Artikel 121: Openbaarheid terechtzitting; motivering vonnissen

Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden (2008)
Hoofdstuk 6: Rechtspraak
 
120 Artikel 121 122
Met uitzondering van de gevallen bij de wet bepaald vinden de terechtzittingen in het openbaar plaats en houden de vonnissen de gronden in waarop zij rusten. De uitspraak geschiedt in het openbaar.
In het Engels|In het Frans|In het Duits|In het Spaans  
[ V ][ ^^ ]

Toelichting

Rechtszittingen zijn openbaar en voor iedereen toegankelijk, tenzij de wet anders bepaalt. De rechter zal altijd de uitslag van de rechtszitting, het vonnis, in het openbaar uitspreken. Daarbij moet hij ook uitleggen waarom en op grond waarvan hij die beslissing genomen heeft.

Dit is verder geregeld in de Wet op de rechterlijke organisatie).
[ V ]

Formele toelichting
De terechtzittingen moeten in beginsel openbaar zijn en vonnissen dienen gemotiveerd te worden (artikel 121). Op het beginsel, dat de rechterlijke uitspraak in het openbaar dient te geschieden, laat de Grondwet geen uitzonderingen toe.
[ V ][ ^^ ]

In eenvoudig Nederlands
Iedereen mag naar rechtszaken komen kijken en luisteren. In de wet kunnen uitzonderingen staan. De rechter moet uitleggen waarom hij een beslissing neemt. De rechter doet zijn uitspraak altijd in het openbaar.

Uitleg


De drie dingen die in dit artikel staan, zorgen voor een goede en eerlijke rechtspraak in Nederland:

1. in de eerste plaats mag iedereen naar rechtszaken komen kijken en luisteren. Rechtszaken gebeuren niet in het geheim;
 
2. in de tweede plaats moet de rechter zijn beslissing altijd uitleggen. Hij mag bijvoorbeeld niet zeggen 'Je bent schuldig, je krijgt een jaar gevangenisstraf en ik leg niet uit waarom.' De rechter moet altijd precies uitleggen waarom je schuldig bent en waarom je de straf krijgt;
 
3. ten slotte vertelt de rechter zijn uitspraak in het openbaar. Ook nu kan iedereen meeluisteren en meekijken. Ook uitspraken gebeuren nooit in het geheim.

In de wet kunnen wel uitzonderingen staan op deze regels. Als de rechtszaak bijvoorbeeld gaat over erge misdaden van vaders of moeders tegen hun kinderen, kan een deel van de rechtszaak in het geheim plaatsvinden. De uitspraak doet de rechter wel altijd in het openbaar.

* Bron: De Grondwet in eenvoudig Nederlands
[ V ][ ^^ ]

In het Engels
Except in cases laid down by Act of Parliament, trials shall be held in public and judgments shall specify the grounds on which they are based. Judgments shall be pronounced in public.
[ V ][ ^^ ]

In het Frans
Exception faite des cas prévus par la loi, les audiences ont lieu en public e les jugements sont motivés. Le prononcé du ugement se fait en public.
[ V ][ ^^ ]

In het Duits
Mit Ausnahme der durch Gesetz bezeichneten Fälle sind die Gerichtsverhandlungen öffentlich und werden die Urteile begründet. Die Urteilsverkündung ist öffentlich.
[ V ][ ^^ ]

In het Spaans
Con excepción de los casos dispuestos por la ley, las audiencias serán públicas y los fallos serán motivados. Las sentencias se pronunciarán en audiencia pública.
[ V ][ ^^ ]

Ontwikkeling artikel
1798
Artikel 13: Monopolie openbaar gezag door wettig aangestelde Magten
Buiten de wettig aangestelde Magten, kan geen Burger, noch ook eenig gedeelte des Volks, eenig openbaar gezag uitoefenen. Het is alleen in de Grond-Vergaderingen, dat alle Staatkundige Regten door de Burgeren worden geöefend.
1801
Artikel 77: Rechterlyke Magt alleen uitgeoefend door Rechters
De rechterlyke Magt wordt alleen uitgeoefend door Rechters, welke by of ingevolge de Staatsregeling vastgesteld zyn of zullen worden.
1805
Artikel 69: Regterlijke Magt alleen uitgeoefend door Regters - Scheiding der Machten
De Regterlijke Magt wordt alleen uitgeoefend door Regters, ingevolge de Staatsregeling aangesteld. Geene Politieke Magt oefent eenigen invloed op de Regterlijke Magt uit.
1806
Artikel 66: Regterlijke Magt alleen uitgeoefend door Regters - Scheiding der Machten
De Regterlijke Magt wordt alleen uitgeoefend door Regters, ingevolge de Wet aangesteld. Geene Politieke Magt vermag de onafhankelijkheid der Regters in de uitoefening van eenig gedeelte van hunne werkzaamheden te belemmeren.
1814
Artikel 101: In hechtenis name buiten den Regter om, Regterlijke magt uitgeoefend door regters; Motiveringspligt; vonnis met open deuren
Ten einde aan de Ingezetenen dezer Landen te waarborgen de onschatbare voorregten van burgerlijke vrijheid en persoonlijke veiligheid, zullen de volgende regelen de grondslagen der wettelijke beschikkingen uitmaken.

a. Wanneer een Ingezeten in buitengewone omstandigheden door het politiek gezag mogt worden gearresteerd, is hij, op wiens bevel zoodanige arrestatie heeft plaats gehad, gehouden daarvan terstond aan den plaatselijken regter kennis te geven, en voorts den gearresteerden binnen den tijd van drie dagen aan deszelfs competenten regter overteleveren.

De criminele regtbanken zijn bevoegd en verpligt, elk in haar ressort, te zorgen, dat zulks stiptelijk worde nagekomen.
 
b. De regterlijke magt wordt alleen uitgeoefend door regtbanken, welke bij of ten gevolge dezer grondwet worden ingesteld.
 
c. Niemand kan tegen zijnen wil worden afgetrokken van den regter, dien de wet hem toekent.
 
d. Op geene misdaad mag ten straf gesteld worden de verbeurdverklaring der goederen, den schuldigen toebehoorende.
 
e. Bij criminele vonnissen, ten laste van eenen beschuldigden gewezen, moet de misdaad worden uitgedrukt.
 
f. Alle vonnissen moeten met opene deuren worden uitgesproken.
1815
Artikel 172: Motiveringsplicht bij criminele vonnissen
In alle criminele vonnissen, ten laste van eenen beschuldigden gewezen moet de misdaad worden uitgedrukt en omschreven, met aanhaling van de artikelen der wet, waarop de uitspraak is gegrond.
=
1840: art 170
1848
Artikel 156: Motiveringsplicht bij vonnissen; openbaarheid zittingen
Alle vonnissen moeten de gronden, waarop zij rusten, en in strafzaken de artikelen der wet, waarop de veroordeeling rust, vermelden, en met open deuren worden uitgesproken.

De teregtzittingen zijn openbaar, behoudens de uitzonderingen in het belang der openbare orde en zedelijkheid, door de wet vast te stellen.
=
1887: art 161, 1917: art 161
1922
Artikel 162: Motiveringsplicht bij vonnissen; openbaarheid zittingen
Alle vonnissen moeten de gronden, waarop zij rusten, en in strafzaken de wettelijke voorschriften, waarop de veroordeeling rust, aanwijzen.

De uitspraak geschiedt met open deuren.

Behoudens de uitzonderingen door de wet bepaald zijn de terechtzittingen openbaar.

De rechter kan in het belang der openbare orde en zedelijkheid van dezen regel afwijken.

Voor de door de wet aan te wijzen strafbare feiten kan ook van het bepaalde in het eerste en in het tweede lid worden afgeweken.
=
1938: art 168, 1948: art 168, 1953: art 175, 1956: art 175, 1963: art 175, 1972: art 175
1983
Artikel 121: Openbaarheid terechtzitting; motivering vonnissen
Met uitzondering van de gevallen bij de wet bepaald vinden de terechtzittingen in het openbaar plaats en houden de vonnissen de gronden in waarop zij rusten. De uitspraak geschiedt in het openbaar.
=
1987: art 121, 1995: art 121, 1999: art 121, 2000: art 121, 2002: art 121, 2005: art 121, 2006: art 121, 2008: art 121






Toelichting
Formele toelichting
In eenvoudig Nederlands
In het Engels
In het Frans
In het Duits
In het Spaans
Ontwikkeling artikel
TXT/Print-versie voor correct en passend afdrukken (verschijnt in een nieuw venster)Reageer op deze pagina. Aanvullingen en suggesties zijn altijd welkom!
homeHome           Route