Jhr.Ir. O.C.A. (Otto) van Lidth de Jeude

foto Jhr.Ir. O.C.A. (Otto) van Lidth de Jeudevergrootglas Liberaal minister in de jaren voor de oorlog en in Londen. Was voor hij minister werd ondernemer (havenwerken) met diverse commissariaten in het bedrijfsleven. Goed ingenieur, die een kundig minister van Waterstaat was. Werd in Londen minister van Oorlog, hoewel hij zichzelf eerder als een geschikte kandidaat voor het minister-presidentschap had beschouwd. Was in 1943 verantwoordelijk voor het besluit over instelling van het Militair Gezag na de bevrijding. Na de oorlog nog enkele jaren Statenlid in Zuid-Holland. Beminnelijk man, maar in Londen iets te veel levensgenieter.

Vrijheidsbond
in de periode 1935-1945: lid Tweede Kamer, minister

voornamen (roepnaam)

Otto Cornelis Adriaan (Otto)

personalia

geboorteplaats en -datum
Tiel, 7 juli 1881

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 1 februari 1952

levensbeschouwing
Hervormd: vrijzinnig

partij/stroming

partij(en)
  • Liberale Staatspartij "De Vrijheidsbond", tot 14 maart 1946 (vanaf februari 1938 zonder toevoeging "de Vrijheidsbond") 
  • PvdV (Partij van de Vrijheid), van 14 maart 1946 tot 24 januari 1948 
  • VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie), vanaf 24 januari 1948 

hoofdfuncties

  • adjunct-ingenieur Rijkswaterstaat, toegevoegd aan de inspecteur-generaal van Rijkswaterstaat in de tweede inspectie te Utrecht, van november 1903 tot 1904 
  • adjunct-ingenieur Rijkswaterstaat, bij de werken der Maasmondverbetering te 's-Hertogenbosch, van 1904 tot 1906 
  • ingenieur derde klasse, Rijkswaterstaat te Utrecht, van 13 september 1906 tot 1909 
  • verlof in verband met studie van verbetering van de haven van Curaçao, van 1909 tot 1910 
  • arrondissements-ingenieur Pannerdens Kanaal, Nederrijn en Lek te Utrecht, van 1911 tot 1913 
  • verlof in verband met studie van verbetering van de haven van Tsifoe (China), van 1918 tot 1919 
  • technisch-directeur Nederlandsche Maatschappij voor Havenwerken in Nederlands-Indië, van 1919 tot 1920 
  • technisch-directeur Nederlandsche Maatschappij voor Havenwerken te Amsterdam, van 1921 tot 15 maart 1935 
  • lid gemeenteraad van Baarn, van 4 september 1923 tot 15 maart 1935 
  • lid Provinciale Staten van Utrecht, van 27 april 1931 tot 15 maart 1935 
  • minister van Waterstaat, van 15 maart 1935 tot 23 juni 1937 
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 8 juni 1937 tot 25 juli 1939 
  • voorzitter Raad van het Openbaar Lichaam "De Wieringermeer", van 1 januari 1938 tot 25 juli 1939 
  • minister van Waterstaat, van 25 juli 1939 tot 9 augustus 1939 
  • regeringscommissaris voor vluchtelingen te Londen, van 26 mei 1940 tot 15 september 1942 
  • lid Buitengewone Raad van Advies te Londen, van 8 juni 1942 tot 15 september 1942 
  • minister van Oorlog, van 15 september 1942 tot 23 februari 1945 
  • lid Provinciale Staten van Zuid-Holland, van 20 juni 1946 tot 4 juli 1950 

partijpolitieke functies

  • voorzitter Liberale Staatspartij "de Vrijheidsbond", kieskring Utrecht, omstreeks 1933 
  • voorzitter commissie organisatie en beginselen Liberale Staatspartij "Vrijheidsbond", van oktober 1937 tot januari 1938 
  • ondervoorzitter Liberale Staatspartij, van 21 januari 1938 tot juli 1939 
  • voorzitter Liberale Staatspartij, afdeling 's-Gravenhage, vanaf oktober 1938 

nevenfuncties

  • lid Gezondheidscommissie voor Baarn e.o., vanaf maart 1926 
  • lid hoofdbestuur Algemeene Bond van Forensen, vanaf juni 1928 
  • voorzitter Zuiderzee-vereniging, van 1929 tot 30 januari 1952 
  • gedelegeerd commissaris Havenwerken, vanaf oktober 1937 
  • ondervoorzitter Zuiderzeeraad, van 1937 tot november 1939 
  • lid Raad van Commissarissen van enige banken 
  • lid Raad van Commissarissen "Holland-Amerika" Lijn, omstreeks 1938 
  • lid Raad van Commissarissen Stoomvaartmaatschappij "Zeeland", omstreeks 1938 
  • lid Raad van Commissarissen N.V. "Java-China-Japan Lijn", omstreeks september 1938 
  • voorzitter Koninklijke Vereeniging "Koloniaal Instituut" te Amsterdam, omstreeks 1938 
  • lid Raad van Commissarissen N.V. Gemeenschappelijke Mijnbouwmaatschappijen "Biliton", vanaf 1 oktober 1939 
  • voorzitter Zuiderzeeraad, vanaf 14 november 1939 
  • lid Raad van Beheer Biliton-Maatschappij te Nederlands-Indië, vanaf februari 1940 
  • voorzitter KIVI (Koninklijk Instituut van Ingenieurs) 
  • voorzitter Londens comité van het Nederlandse Rode Kruis 
  • voorzitter Karel Doorman-Fonds 
  • buitengewoon lid Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland, vanaf 4 juni 1946 
  • voorzitter Raad van Commissarissen N.V. Gemeenschappelijke Mijnbouwmaatschappijen "Biliton", vanaf 2 augustus 1950 
  • lid bestuur Stichting Radio Nederland Wereldomroep, omstreeks 1950 
  • voorzitter Nederlands Verkeersinstituut, omstreeks 1950 
  • voorzitter Verbond "Veilig Verkeer Nederland", tot 1 februari 1952 

opleiding

voortgezet onderwijs
  • Rijks Hogere Burgerschool te Tiel, tot 1898 

academische studie
  • technische wetenschappen, Polytechnische School te Delft, van 1898 tot 1903 

activiteiten

als bewindspersoon (beleidsmatig)
  • Was als minister van Oorlog in Londen in 1943 verantwoordelijk voor de totstandkoming van het Besluit op de Bijzondere Staat van Beleg. Dit in 1944 gepubliceerde besluit regelde de instelling van het Militair Gezag, dat na de bevrijding tijdelijk het burgerlijk gezag moest waarnemen en daarbij verregaande bevoegdheden kreeg (zoals postcensuur, het recht om mensen te interneren, om goederen te vorderen en om reisverboden in te stellen). 

als bewindspersoon (wetgeving)
  • Bracht in 1935 de Wegenverkeerswet tot stand, die de Motor- en Rijwielwet 1905 verving. Deze wet bevat regels waaraan het verkeer zich moet houden op wegen en rijwielpaden. In de wet worden voor het eerst eisen opgenomen voor het verkrijgen van een rijbewijs, waarvan de geldigheid vijf jaar wordt. Ook komen er bepalingen over het rijden onder invloed. Het wetsvoorstel was in 1934 ingediend door minister Kalff. 
  • Bracht in 1936 de Luchtvaartrampenwet tot stand, waarbij de Raad voor de Luchtvaart werd ingesteld. Deze raad onderzoekt ongevallen met burgerluchtvaartuigen. 
  • Bracht in 1936 samen met minister Slingenberg de Rijtijdenwet tot stand. Deze wet regelde de rij- en rusttijden van motorrijtuigbestuurders, de vakbekwaamheid en leeftijd van bestuurders en administratie- en controlevoorschriften. 
  • Bracht in 1937 de Verkeerswet tegen lintbebouwing tot stand. Deze wet verbood het oprichten van gebouwen binnen vijf meter uit de grens van de weg en het belemmeren van het vrije uitzicht bij een bocht van een weg of bij kruisingen. 
  • Bracht in 1937 de Wet reorganisatie van het spoorwegbedrijf tot stand, waarbij per 1 januari 1938 de N.V. Nederlandse Spoorwegen werd opgericht die de spoorwegen exploiteert. Van dit bedrijf werd de Staat de enige aandeelhouder. De Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij en de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen werden opgeheven. 
  • Bracht in 1937 de Wet inzake de instelling van het Openbaar Lichaam Wieringermeer tot stand, die een tijdelijke bestuursvorm in het leven riep voor de ingepolderde Wieringermeer 

wetenswaardigheden

algemeen
  • Ging in november 1944 als één van de minister-kwartiermakers naar het bevrijde Zuid-Nederland en verbleef sindsdien afwisselend in Oisterwijk, Brussel en Londen 

uit de privésfeer
  • Had internationale faam op het gebied van havenaanleg. Was betrokken bij de havenbouw in onder andere Hongkong, Macao, Barcelona en de Canarische Eilanden. 
  • Werd op einde van de oorlog (eind 1944) in Londen enkele malen door de politie in beschonken toestand van straat opgepikt 
  • Zijn vader was grondeigenaar, dijkgraaf van de Nederbetuwe, wethouder van Tiel en id van Provinciale Staten van Gelderland 

verkiezingen
  • Stond in 1948 en 1951 op de VVD-kandidatenlijst bij de Eerste Kamerverkiezingen, maar werd niet gekozen 

woonplaats(en)/adres(sen)
  • 's-Gravenhage, Benoordenhoutseweg 90, omstreeks 1938 
  • 's-Gravenhage, Adelheidstraat 10, omstreeks 1940 

ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 31 augustus 1937

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
  • lid Phoenixcommissie te Delft, van 1901 tot 1903 
  • lid sociëteit "De Besongne Kamer" te 's-Gravenhage 
  • lid Nieuwe of Litteraire Sociëteit "De Witte" te 's-Gravenhage 
  • lid Nederlandsche beweging "Eenheid Door Democratie", vanaf 1935 

hobby's
  • bridgen 
  • vissen 

publicaties/bronnen

literatuur/documentatie
  • H.J. van Lennep, "Lidth de Jeude, jhr. Otto Cornelis Adriaan van (1881-1952)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel I, 335 
  • L. de Jong, "Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog", deel IX (eerste deel), 355 
  • H.J.L. Vonhoff, "Liberalen onder één dak" (1998), 28 
  • Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld (1938) 
  • "Londense dagboeken van Jhr.Ir. O.C.A. van Lidth de Jeude 1940-1945, bewerkt door A.E. Kersten" (RGP, kleine serie 95 en 96) (2001) 

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Amsterdam, 17 april 1908

echtgeno(o)t(e)/partner
D.C. van Rossem, Dina Cornelia

kinderen
1 zoon en 1 dochter

vader
Jhr. C.Ch. van Lidth de Jeude, Cornelis Christiaan

geboorteplaats en/of -datum
Tiel, 5 april 1852

moeder
Jkvr. C.C. von Weiler tot Poelwijk, Catharina Carolina

geboorteplaats en/of -datum
Zevenaar, 3 november 1857

broers en zusters
6 zussen

beroep grootvader (vaderskant)
wethouder van Tiel

beroep grootvader (moederskant)
notaris te Zutphen

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.