Dr. D. (Dick) de Zeeuw

foto Dr. D. (Dick) de Zeeuwvergrootglas Bevlogen, idealistische christen-humanist. Wetenschapper en progressief politicus, die probeerde de verbinding tussen politiek en wetenschap tot stand te brengen. In Wageningen directeur van het Instituut voor toepassing van atoomenergie in de landbouw. In 1970 KVP-Eerste Kamerlid en een jaar later voorzitter van die partij als opvolger van Van der Stee. Wilde van de KVP een open partij maken die naast het evangelie ook andere inspiratiebronnen zou erkennen en dus niet langer exclusief christelijk zou zijn. Hetzelfde streefde hij na in het fusieproces naar het CDA. Gevestigde krachten in KVP, ARP en CHU verhinderden dit, waarna hij aftrad als voorzitter. Na een mislukte poging om als groep Resoluut-De Zeeuw een nieuwe partij te stichten, trad hij toe tot de PvdA, waarin hij echter nooit een rol van betekenis heeft gespeeld.

KVP
in de periode 1970-1975: lid Eerste Kamer, partijvoorzitter

voornaam (roepnaam)

Dick (Dick)

personalia

geboorteplaats en -datum
Tandjong Poera (Sumatra, Ned.-Indië), 24 januari 1924

overlijdensplaats en -datum
Bangkok (Thailand), 18 februari 2009

levensbeschouwing
  • Hervormd, tot 1952 
  • Rooms-Katholiek, vanaf 1952 

partij/stroming

partij(en)
  • KVP (Katholieke Volkspartij), van 1952 tot 1976 
  • PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 26 mei 1977 

hoofdfuncties en beroepen

  • lid gemeenteraad van Ede, van september 1953 tot 1954 (ontslag vanwege een studiereis) 
  • wetenschappelijk medewerker Landbouwhogeschool te Wageningen, van 1956 tot 1958 
  • lid gemeenteraad van Ede, van januari 1957 tot 1 september 1970 
  • directeur ITAL (Instituut voor toepassing van atoomenergie in de landbouw), ministerie van Landbouw en Visserij te Wageningen, van 1958 tot 1976 
  • lid Provinciale Staten van Gelderland, van 6 juni 1962 tot 1 december 1971 
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 3 maart 1970 tot 18 augustus 1975 
  • algemeen directeur DLO (Dienst Landbouwkundig Onderzoek), ministerie van Landbouw en Visserij te Wageningen, van 1976 tot 1985 
  • bijzonder hoogleraar organisatie en coördinatie van toegepast biologisch onderzoek, Katholieke Universiteit Nijmegen, van 1982 tot 1989 
  • voorzitter College van Bestuur, Landbouwuniversiteit te Wageningen, van 1985 tot 1989 

partijpolitieke functies

  • lid bestuur KVP afdeling Ede, vanaf december 1958 
  • voorzitter KVP Kamerkring Arnhem 
  • lid partijbestuur KVP 
  • voorzitter KVP, van 27 november 1971 tot 24 maart 1975 

nevenfuncties

  • lid landbouwadviescommissie radioactieve besmetting, omstreeks 1967 
  • lid Raad van Commissarissen Akzo Nederland B.V., vanaf 1975 (en nog in 1991) 
  • voorzitter Stichting Onderzoek Wereldvoedselvoorziening, van 1976 tot 1989 
  • chairman IFPRI (International Food Solicy Research Institute) te Washington, D.C., van 1980 tot 1989 
  • adviseur OIG (Ondernemings Innovatie Groep), vanaf 1989 
  • lid Raad van Commissarissen "Koninklijke Schut", vanaf 1991 
  • adviseur CMG (Computer Management Groep), vanaf 1991 
  • voorzitter Nederlands Tegelmuseum, vanaf 1988 
  • voorzitter Instituut Mens-Dier onderzoek i.o., vanaf 1989 
  • adviseur John Mellor Associates over world food problems, 1990 
  • adviseur Stichting "Onderzoek Wereldvoedselvoorziening", vanaf 1991 
  • voorzitter Agro-BTC Wageningen, vanaf 1986 (en nog in 1991) 
  • voorzitter BTC Delft, vanaf 1991 
  • plaatsvervangend voorzitter Commissie voor de milieu-effectenrapportage, vanaf 1 juli 1992 
  • voorzitter International Dialogues Foundation, vanaf maart 1993 

afgeleide functies, presidia etc.
  • plaatsvervangend voorzitter vaste commissie voor Volksgezondheid en Milieuhygiëne (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 25 mei 1971 tot 18 augustus 1975 
  • voorzitter vaste commissie voor het Wetenschapsbeleid en Wetenschappelijk Onderwijs (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 24 augustus 1971 tot 18 augustus 1975 

opleiding

voortgezet onderwijs
  • h.b.s.-b te 's-Gravenhage 

academische studie
  • landbouwkunde, Landbouwhogeschool te Wageningen, tot 1950 

promotie
  • landbouwwetenschappen, Landbouwhogeschool te Wageningen, 11 juni 1954 

post-academisch onderwijs
  • studie biochemie en biofysica aan verschillende universiteiten in de Verenigde Staten, van 1954 tot 1956 

activiteiten

als parlementariër
  • Was woordvoerder hoger onderwijs, wetenschapsbeleid en milieuhygiëne van de KVP-Eerste Kamerfractie 

opvallend stemgedrag
  • In 1972 stemden hij en Vergeer als enigen van hun fractie tegen de ontwerp-Machtigingswet inschrijving studenten van minister De Brauw 

wetenswaardigheden

algemeen
  • Was als lid van de zgn. 'Amersfoortse Groep' waarin voorstanders van een progressief en open CDA zich hadden verenigd. Bij zijn aftreden als KVP-voorzitter speelde ook mee dat hij niet altijd een consistente strategie volgde. 
  • Richtte met enkele andere progressieve katholieken de beweging Resoluut op, die aansluiting zocht bij D'66. Toen dat op niets uitliep, sloot hij zich aan bij de PvdA. 

uit de privésfeer
  • In Den Haag was de schrijver Simon Vestdijk buurman van het gezin De Zeeuw 
  • Wilde eind 1942 als negentienjarige Wageningse student via Zwitserland en Spanje naar Engeland ontkomen, maar werd samen met zijn vriend Fried Elzenga gepakt op de grens tussen Frankrijk en Zwitserland. Via het doorgangskamp Compiègne werd hij naar kamp Buchenwald afgevoerd. Werd daarna tewerkgesteld bij de fabricage van de V1 en V2. Vanaf november 1943 was hij geïnterneerd in het speciaal voor de raketbouw opgerichte concentratiekamp Dora bij Buchenwald. In april 1945 werd hij door de Amerikanen bevrijd. 
  • Ter nagedachtenis aan hem is de Dick de Zeeuw Foundation opgericht als platform om politici, wetenschappers en bestuurders bijeen te brengen voor gedachtewisselingen over ontwikkeling en milieu en landbouw en duurzame ontwikkeling 
  • Zijn tweelingbroer Aart was directeur-generaal van de Landbouw 
  • Zijn zoon was hoogleraar milieu-economie 
  • Zijn vader was administrateur bij de Bataafsche Petroleum Maatschappij 

verkiezingen
  • Was in 1966 kandidaat in en werd in 1971 gekozen door Groep II: Gelderland, Overijssel, Groningen en Drenthe 

woonplaats(en)/adres(sen)
  • Bennekom, Mendellaan 16, omstreeks 1970 en nog in 1975 
  • Amsterdam, Minervaplein 6/huis, omstreeks 1994 en nog in 1995 

publicaties/bronnen

publicaties
"De invloed van het blad op de Bloei" (dissertatie, 1954)

literatuur/documentatie
  • Winkler Prins jaarboek 1976 
  • Esther Hageman, "Het kamp als bron van energie. Dick de Zeeuw 1924-2009", Trouw, 6 april 2009 

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
  • gehuwd te Wageningen, 27 maart 1951 
  • gehuwd (tweede huwelijk) 

echtgeno(o)t(e)/partner
P.M. Moltmaker, Petronella Margaretha

2e echtgeno(o)t(e)/partner
A. Kroesbergen, (Atie)

kinderen
3 zonen en 1 dochter

vader
J.P.G. de Zeeuw, Johan Pieter Gerrit

geboorteplaats en/of -datum
Haarlemmermeer, 26 juni 1893

moeder
J.A.E. Slierendrecht, Johanna Antonia Elisabeth

geboorteplaats en/of -datum
's-Gravenhage, 2 september 1893

beroep grootvader (vaderskant)
landbouwer

familierelaties
Schoonzoon van P. Moltmaker, Eerste Kamerlid

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.