S. (Suze) Groeneweg

foto S. (Suze) Groenewegvergrootglas Prominent SDAP-politica en in 1918 het eerste vrouwelijke Tweede Kamerlid. Was onderwijzeres in onder meer Dordrecht en Rotterdam en als onderwijswoordvoerster van de SDAP-fractie pleitbezorgster van volksonderwijs. Feministe, maar pragmatisch ingesteld en tegenstander van aparte vrouwenorganisaties. Naast Tweede Kamerlid ook Statenlid en lid van de gemeenteraad van Rotterdam. Vurig socialiste, volgens Oud geen 'katje om zonder handschoenen aan te pakken'. Goed spreekster op partijbijeenkomsten, die haar beter lagen dan parlementaire vergaderingen. Actief in de drankbestrijding en antimilitariste.

SDAP
in de periode 1918-1937: lid Tweede Kamer

voornaam (roepnaam)

Susanna (Suze)

personalia

geboorteplaats en -datum
Strijensas (gem. Strijen, Z.H.), 4 maart 1875

overlijdensplaats en -datum
Barendrecht, 19 oktober 1940

levensbeschouwing
Hervormd: vrijzinnig (opgevoed)

niet-kerkelijke levensbeschouwing
pacifiste en anti-militariste

partij/stroming

partij(en)
SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), vanaf 1903

hoofdfuncties

  • onderwijzeres te Strijensas (reeds tijdens opleiding) 
  • onderwijzeres te Duivendijke (Zld.), van 1893 tot 1895 
  • onderwijzeres te Krimpen aan de Lek, van 1895 tot 1902 
  • onderwijzeres te Dordrecht, tot 1902 
  • onderwijzeres Rijksopvoedingsgesticht te Montfoort, van 1902 tot 1903 
  • onderwijzeres te Rotterdam, van 1903 tot 1918 
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1918 tot 8 juni 1937 
  • lid Provinciale Staten van Zuid-Holland, van 1 juli 1919 tot juli 1937 
  • lid gemeenteraad van Rotterdam, van 2 september 1919 tot 1 september 1931 

partijpolitieke functies

  • lid bestuur SDAP afdeling Rotterdam II 
  • lid bestuur SDAP federatie Rotterdam, vanaf 1908 
  • lid partijbestuur SDAP, van 1914 tot 1936 
  • lid partijcommissie ter bestudering van de huwelijkswetgeving, vanaf mei 1926 
  • vicefractievoorzitter gemeenteraad van Rotterdam, van september 1927 tot 27 augustus 1931 
  • lid commissie herziening tactiek SDAP, van juni 1933 tot november 1933 
  • lid bestuur SDAP afdeling Barendrecht, vanaf 8 juni 1937 

nevenfuncties

  • lid bestuur BNO (Bond van Nederlandsche Onderwijzers), afdeling Rotterdam, tot 22 februari 1913 
  • lid hoofdbestuur Nederlandse vereniging tot afschaffing alcoholhoudende drank, van 1920 tot 1928 
  • lid Staatscommissie aanvullend onderwijs voor de rijpere jeugd (Staatscommissie-Van Wijnbergen), van 7 maart 1927 tot 24 maart 1930 
  • gedelegeerde der gemeente in het bestuur algemene vakschool voor meisjes 
  • ambtenaar burgerlijke stand te Rotterdam, vanaf 27 augustus 1931 (als eerste vrouw, dit was mogelijk door een wijziging in de Gemeentewet in 1931) 

opleiding

lager onderwijs
  • lagere school te Strijensas, van 1881 tot 1887 

hoger beroepsonderwijs
  • onderwijzersopleiding Rijksnormaalschool te Numansdorp, van 1889 tot 1893 

activiteiten

als parlementariër
  • Hield zich in de Tweede Kamer vooral bezig met onderwijs, drankbestrijding, zuigelingen- en moederschapszorg en ontwapening 
  • Bepleitte als Kamerlid een wettelijke verlofregeling bij zwangerschap en bevalling 

opvallend stemgedrag
  • Behoorde in 1926 tot de tien SDAP'ers die tegen het wetsvoorstel tot goedkeuring van het Verdrag met België stemden 

wetenswaardigheden

algemeen
  • Als partijlid vooral werkzaam als propagandiste 
  • In 1919 samen met mevrouw J.F. van Kersen-Muylwijk, de eerste vrouw in de Rotterdamse gemeenteraad 
  • Onttrok zich in 1920 samen met K. ter Laan aan de eindstemming over het wetsvoorstel Lager-Onderwijswet 
  • Beëindigde in 1937 haar Kamerlidmaatschap vanwege een allengs erger wordende ziekte, die invaliditeit tot gevolg had 

uit de privésfeer
  • Volgde op aandringen van haar moeder een opleiding tot onderwijzeres. Haar vader zag het nut niet in van verder leren voor meisjes, maar hij legde zich er uiteindelijk bij neer. 
  • Deed verwoede pogingen de BVNO aangesloten te krijgen bij het NVV, maar de meerderheid van de bondsleden vond dat ze zich daar als strikt neutrale bond niet bij aan konden sluiten 
  • Werd lid van de SDAP na de mislukte algemene aprilstaking, tijdens een 1-meibetoging 
  • In 1908 medeoprichtster van de Bond van Sociaal-Democratische Vrouwen Clubs 
  • Stichtte alleen een vrouwenclub, omdat zij vond dat er te weinig vrouwen actief waren in de partij. Toen de bond van vrouwenclubs op het partijcongres officieel werd erkend, stemde zij tegen (1913). 
  • Haar vader was landarbeider en winkelier 

woonplaats(en)/adres(sen)
  • Rotterdam, vanaf oktober 1903 
  • Rotterdam, Benthuizerstraat 101, omstreeks 1920 
  • Rotterdam, Bergsingel 80a, omstreeks 1923 
  • Rotterdam, Essenburgsingel 103, omstreeks 1931 
  • Barendrecht, vanaf 1933 

ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 30 augustus 1937 (als eerste SDAP-Kamerlid onderscheiden samen met Vliegen)

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid Bond van Nederlandsche Onderwijzers, vanaf 1908

publicaties/bronnen

publicaties
  • "Drankbestrijding als moederschapszorg" (brochure) 
  • "Het algemeen kiesrecht, een mannenbelang ?" (brochure) 

literatuur/documentatie
  • W.H. Vliegen, "Die onze kracht ontwaken deed", deel II, 360 
  • A.E.J. de Vries-Bruins (red.), "Suze Groeneweg. Haar betekenis voor de moderne arbeidersbeweging" (Amsterdam, 1956) 
  • P. Rol en J. Hofman, "Groeneweg, Susanna", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, deel V, 92 
  • A.W.D. Sonneveld, scriptie Staatkundig-Historische Studiën, RU Leiden (1979) 

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
ongehuwd

vader
A. Groeneweg, Arie

geboorteplaats en/of -datum
Sint-Anthoniepolder (Hoekse Waard), 17 februari 1833

moeder
E. de Ruiter, Emmigje

geboorteplaats en/of -datum
Strijen (Hoekse waard), 24 juni 1834

broers en zusters
2 broers en 2 zusters

beroep grootvader (vaderskant)
landarbeider

beroep grootvader (moederskant)
landarbeider

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.