 | Wat er op Prinsjesdag gebeurt |
| De derde dinsdag van september is het Prinsjesdag. De koningin rijdt op die dag in de Gouden Koets naar het Binnenhof en leest in de Ridderzaal de troonrede voor. In de troonrede staan de plannen van de regering voor het komende jaar.
|
 | De geschiedenis van Prinsjesdag |
| Prinsjesdag, met de pracht en praal van de Gouden Koets, is niet meer weg te denken uit het politieke leven en ook 'de derde dinsdag van september' is een algemeen ingeburgerd begrip. Maar toch is de traditie van 'de derde dinsdag' niet eens zo oud. In de 19e eeuw werd Prinsjesdag lange tijd in oktober gehouden. De Gouden Koets kwam er pas in 1903 en werd nadien niet altijd gebruikt. Bovendien veranderde in de loop van de tijd het karakter van de plechtigheid.
|
 | Meer over de parlementaire openings- en sluitingsceremonie |
| Parlementen kwamen lange tijd jaarlijks slechts korte tijd en vaak maar één periode van het jaar bijeen. Regel was dan dat de vorst de zitting van het parlement kwam openen. Die uit de Middeleeuwen daterende gewoonte werd na de Franse revolutie ook in ons land ingevoerd.
|
 | De aanwezigheid van prinsen en prinsessen |
| Bij de allereerste opening van de Staten-Generaal (die toen nog maar uit één Kamer bestond) op 2 mei 1814 was niet alleen de vorst, Willem I, aanwezig, maar ook diens tweede zoon prins Frederik. De kroonprins, de latere Willem II, was toen afwezig. Later was het gebruikelijk dat zonen (en broers) van de koning de plechtigheid bijwoonden. Dat gold niet voor de echtgenotes van de koning. De prins-gemalen van onze koninginnen waren daarentegen wel meestal aanwezig, evenals de echtgenoten van kinderen van de regerende vorstin.
|
 | Het voorzitterschap van de Verenigde Vergadering |
| De Verenigde Vergadering, de gezamenlijke vergadering van Eerste en Tweede Kamer, wordt voorgezeten door de Voorzitter van de Eerste Kamer. Dat is al zo sinds er in 1815 twee Kamers zijn.
|
 | De troonrede |
| De troonrede is de rede die de koningin jaarlijks op de derde dinsdag van September in de Ridderzaal voorleest. Zij geeft daarin een uiteenzetting van het regeringsbeleid voor het komende jaar. De koningin schrijft de tekst van de troonrede niet zelf; dat doen de ministers.
|
 | De troonrede in historisch perspectief |
| Pas sinds de Grondwetsherziening van 1983 staat in de Grondwet dat jaarlijks door koning(in) een uiteenzetting van het door de regering te voeren beleid wordt gegeven. Voordien bepaalde de Grondwet alleen dat de koning jaarlijks de zitting van de Staten-Generaal en eventuele buitengewone zittingen van het parlement opende. Over wat er in de troonrede moest staan, is verder niets geregeld. Het idee in 2008 om de koningin een 'visionaire' troonrede te laten voorlezen, was wat dat betreft mogelijk geweest.
|
 | De miljoenennota |
| De Miljoenennota geeft een overzicht van het budgettaire beleid van het kabinet voor het komende begrotingsjaar, inclusief meerjarenramingen. In de vorm van Vermoedelijke Uitkomsten bevat de Miljoenennota tevens geactualiseerde ramingen over de lopende begroting. De Miljoenennota wordt jaarlijks op de derde dinsdag in september (Prinsjesdag) aangeboden aan het parlement.
|
 | Begroting en begrotingscyclus |
| In de Rijksbegroting staan de voorstellen voor uitgaven en de inkomsten van het Rijk. Omdat het over geld gaat is het een belangrijk instrument om beleid te voeren. De grote lijnen van het begrotingsbeleid worden daarom vastgelegd in regeerakkoorden. Politiek gezien is de begrotingsbehandeling daarom niet echt spannend, omdat de regeringspartijen meestal het beleid steunen. Voor de oppositie is het wel een mooie gelegenheid om het beleid te bestrijden. Daarom zijn de debatten vaak toch wel levendig.
|
 | 2010 |
| Dinsdag 21 september 2010 was het Prinsjesdag. De de troonrede was geschreven door het demissionaire kabinet Balkenende IV, dat ook zijn laatste begroting indiende. Bijzonder aan de troonrede was dat de beginletters van de eerste 15 zinnen de woorden 'Willem van Nassav' vormen, waarmee gerefereerd wordt aan het Wilhelmus.
|
 | 2009 |
| Dinsdag 15 september 2009 was het Prinsjesdag. De Koningin las de troonrede voor en de minister van Financiën bood de Miljoenennota 2010 en de begrotingen voor 2010 aan de Tweede Kamer aan. Daarmee maakte de regering het beleid voor 2010 en volgende jaren bekend. De begroting voor volgend jaar is de derde van het kabinet-Balkenende IV.
|
 | 2008 |
| Dinsdag 16 september 2008 was het Prinsjesdag. De Koningin las de troonrede voor en de minister van Financiën bood de Miljoenennota 2009 en de begrotingen voor 2009 aan de Tweede Kamer aan. Daarmee maakte de regering het beleid voor 2009 bekend. De begroting voor 2009 is de tweede van het kabinet-Balkenende IV.
|
 | 2007 |
| Dinsdag 18 september 2007 was het Prinsjesdag. De Koningin las de troonrede voor en de minister van Financiën bood de Miljoenennota 2008 en de begrotingen voor 2008 aan de Tweede Kamer aan. Daarmee maakte de regering het beleid voor 2008 bekend.
|
 | 2006 |
| Dinsdag 19 september 2006 was het Prinsjesdag. De Koningin las in een onlangs gerestaureerde Ridderzaal de troonrede voor en de minister van Financiën bood de miljoenennota 2007 en de begrotingen voor 2007 aan de Tweede Kamer aan. Daarmee maakte de regering het beleid voor 2007 bekend.
|
 | 2005 |
| Op 20 september 2005 was het Prinsjesdag. Koningin Beatrix werd met veel ceremonieel in de Gouden Koets van Paleis Noordeinde naar de Ridderzaal gereden. Daar las zij in een Verenigde vergadering van de Staten-Generaal de troonrede voor. Ook het kabinet was daarbij aanwezig en vele andere genodigden.
|
 | 2004 |
| Prinsjesdag 2004 was in een aantal opzichten bijzonder. Het was honderd jaar geleden dat de troonrede voor het eerst in de Ridderzaal werd voorgelezen, koningin Beatrix las voor de vijfentwintigste keer de troonrede voor en de minister-president was afwezig. Premier Balkenende had een ernstige infectie aan zijn rechtervoet en was opgenomen in het ziekenhuis. Hij moest Prinsjesdag vanaf het ziekbed op de televisie volgen. De algemene politieke beschouwingen, die normaliter de woensdag en donderdag na Prinsjesdag worden gehouden, werden een week uitgesteld.
|
 | 2003 |
| Op Prinsjesdag leest de koningin de troonrede voor, waarin de regering haar plannen voor het komende jaar bekendmaakt. Hieraan voorafgaand rijdt de koningin in de Gouden Koets naar het Binnenhof.
|
 | 2002 |
| Op Prinsjesdag leest de koningin de troonrede voor, waarin de regering haar plannen voor het komende jaar bekendmaakt. Hieraan voorafgaand rijdt de koningin in de Gouden Koets naar het Binnenhof.
|
 | 2001 |
| In verband met terroristische aanslagen in de Verenigde Staten besloot het kabinet om Prinsjesdag 2001 niet uitbundig te vieren. Premier Kok maakte bekend dat deze dag een 'sober en ingetogen karakter' zou krijgen.
|