Cijfers kabinet-Van Agt I (1977-1981)

Het kabinet-Van Agt I slaagt er niet in de economische naweeën van zowel de oliecrisis van 1973 als van het beleid van het kabinet-Den Uyl het hoofd te bieden. In 1979 komt daar een tweede oliecrisis bovenop. Als vervolgens minister Andriessen (Financiën) in 1980 bakzeil haalt met zijn verdere bezuinigingsplannen, ontwikkelt het kabinet zich qua economische prestaties tot het slechtst presterende van de langer zittende kabinetten in de periode 1971-2007.
[ V ]

Algemeen beeld
Het kabinet-Van Agt I erft een ontsporende verzorgingsstaat van het kabinet-Den Uyl. Als zich in 1979 een tweede oliecrisis voordoet, ontwikkelt de economie zich dramatisch. De inflatie, die aan het begin van de kabinetsperiode juist iets begint te dalen, stijgt van 3,7% in 1978 naar 6,8% in 1980 en 1981.
[ V ][ ^^ ]

Arbeidsmarkt
De arbeidsinkomensquote (AIQ) bereikt in 1979 de recordhoogte van 87,5%, een niveau waarop de AIQ tot en met 1982 zal blijven. Ondanks een daling van de replacement rate stijgt de werkloosheid in de jaren 1977-1981 met 2,7%-punt, het aantal werklozen met 155 duizend en het aantal werkloosheids- en bijstandsuitkeringen met 186 duizend. Geen enkel ander kabinet in de periode 1971-2007 heeft te kampen met zulke verslechteringen op de arbeidsmarkt. Het aantal arbeidsongeschiktheidsuitkeringen stijgt van 588 duizend in 1977 naar 732 duizend in 1981.

Opvallend is dat tegenover de dalende arbeidsparticipatie van mannen (van 89,3% in 1977 naar 85,9% in 1981) een grote stijging (plus 5,1%-punt) in de arbeidsparticipatie van vrouwen staat.
[ V ][ ^^ ]

Overheidsfinanciën
Het kabinet-Van Agt I praat veel over de noodzaak van bezuinigingen, maar presteert van alle kabinetten na 1971 het zwakst op budgttair gebied. Het kabinet realiseert van alle kabinetten in de periode 1971-2007 de grootste stijging van de collectieve uitgaven (met een stijging van 6,2%-punt zelfs meer dan het kabinet-Den Uyl) en de grootste verslechtering van het begrotingssaldo. Dit is opmerkelijk omdat Hans Wiegel, vice-premier in het kabinet-Van Agt I, vanuit de oppositie nog zware kritiek had uitgeoefend op het begrotingsbeleid van het kabinet-Den Uyl.

Hoewel de verslechtering van de overheidsfinanciën voor een groot deel te maken heeft met de grote toename van het aantal uitkeringen, is het kabinet weinig slagvaardig. In 1978 brengt het kabinet de Nota Bestek'81 uit, waarin ombuigingen worden aangekondigd. Verder wordt gekort op uitkeringen en ambtenarensalarissen.

In maart 1980 wil CDA-minister Andriessen (Financiën) een stringenter ombuigingsbeleid voeren dan de overige ministers. Hoewel de VVD de lijn van Andriessen feitelijk deelt, besluiten de VVD-ministers onder aanvoering van vicepremier Wiegel hem toch niet te steunen. Daarmee wordt een kabinetscrisis voorkomen. De minister en zijn staatssecretaris, Nooteboom, treden hierop af. Andriessen wordt opgevolgd door zijn partijgenoot Van der Stee.

[ V ][ ^^ ]

Kerncijfers
  BBP (mrd €) Economische groei Arbeidsproductiviteit marktsector Groei relevante wereldhandel Groei wereldexportvolume Groei wereldeconomie
1977 131,0 1,9 3,6 3,7 4,2 4,2
1978 141,3 2,3 2,2 5,2 4,7 4,6
1979 149,8 2,0 0,7 8,7 5,2 4,0
1980 160,7 2,2 1,7 3,1 2,9 2,9
1981 168,5 -0,4 1,7 0,8 -0,6 2,0
gemiddeld 150 1,6 2,0 4,3 3,3 3,5
verschil 1981-1977 +38 -2,4 -1,9 -2,9 -4,8 -2,2


[ V ][ ^^ ]

Overheidsfinanciën
  EMU-saldo EMU-schuld Bruto collectieve uitgaven Collectieve lasten
1977 -0,8 38,1 51,1 42,1
1978 -2,1 41,4 52,6 42,3
1979 -2,5 42,9 54,4 43,2
1980 -4,0 45,4 55,9 42,9
1981 -5,0 49,2 57,3 42,3
gemiddeld -2,8 43,4 54,3 42,6
verschil 1981-1977 -4,2 +11,1 +6,2 +0,3


[ V ][ ^^ ]

Lonen en prijzen
  Inflatie Arbeidsinkomensquote Olieprijs Contractloonmutatie marktsector
1977 6,1 85,6 14,31 7,6
1978 3,7 85,6 14,26 6,5
1979 4,0 87,5 32,11 5,6
1980 6,8 87,5 37,89 4,7
1981 6,8 87,5 36,68 3,4
gemiddeld 5,5 86,7 27,0 5,6
verschil 1981-1977 +0,7 +1,8 +22,4 -4,2


[ V ][ ^^ ]

Arbeidsmarkt en sociale zekerheid (1)
  Werkloosheid (%) Werkloosheid (dzd) Groei Werkgelegenheid WW-/ bijstandsuitkeringen (dzd) WAO-uitkeringen (dzd) Uitkeringen ziekte (dzd)
1977 2,9 152 0,2 345 588 352
1978 3,0 159 0,8 338 641 361
1979 3,1 166 1,5 376 669 370
1980 3,5 194 0,7 387 705 370
1981 5,6 307 -1,4 531 732 349
gemiddeld 3,6 196 0,4 396 667 360
verschil 1981-1977 +2,7 +155 -1,6 +186 +144 -3


[ V ][ ^^ ]

Arbeidsmarkt en sociale zekerheid (2)
  i/a-ratio Replacement rate Participatiegraad 20-64 Participatiegraad 20-64 (mannen) Participatiegraad 20-64 (vrouwen)
1977 59,2 86,1 61,8 89,3 33,8
1978 61,0 86,0 61,8 88,5 34,7
1979 62,2 85,4 62,4 87,8 36,5
1980 63,4 85,3 62,6 86,8 38,0
1981 67,9 84,8 62,6 85,9 38,9
gemiddeld 62,8 85,5 62,2 87,7 36,4
verschil 1981-1977 +8,7 -1,3 +0,8 -3,5 +5,1




Meer over


* kabinet-Van Agt I (1977-1981)
* historisch overzicht cijfers kabinetten
* verantwoording cijfers kabinetten

Externe link

* oliecrisis van 1979 (Wikipedia)


Algemeen beeld
Arbeidsmarkt
Overheidsfinanciën
Kerncijfers
Overheidsfinanciën
Lonen en prijzen
Arbeidsmarkt en sociale zekerheid (1)
Arbeidsmarkt en sociale zekerheid (2)
TXT/Print-versie voor correct en passend afdrukken (verschijnt in een nieuw venster)Reageer op deze pagina. Aanvullingen en suggesties zijn altijd welkom!
homeHome           Route