Mr. H.L. Drucker

foto Mr. H.L. Druckervergrootglas Rechtsgeleerde en vrijzinnig Tweede Kamerlid. Werd op zijn vijfentwintigste hoogleraar Romeins recht in Groningen en vervulde dat ambt later in Leiden. Had grote maatschappelijke belangstelling. In 1894 wipte hij in Groningen Sam van Houten als Tweede Kamerlid. Was voorzitter van de Liberale Unie, maar in 1901 medeoprichter van de VDB. Gaf op wetenschappelijke wijze leiding aan de vrijzinnig-democratische Tweede Kamerfractie. Knap jurist, die als hoogleraar/Kamerlid meewerkte aan belangrijke wetgeving, onder andere op het gebied van het kinderrecht. Ontwierp de Wet op het arbeidscontract. Hoffelijke, geestige, beminnelijke en zachtmoedige man, die moeite had met de harde politiek. Stapte in 1913 over naar de Senaat.

VDB, vooruitstrevende kamerclub, vrijzinnig-democratische kamerclub
in de periode 1894-1917: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK, lid Eerste Kamer

voornamen

Hendrik Lodewijk

personalia

geboorteplaats en -datum
Amsterdam, 11 augustus 1857

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 5 september 1917

begraafplaats en -datum
Driehuis-Westerveld, 8 september 1917 (crematie)

levensbeschouwing
Evangelisch-Luthers

opmerkingen over de naam en/of titel
Heette bij zijn geboorte H.L. Temme. Hij werd door zijn ouders erkend bij acte van 18 april 1865, waardoor de naam 'Drucker' werd verkregen.

partij/stroming

stroming(en)
Takkiaan, 1894

partij(en)
  • Liberale Unie, tot 17 maart 1901 
  • VDB (Vrijzinnig-Democratische Bond), vanaf 17 maart 1901 

lid tussentijds gevormde fractie(s)
  • Vooruitstrevend-Liberale Kamerclub, van mei 1894 tot september 1897 
  • Vrijzinnig-Democratische Kamerclub, van 22 september 1897 tot maart 1901 

hoofdfuncties

  • advocaat en procureur te Amsterdam, van 1880 tot juni 1882 
  • hoogleraar Romeins recht, Rijksuniversiteit Groningen, van 6 juni 1882 tot september 1889 
  • lid gemeenteraad van Groningen, van 1886 tot 1889 
  • hoogleraar Romeins recht en zijn geschiedenis, Rijksuniversiteit Leiden, van september 1889 tot 10 maart 1897 (benoemd bij K.B. van 3 augustus; sinds 1894 op non actief) 
  • raadadviseur ministerie van Justitie, bij de totstandkoming van de 'kinderwetten', van 1890 tot 1900 
  • privaatdocent burgerlijk en handelsrecht, Rijksuniversiteit Leiden, van 1890 tot 1905 
  • lid gemeenteraad van Leiden, van 10 september 1891 tot 1 september 1903 
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 mei 1894 tot 1 juli 1913 (voor het kiesdistrict Groningen) 
  • fractievoorzitter VDB Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 18 september 1901 tot juni 1913 
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 16 september 1913 tot 19 september 1916 (voor Noord-Holland) 
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 7 november 1916 tot 5 september 1917 (voor Noord-Holland) 

partijpolitieke functies

  • voorzitter kiesvereniging "Burgerplicht" te Groningen 
  • lid bestuur Liberale Unie, van 4 maart 1885 tot 7 november 1891 
  • voorzitter Liberale Unie, van 10 juni 1893 tot 15 juni 1894 
  • lid bestuur Vrijzinnig-Democratische Kamerclub, Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 22 september 1897 tot maart 1901 
  • politiek leider VDB, van 17 maart 1901 tot 25 juni 1913 

nevenfuncties

  • lid redactie "Rechtsgeleerd Magazijn", van 1882 tot 5 september 1917 (medeoprichter) 
  • lid hoofdbestuur Maatschappij tot nut van 't algemeen, omstreeks 1889 
  • lid Gezondheidscommissie te Leiden 
  • lid Leidsche Commissie tot ondersteuning der nagelaten betrekkingen van omgekomen vissers 
  • voorzitter Leidsche Fabrieksschool 
  • voorzitter Maatschappij tot Bevordering der Toonkunst, afdeling Leiden 
  • lid plaatselijke commissie van toezicht op het middelbaar onderwijs te Leiden 
  • voorzitter Stichting "Het Leidsche Volkshuis" 
  • commissaris Stads Bank van Leening te Leiden 
  • penningmeester Vereniging tot Oprichting en Exploitatie van Volkssanatoria, subcommissie Leiden 
  • lid Staatscommissie inzake reorganisatie van het onderwijs (ineenschakelingscommissie-Woltjer), van 21 maart 1903 tot 25 april 1910 
  • lid Staatscommissie inzake de Grondwetsherziening (Staatscommissie-Heemskerk), van 2 mei 1910 tot 15 mei 1912 
  • lid Staatscommissie tot voorbereiding van de herziening van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Staatscommissie-Gratama), vanaf 25 november 1911 
  • voorzitter College van Curatoren, Nederlandsche Handels-Hoogeschool te Rotterdam, van 1916 tot 5 september 1917 
  • voorzitter Raad van Toezicht op de Rijksverzekeringsbanken 
  • voorzitter Nederlandsche Juristen-Vereeniging 
  • voorzitter commissie van advies ex art. 60 Auteurswet 
  • lid Gezondheidscommissie te 's-Gravenhage, tot 5 september 1917 
  • buitengewoon lid Centrale Gezondheidsraad, tot 5 september 1917 
  • lid bestuur Volkshogeschool te Groningen, tot 5 september 1917 

afgeleide functies, presidia etc.
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1898 tot maart 1900 (resp. voorzitter eerste en vijfde afdeling) 
  • voorzitter Commissie van Voorbereiding voor de ontwerp-Wet Staatstoezicht op de Volksgezondheid (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 1899 tot 1901 
  • voorzitter Commissie van Voorbereiding voor de ontwerp-Woningwet (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van oktober 1899 tot 1901 
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1901 tot november 1901 (voorzitter vijfde afdeling) 
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1904 tot april 1904 (voorzitter vierde afdeling) 
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1905 tot november 1905 (voorzitter vierde afdeling) 
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van mei 1906 tot januari 1907 (resp. voorzitter vierde en derde afdeling) 
  • voorzitter Commissie van Voorbereiding voor de ontwerp-Wet op het Arbeidscontract (Tweede Kamer der Staten-Generaal)), 1907 
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van april 1907 tot september 1907 (voorzitter tweede afdeling) 
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van november 1907 tot september 1908 (resp. voorzitter eerste en vijfde afdeling) 
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van november 1908 tot februari 1909 (voorzitter eerste afdeling) 
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1910 tot mei 1910 (voorzitter derde afdeling) 
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1911 tot november 1911 (voorzitter tweede afdeling) 
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1912 tot november 1912 (voorzitter tweede afdeling) 

opleiding

voortgezet onderwijs
  • Hogere Burgerschool te Leiden, van 1870 tot 1875 

academische studie
  • Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op dissertatie), Rijksuniversiteit Leiden, van 1 oktober 1875 tot 28 oktober 1879 (cum laude) 

post-academisch onderwijs
  • studie Hogeschool te Leipzig, van 1879 tot 1880 

activiteiten

als parlementariër
  • Voerde in de Tweede Kamer onder meer het woord bij onderwerpen op het gebied van justitie, binnenlandse zaken, volkshuisvesting, financiën en hoger onderwijs 
  • Diende in 1903 namens zijn fractie een initiatiefwetsvoorstel in tot herziening van de Grondwet (onder andere verruiming kiesrecht en invoering van een referendum). Dit voorstel werd in 1916 ingetrokken. 

opvallend stemgedrag
  • Stemde in 1896 tegen de ontwerp-Kieswet van Van Houten 
  • Behoorde in 1901 tot de minderheid van de Liberalen die tegen de ontwerp-Militiewet stemde 
  • Behoorde in 1911 tot de vier VDB-leden die vóór het wetsvoorstel tot bestrijding van zedeloosheid stemden 

wetenswaardigheden

algemeen
  • Was in 1891 medeoprichter van de Vereeniging ter bevordering van den bouw van Werkmanswoningen te Leiden 
  • Was medeoprichter van de VDB 
  • Verzuimde in 1901 vanwege een verblijf in Zwitserland tijdig kennis te geven of hij zijn benoeming aannam. Werd daarna echter bij herstemming bij enkelvoudige kandidaatstelling weer gekozen 
  • De Wet op het Arbeidscontract uit 1907 was grotendeels door hem geredigeerd 
  • Werd in september 1909, 1910, 1911 en 1912 als derde op de voordracht voor het Tweede Kamervoorzitterschap gezet 

uit de privésfeer
  • Zijn ouders kwamen uit Duitsland 
  • Zijn vader was financier en rentenier 
  • Halfbroer van de feministe Wilhelmina Drucker 
  • Bevriend met prof. J. Oppenheim, hoogleraar en staatsraad 

verkiezingen
  • Werd in 1887 in het district Winschoten na herstemming met A. Winkler Prins tot Tweede Kamerlid gekozen, maar aanvaardde zijn benoeming niet 
  • Versloeg in 1894 in het district Groningen S. van Houten na herstemming 
  • Werd in 1894 in het district Leiden na herstemming verslagen door H.J. Bool (lib./anti-takkiaan) 
  • Versloeg in 1897 en 1901 S. van Houten na herstemming 
  • Versloeg in 1905 en 1909 A.F. de Savornin Lohman (chp/chu); in 1905 na herstemming 

niet-aanvaarde politieke functies
  • minister van Justitie, 1897 (geweigerd) 
  • minister van Justitie, 1905 (geweigerd) 

woonplaats(en)/adres(sen)
  • Voorschoten, vanaf 1896 
  • Amsterdam, van 1880 tot 1882 
  • Groningen, van 1882 tot 1889 
  • Leiden, vanaf 1889 (nog in 1905) 
  • 's-Gravenhage, Nassauplein 25, omstreeks 1912 tot 5 september 1917 

ridderorden
  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 31 augustus 1898 
  • Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, juli 1907 

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid Koninklijke Academie van Wetenschappen, afdeling taal-, letter- en geschiedkunde en wijgerige wetenschappen

publicaties/bronnen

publicaties
  • "Bezitsverkrijging en bezitsverlies door derden" (dissertatie, 1879) 
  • "Handboek voor het Romeinsch recht" (1884-1889) 

literatuur/documentatie
  • C.K. Elout, "De Heeren in Den Haag" (2e reeks, 1909), p.80 
  • F. de Jong Ezn., "Hendrik Lodewijk Drucker 1857-1917", in: Sociaal Maandblad Arbeid 14 (1959) 
  • J.P. Duyverman, "Het raadslid prof.mr. H.L. Drucker (1891-1903)", in: Tijdschrift voor Geschiedenis, 75 (1962) 
  • W.R.H. Koops, "Temse, Hendrik Lodewijk (1857-1917)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel II, 558 
  • G. Voerman, "Temme, Hendrik Lodewijk", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, deel V 
  • N.R.C., 7 september 1917 
  • Onze Afgevaardigden, 1897, 1901, 1905 en 1909 

Biografisch Woordenboek(en)
  • biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland 
  • biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland 

archivalia
archief-Drucker, Nationaal Archief

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Voorschoten, 14 juli 1881

echtgeno(o)t(e)/partner
W.C.S. de Koning, Wilhelmina Catharina Sabina

kinderen
2 zoons en 1 dochter

vader
L. Drucker, Louis

geboorteplaats en/of -datum
Hackenburg, 20 juli 1807

moeder
J.C.Ch.M. Temme, Johanna Caroline Christine Margaretha (Therèse)

geboorteplaats en/of -datum
Hildesheim, 25 april 1833

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.