Mr. J.D. Veegens

foto Mr. J.D. Veegensvergrootglas Vooruitstrevend liberaal politicus. Succesvol advocaat, die in 1881 zijn vader opvolgde als griffier van de Tweede Kamer. Zeer nauwgezet met veelzijdige kennis. Centrale figuur van het tijdschrift 'Vragen des Tijds'. Secretaris van de enquêtecommissie arbeidsomstandigheden. In de Tweede Kamer, waarvan hij sinds 1888 deel uitmaakte, een veelzijdig en actief lid. Eén van de voormannen van de vooruitstrevend-liberale kamerclub. Verloor in 1901 als vrijzinnig-democraat zijn zetel aan K. ter Laan (SDAP). Had als minister in het kabinet-De Meester onvoldoende tijd voor het realiseren van sociale-wetgevingsplannen. Principieel, weinig geneigd tot compromissen.

Liberale Unie, vooruitstrevende kamerclub, vrijzinnig-democratische kamerclub, VDB
in de periode 1881-1908: lid Tweede Kamer, minister, Griffier Tweede Kamer

voornamen

Jacob Dirk

personalia

geboorteplaats en -datum
's-Gravenhage, 22 januari 1845

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 27 december 1910

levensbeschouwing
Nederlands Hervormd

partij/stroming

stroming(en)
Takkiaan, 1894

partij(en)
  • Liberale Unie, tot februari 1901 
  • VDB (Vrijzinnig-Democratische Bond), vanaf 17 maart 1901 

lid tussentijds gevormde fractie(s)
  • Kiesrecht-Kamerclub, van september 1893 tot maart 1984 
  • Vooruitstrevend-Liberale Kamerclub, van mei 1894 tot september 1897 
  • Vrijzinnig-Democratische Kamerclub, van september 1897 tot maart 1901 

hoofdfuncties

  • procureur te Brielle, van 25 augustus 1867 tot mei 1874 
  • parlementair redacteur, dagblad "Het Vaderland", van 1869 tot 31 december 1872 (tevens correspondent van andere dagbladen, o.a. "Zutphensche Courant") 
  • advocaat en procureur te Brielle, van 1872 tot 1874 (compagnon van H.Ph. de Kanter) 
  • procureur te 's-Gravenhage, van 6 mei 1874 tot november 1881 
  • advocaat te 's-Gravenhage, van 1879 tot november 1881 
  • griffier Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 15 november 1881 tot 27 maart 1888 
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 1 mei 1888 tot 20 maart 1894 (voor het kiesdistrict Groningen) 
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 mei 1894 tot 21 september 1897 (voor het kiesdistrict Groningen) 
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 24 september 1897 tot 17 september 1901 (voor het kiesdistrict Hoogezand) 
  • minister van Landbouw, Handel en Nijverheid, van 9 september 1905 tot 12 februari 1908 
  • minister van Waterstaat, Handel en Nijverheid ad interim, van 3 maart 1906 tot 14 juli 1906 (tijdens reis naar Chili van minister Kraus) 

partijpolitieke functies

  • ondervoorzitter Kiesrecht-Kamerclub, Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 25 september 1893 tot 20 maart 1894 
  • ondervoorzitter vrijzinnig-democratische Kamerclub, Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 22 september 1897 tot maart 1901 

nevenfuncties

  • medewerker "Weekblad van Voorne, Putten, Overflakkee en Goedereede" 
  • redacteur tijdschrift "De Gids" (met name sociaal-politieke onderwerpen), vanaf 1872 
  • lid Comité ter bespreking van de Sociale Questie, vanaf 1873 
  • redactiesecretaris en medewerker weekblad "Vragen des Tijds", van 1874 tot 1885 
  • voorzitter Comité voor Algemeen Stemrecht, van 18 mei 1879 tot november 1881 
  • secretaris parlementaire enquêtecommissie inzake de exploitatie van de Spoorwegen, van 1882 tot 1883 
  • secretaris parlementaire enquêtecommissie toestand in fabrieken en werkplaatsen, van 1886 tot 1887 
  • lid Staatscommissie inzake de arbeidsenquête, van 1890 tot 1894 
  • lid Staatscommissie tot onderzoek van de afsluiting en droogmaking der Zuiderzee (Staatscommissie-Lely), van 1892 tot 14 april 1894 
  • lid Staatscommissie van enquête omtrent het spoorwegpersoneel, van 20 april 1903 tot 14 januari 1904 (ingesteld na de Spoorwegstaking 1903) 
  • lid Raad van Toezicht op de Spoorwegdiensten, vanaf 1904 
  • lid Raad van Defensie, van 8 mei 1908 tot 27 december 1910 

afgeleide functies, presidia etc.
  • lid Huishoudelijke Commissie (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van mei 1888 tot september 1901 
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van januari 1895 tot mei 1896 (resp. voorzitter vijfde, derde en tweede afdeling) 
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van mei 1898 tot september 1898 (voorzitter vierde afdeling) 
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van november 1898 tot februari 1899 (voorzitter vierde afdeling) 
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van april 1899 tot september 1899 (voorzitter derde afdeling) 
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van november 1899 tot maart 1900 (voorzitter derde afdeling) 
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1900 tot november 1900 (voorzitter eerste afdeling) 
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1901 tot april 1901 (voorzitter vijfde afdeling) 

opleiding

lager onderwijs
  • lagere school te 's-Gravenhage 

voortgezet onderwijs
  • gymnasium te 's-Gravenhage 

academische studie
  • Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op dissertatie), Hogeschool te Leiden, van 26 september 1862 tot 28 juni 1869 

activiteiten

als parlementariër
  • Sprak in de Tweede Kamer over uiteenlopende zaken, zoals volkshuisvesting, handel, nijverheid, binnenlandse zaken en pensioenen 

opvallend stemgedrag
  • Stemde in 1896 tegen de ontwerp-Kieswet van Van Houten 
  • In oktober 1900 stemden hij en Kerdijk als enige liberalen tegen de ontwerp-Ongevallenwet 

als bewindspersoon (wetgeving)
  • Bracht in 1907 samen met minister De Meester de Wet tot afschaffing van de tienden tot stand. Op grond van deze wet werden negen tienddistricten ingesteld met een Tiendcommissie. Deze commissies werden belast met de afwikkeling van en schadeloosstelling voor tiendrechten. 
  • Bracht in 1907 een wetje tot stand waarbij subsidie van 3 miljoen gulden werd gegeven voor de oprichting van de Koninklijke Hollandse Lloyd 

wetenswaardigheden

algemeen
  • Werd in september 1898, 1899 en 1900 als tweede op de voordracht voor het voorzitterschap van de Tweede Kamer geplaatst 
  • Was als minister tevens belast met Arbeidsaangelegenheden (sociale zekerheid) 

uit de privésfeer
  • Jaargenoot van H.Ph. de Kanter, A.P. de Lange en F.S. van Nierop 
  • In 1871 medeoprichter van het Comité ter bespreking der Sociale Quaestie 
  • In 1875 medeoprichter van de Antidienstvervangingsbond 

verkiezingen
  • Werd in 1888 in het district Amsterdam na herstemming verslagen 
  • Versloeg in 1888 in het district Groningen A. Brummelkamp (arp) na herstemming 
  • Versloeg in 1894 A. Brummelkamp (arp) 
  • Versloeg in 1897 A. Wiersinga (arp) na herstemming 
  • Werd in 1901 in de eerste verkiezingsronde verslagen door K. ter Laan (sdap) en R.J.W. Rudolph (arp) 

ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 26 augustus 1887

publicaties/bronnen

publicaties
  • "De banken van leening in Noord-Nederland tot het einde der achttiende eeuw" (dissertatie, 1869) 
  • "Politieke gedachten van een leek", in: "De Gids" (1873) 
  • "Overdreven bedachtzaam", in: "De Gids" (1873) 
  • "De wet op het faillissement en de surseance van betaling" (1894) "Schets van het Nederlandsch Burgerlijk Recht", deel I (1903) 
  • "Schets van het Nederlandsch Burgerlijk Recht", deel II (1909) 

literatuur/documentatie
  • J.A.A. Bervoets, "Veegens, Jacob Dirk (1845-1910)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel II, 570 
  • "Het Vaderland", 28-12-1910 
  • bijblad "Nederlandse Leeuw", deel 7 (1981) 
  • Onze Afgevaardigden, 1897 

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
  • gehuwd te Brielle, 11 februari 1875 (echtgenote overleden 14 april 1895) 
  • gehuwd (tweede huwelijk) te 's-Gravenhage, 14 juli 1898 

echtgeno(o)t(e)/partner
B.P.W. de Kanter, Benjamina Petronella Willemina

2e echtgeno(o)t(e)/partner
J.S.C. Snakenbroek, Johanna Susanna Catharina

kinderen
2 zoons en 1 dochter (uit tweede huwelijk)

vader
Mr. D. Veegens, Daniël

geboorteplaats en/of -datum
Haarlem, 21 mei 1800

moeder
A.M. van Baalen, Anna Maria

geboorteplaats en/of -datum
Rotterdam (omstreeks 1807)

familierelaties

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.