema kieskringen 's-Gravenhage, Leeuwarden, Groningen en Zwolle
PvdV Roelof Zegering Hadders kieskring Assen
PvdV Jeanne Fortanier-de Wit kieskringen 's-Hertogenbosch, Tilburg, Utrecht en Maastricht
PvdV A.H.W. Hacke kieskringen Amsterdam en Den Helder
PvdV G. Vonk kieskring Haarlem
PvdV Henk Korthals kieskringen Rotterdam, Leiden, Dordrecht en Middelburg
SGP Pieter Zandt  

Bekende nieuwkomers

Bij de eerste naoorlogse verkiezingen waren onder de nieuwgekozenen de latere fractieleiders Bruins Slot (ARP) en Beernink (CHU), en verder Kamerleden die nadien een vooraanstaande rol zouden spelen zoals Kikkert (CHU), Lucas (KVP), Scheps en Willems (beiden PvdA).

Kerngegevens

verkiezingsdatum

17 mei

aantal uitgebrachte stemmen

4.912.015

percentage geldige stemmen

93,1

aantal deelnemende partijen

10

aantal partijen dat zetel behaalde

7

Beeldmateriaal