Mr. A.J. Duymaer van Twist

foto Mr. A.J. Duymaer van Twistvergrootglas Hoogleraarszoon en advocaat uit Deventer met zachte stem, die als verzoenende liberaal zeer invloedrijk was. Leidde in het midden van de negentiende eeuw de gematigde liberalen (moderaten) in de Tweede Kamer. Hield als Kamerlid goed doorwrochte redevoeringen. In 1850 Tweede Kamervoorzitter. Als Gouverneur-Generaal weigerde hij Douwes Dekker te ontvangen toen die wilde klagen over de corruptie en wantoestanden. Keerde nadat hij GG was geweest terug in het parlement, eerst vier jaar als afgevaardigde voor Amsterdam en daarna als senator voor Zuid-Holland. Speelde in laatstgenoemde functie in 1875 een belangrijke rol bij een korte kabinetscrisis.

liberaal, moderaat of gematigd liberaal
in de periode 1843-1881: lid Tweede Kamer, voorzitter Tweede Kamer, lid Eerste Kamer, Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indië, minister van Staat
[ V ][ ^^ ]

voornamen
Albertus Jacobus
[ V ][ ^^ ]

personalia
geboorteplaats en -datum
Deventer, 20 februari 1809

overlijdensplaats en -datum
Diepenveen (Ov.), 3 december 1887

levensbeschouwing
Nederlands Hervormd
[ V ][ ^^ ]

partij/stroming
stroming(en)
moderaat of gematigd liberaal
[ V ][ ^^ ]

loopbaan
-   advocaat te Deventer, vanaf 1832
-   procureur te Deventer, vanaf 9 maart 1835
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 oktober 1843 tot 13 februari 1849 (voor Overijssel)
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 13 februari 1849 tot 20 augustus 1850 (voor het kiesdistrict Kampen)
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 7 oktober 1850 tot 22 januari 1851 (voor het kiesdistrict Steenwijk)
-   voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 12 oktober 1850 tot 22 januari 1851
-   Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indië, van 15 mei 1851 tot 22 mei 1856 (benoemd bij K.B. van 21 januari 1851 in plaats van de nog voor zijn vertrek overleden tot Gouverneur-Generaal benoemde mr. George Isaäc Bruce)
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 20 september 1858 tot 15 september 1862 (voor het kiesdistrict Amsterdam)
-   lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 19 september 1865 tot 13 oktober 1881 (voor Zuid-Holland)

ambtstitel
-   minister van Staat, van 1 augustus 1857 tot 3 december 1887
[ V ][ ^^ ]

nevenfuncties
-   rechter-plaatsvervanger te Deventer, van 1836 tot 1851
-   lid Staatscommissie tot regeling van het Hoger Onderwijs, vanaf 1849
-   enkele locale bestuursfuncties

afgeleide functies, presidia etc.
lid Commissie van Rapporteurs voor de voorstellen tot Grondwetsherziening (Tweede Kamer der Staten-Generaal), 1848

erefuncties, comité's van aanbeveling etc.
-   erelid Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen, omstreeks 1882
-   honorair beschermheer Koninklijke Natuurkundige Vereeniging in Nederlandsch-Indië, omstreeks 1882
-   honorair beschermheer Vereeniging tot bevordering der geneeskundige wetenschappen in Nederlandsch-Indië, omstreeks 1882
[ V ][ ^^ ]

opleiding
voortgezet onderwijs
-   Latijnse School te Deventer

academische studie
-   studie Atheneum Illustre te Deventer, vanaf 12 augustus 1825
-   Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op dissertatie), Hogeschool te Leiden, van 18 mei 1829 tot 20 oktober 1832 (summa cum laude)
[ V ][ ^^ ]

activiteiten
als parlementariër
-   Behoorde in 1844 tot de 32 leden die vóór de ontwerp-wet inzake de (vrijwillige) geldlening en buitengewone belasting op bezittingen stemden. Het voorstel werd met 32 tegen 25 stemmen aangenomen.
-   Behoorde in 1844 tot de 15 leden die tegen een aanvulling van de instructie aan de Algemene Rekenkamer stemden, omdat die tot onvoldoende verbetering van het toezicht zou leiden
-   Beantwoordde in 1844 de vraag of er vanuit de Tweede Kamer een voorstel tot Grondwetsherziening moest worden gedaan, met "ja"
-   Behoorde in 1845 tot de meerderheid die tegen het wetsvoorstel inzake onteigening ten algemene nutte stemde. Het wetsvoorstel werd met 31 tegen 20 stemmen verworpen.
-   Behoorde in 1847 tot de meerderheid die tegen het wetsvoorstel over het stemrecht in steden en op het platteland stemde. Het wetsvoorstel werd met 31 tegen 27 stemmen verworpen.
-   In 1848 woordvoerder van de middengroep der liberalen, die een gematigder Grondwetsherziening voorstond dan de Thorbeckianen
-   Stemde in 1848 vóór alle wetsvoorstellen tot Grondwetsherziening, met uitzondering van hoofdstuk II (alleen in eerste lezing tegen)
-   Na 1858 financieel en koloniaal specialist in de Tweede Kamer
-   Een door hem ingediende en door de Eerste Kamer aangenomen motie hierover leidde tot een (korte) kabinetscrisis, die uiteindelijk overigens niet de val van het kabinet-Heemskerk tot gevolg had
-   Stemde in 1869 vóór het voorstel tot afschaffing van het dagbladzegel
-   Stemde in 1870 vóór het voorstel tot afschaffing van de doodstraf
-   Interpelleerde in 1875 in de Eerste Kamer minister Heemskerk over een door de Staat gesloten overeenkomst met de Rhijnspoorweg over een verbinding met Rotterdam
-   Interpelleerde in 1879 minister Kappeyne van de Coppello over de ministeriële crisis
[ V ][ ^^ ]

wetenswaardigheden
algemeen
-   Nam in 1856 een benoeming tot lid van de Tweede Kamer voor Steenwijk niet aan, vanwege zijn gezondheid

uit de privésfeer
-   Zijn vader was advocaat, hoogleraar rechten aan het Atheneum Illustre te Deventer (1797-1802) en aan de Hogeschool te Groningen (vanaf 1802)
-   Zijn broer was hoogleraar rechtswetenschap in Deventer

verkiezingen
-   Werd in 1848 in het district Kampen met circa 70 procent van de stemmen gekozen
-   Werd in 1850 in het district Steenwijk met ruim 80 procent van de stemmen gekozen. Werd in het district Deventer verslagen door jhr. C.M. Storm van 's-Gravesande en in Zwolle door B.W.A.E. baron Sloet tot Oldhuis.
-   Versloeg in 1856 in het district Steenwijk J. van Lennep en J.A. de Fremery. Werd in het district Almelo verslagen door W.R. baron van Höevell
-   Werd in 1858 in het district Amsterdam in de eerste stemmingsronde gekozen

niet-aanvaarde politieke functies
-   Weigerde een ministers-portefeuille (o.a. van Financiën en Koloniën) in 1849 en 1868
-   Weigerde in 1857 het ministerschap van Binnenlandse Zaken

woonplaats(en)/adres(sen)
-   Deventer
-   Nederlands-Inië, van 1851 tot 1856
-   Diepenveen, buitengoed Nieuw Rande, tot 3 december 1887

ridderorden
-   Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 6 december 1846
-   Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 21 november 1855
-   Grootkruis Orde van de Eikenkroon, 2 oktober 1856

militaire dienst
-   vrijwilliger compagnie jagers, Tiendaagsche Veldtocht
[ V ][ ^^ ]

publicaties/bronnen
publicaties
"De pactis quorum objectum et physice, juridice vel moraliter imposibile, secundum juris Naturalis, Romani et Hodierni principia" (dissertatie)

literatuur/documentatie
-   Levensbericht door P.A. van der Lith, in: Levensberichten van leden van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde, 1890/1, 408
-   Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel II, 1459
-   M.A. van Rhede van der Kloot, "Gouverneurs-Generaal en Commissarissen-Generaal van Nederlandsch-Indië 1610-1888"
-   J.A. Zwart, "A.J. Duymaer van Twist. Een historisch-liberaal staatsman. 1809-1887" (Utrecht, 1939)
-   J.C. Smelik, C.M. Hogenstijn, W.J.M. Janssen, "A.J. Duymaer van Twist. Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indië" (2007)
-   Ned. Patriciaat, 1912

publicaties over en van letterkundigen
gegevens uit de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren
[ V ][ ^^ ]

familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Deventer, 7 september 1837

echtgeno(o)t(e)/partner
M.J. Beck, Maria Joanna

kinderen
kinderloos

vader
Mr. A.J. Duijmaer van Twist, Albertus Jacobus

geboorteplaats en/of -datum
Puttershoek, 3 januari 1775

moeder
J. van Loghem, Judith

geboorteplaats en/of -datum
Deventer, 28 juni 1776

beroep grootvader (vaderskant)
predikant

familierelaties
-   Neef van H. van Loghem, Tweede Kamerlid
-   Neef van G.L. Baud, minister

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.

Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.


voornamen
personalia
partij/stroming
loopbaan
nevenfuncties
opleiding
activiteiten
wetenswaardigheden
publicaties/bronnen
familie/gezin
TXT/Print-versie voor correct en passend afdrukken (verschijnt in een nieuw venster)Reageer op deze pagina. Aanvullingen en suggesties zijn altijd welkom!
homeHome           Route