Parlementair onderzoek onderwijsvernieuwingen (2007-2008)

Voorgeschiedenis

Instelling van de commissie

Onderzoeksopzet

-

een bijdrage leveren aan verbetering van het sturingsproces van de overheid op de kwaliteitsverbetering in het onderwijs

-

verbetering van dit sturingsproces is mede gericht op de lopende en toekomstige onderwijsvernieuwingen

-

onderzoeken welke lessen kunnen worden getrokken voor de wijze waarop de overheid het beste kan sturen op de kwaliteitsverbetering

-

onderzoeken welke rol het onderwijsveld bij vernieuwingen kan spelen

-

wat hield de invoering van de basisvorming en de tweede fase in

-

wat is het 'nieuwe leren'

-

wat was de invloed van schaalvergroting, ontwikkeling bovenschools management, invoering van de lumpsum-financiering op de vernieuwingen

-

welke sturingsprincipes zijn bij de invoering van de vernieuwing gehanteerd, wat was de rol van de onderwijsinspectie

-

zijn de beschikbare middelen op de goede plekken terecht gekomen

-

kan er een toetsingskader worden opgesteld voor toekomstige vernieuwingen

-

kunnen er lessen uit vernieuwingen in andere landen worden getrokken

Werkwijze van de commissie

-

basisvorming;

-

tweede fase;

-

vmbo.

Deelonderzoeken

-

de Algemene Rekenkamer (onderzoek naar de financiële middelen die voor de onderwijsvernieuwingen zijn vrijgemaakt);

-

het Sociaal en Cultureel Planbureau (beleidsanalyse naar de vernieuwingen in het voortgezet onderwijs)

-

twee hoogleraren onderwijsrecht (analyse van de parlementaire betrokkenheid bij beleid en wetgeving van de onderwijsvernieuwingen in het voortgezet onderwijs);

-

het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (onderzoek naar de staat van het onderwijs in Nederland; deze studie richt zich op de vraag of het mogelijk is inzicht te krijgen in de kwaliteit van het onderwijs op basis van beschikbare gegevens uit langlopend onderzoek en internationaal vergelijkende studies);

-

het Onderzoekscentrum Leren in Interactie.

-

Het Centraal Planbureau leverde een essay.

Gesprekken en werkbezoeken

De personen

samenstelling commissie

Jeroen Dijsselbloem (PvdA), voorzitter

Jeroen Dijsselbloem (1966) is sinds 20 november 2002 lid van de PvdA-fractie in de Tweede Kamer. Eerder was hij lid van 28 maart 2000 tot 23 mei 2002. Hij woont in Wageningen. De heer Dijsselbloem was plaatsvervangend hoofd van het stafbureau Algemene Leiding van het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij. In de Kamer is hij woordvoerder integratiebeleid. De heer Dijsselbloem is fractiesecretaris. Verder is hij voorzitter van de onderzoekscommissie onderwijsvernieuwingen.

	Bas Jan van Bochove (CDA)
	Bas Jan van Bochove (1950) is sinds 23 mei 2002 lid van de Tweede-Kamerfractie van het CDA. Hij was wethouder in Lelystad. Daarvoor was hij werkzaam in het onderwijs. In de Tweede Kamer houdt hij zich onder meer bezig met wonen en huurbeleid. De heer Van Bochove is lid van de onderzoekscommissie onderwijsvernieuwingen.

Boris van der Ham (D66)

Boris van der Ham (1973) is sinds 23 mei 2002 lid van de Tweede-Kamerfractie van D66. Hij was financieel bestuurslid van de Nationale Jeugdraad. Eerder was de heer Van der Ham acteur bij diverse toneelgezelschappen en voorzitter van de Jonge Democraten. Hij woont in Amsterdam. In de Tweede Kamer houdt de heer Van der Ham zich onder meer bezig met economische zaken, drugsbeleid, cultuur en media, natuur en milieu, verkeer en vervoer. Hij is vicefractievoorzitter van de D66-fractie en lid van de onderzoekscommissie onderwijsvernieuwingen.

Martin Bosma (PVV)

Martin Bosma (1964) is sinds 30 november 2006 lid van de Tweede-Kamerfractie van de PVV. Hij was in de periode 2004-2006 medewerker van de fractie Groep-Wilders. Hij woont in Amsterdam. De heer Bosma houdt zich als Kamerlid vooral bezig met onderwijs, cultuur en wetenschappen (inclusief media, homo-emancipatie en vrouwenemancipatie). Hij is fractiesecretaris en tevens lid van de onderzoekscommissie onderwijsvernieuwingen.

Tofik Dibi (GroenLinks)

Tofik Dibi (1980) is sinds 30 november 2006 lid van de Tweede-Kamerfractie van GroenLinks. Hij is student cultuur en media in Amsterdam. Hij was actief in buurtverenigingen en als organisator van demonstraties. Tofik Dibi woont in Amsterdam. In de Tweede Kamer houdt hij zich bezig met onderwijs, cultuur en wetenschappen, integratie, en met jeugd- en jongerenzaken. De heer Dibi is lid van de onderzoekscommissie onderwijsvernieuwingen.

Cynthia Ortega-Martijn (ChristenUnie)

Cynthia Ortega-Martijn (1956) is vanaf 30 november 2006 lid van de Tweede-Kamerfractie van de ChristenUnie. Zij is directeur van een adviesbureau op het gebied van organisatie en personeelsbeleid en was eerder als ambtenaar adviseur van de gemeente Rotterdam. In de Tweede Kamer houdt mevrouw Ortega zich bezig met economische zaken, sociale zaken en werkgelegenheid, integratie, volkshuisvesting en Antilliaanse zaken. Zij is lid van de onderzoekscommissie onderwijsvernieuwingen.

	Nathalie de Rooij (SP)
	Nathalie de Rooij (1973) is sinds 30 november 2006 lid van de Tweede-Kamerfractie van de SP. Zij was werkzaam in het onderwijs (lerares in het vmbo). Mevrouw De Rooij woont in Tilburg. Zij is woordvoerster beroepsonderwijs (vmbo en mbo) en lid van de onderzoekscommissie onderwijsvernieuwingen.

Halbe Zijlstra (VVD)

Halbe Zijlstra (1969) is vanaf 30 november 2006 lid van de Tweede-Kamerfractie van de VVD. Hij was directeur/projectmanager van Improvex BV. Tevens was hij fractievoorzitter van de VVD in de gemeenteraad van Utrecht. De in Friesland geboren Halbe Zijlstra woont in Utrecht. In de Kamer houdt hij zich bezig met energiebeleid, sportbeleid (inclusief het beleid rond voetbalvandalisme), en met hoger onderwijs en wetenschappen en biotechnologie. De heer Zijlstra is lid van de onderzoekscommissie onderwijsvernieuwingen.

Conclusies

-

verantwoordelijke bewindslieden vertoonden een tunnelvisie;

-

politiek draagvlak werd belangrijker geacht dan draagvlak in het onderwijs. Regeerakkoorden forceerden een doorbraak, maar versterkten het gesloten beleidsproces. Overeenstemming met het onderwijsveld werd bereikt met de beroepsvertegenwoordigers van belangenorganisaties. Zij leken daarbij dichter bij de politiek te staan, dan bij hun eigen achterban;

-

er is door de onderwijspolder onvoldoende geluisterd naar docenten, ouders en leerlingen.

-

in het beleid zijn grote risico's genomen met kwetsbare leerlingen voor wie het onderwijs te (lang) theoretisch was en voor wie er geen aparte leerroutes mochten komen;

-

mogelijkheden tot overstappen en doorstroming werden als inefficiënte leerwegen gezien en afgeremd. De bedragen die de overheid voor de onderwijsvernieuwingen beschikbaar stelde, werden bepaald door de beperkte begrotingsruimte en niet door nut en noodzaak, zoals benodigde middelen voor de scholing van docenten;

-

didactische vernieuwingen als TVS (Toepassing-Vaardigheid-Samenhang, onderdeel van de basisvorming) en het studiehuis werden door scholen deels ten onrechte- als verplicht ervaren;

-

de effecten van de onderwijsvernieuwingen op de onderwijsresultaten lopen uiteen;

-

aan de relatief goede positie van Nederland in internationale ranglijsten mag niet teveel waarde worden toegekend;

-

wetenschappelijke onderbouwing voor het nieuwe leren ontbreekt grotendeels;

-

in de wijze waarop het nieuwe leren wordt ingevoerd worden grote risico's genomen.

Aanbevelingen

-

volgens de commissie zou de overheid over de onderwijsinhoud moeten gaan en daarop sturen in de vorm van het kerncurriculum, examens en toezicht;

-

de scholen zouden moeten gaan over de inrichting van het onderwijs, het pedagogisch-didactisch klimaat;

-

als extra waarborgen voor de kwaliteit van het onderwijsproces benadrukte de commissie het belang van onderwijstijd en de kwaliteit van docenten;

-

overheid en onderwijs moeten de onderlinge verhouding verbeteren door erkenning van elkaars verantwoordelijkheden. De politiek moet zelfbeheersing tonen en focus aanbrengen in het beleid.

-

in de toekomst moet door middel van het ontwikkelen van leerstandaarden en canonisering van onderwijsinhoud voor iedereen helder zijn wat de leerlingen aan het einde van hun schoolperiode moeten kennen en kunnen;

-

invoering van een verplichte begin- en eindtoets in het basisonderwijs;

-

in het voortgezet onderwijs moeten zowel het schoolexamen als het eindexamen met voldoende resultaat worden afgelegd;

-

meer dwarsverbanden in gedifferentieerd stelsel en mogelijkheid tot stapelen;

-

invoering van een Nationale Monitor van het onderwijs;

-

invoering van een aparte reguliere arbeidsmarktgerichte leerweg met vakdiploma;

-

invoering van een wettelijke norm voor onderwijstijd;

-

invoering van onderwijsdoelen (vakinhoud en didactiek) en centrale examinering op lerarenopleidingen;

-

de inspectie moet zich primair richten op controle van wettelijk vastgelegd deugdelijkheidseisen en de scholen in hoge mate vrij laten van aanvullende kwaliteitseisen;

-

kritischer omgang door scholen met didactische vernieuwingen;

-

inzichtelijk maken welk deel van het budget naar het primaire onderwijsproces gaat, en waar de overige middelen aan worden besteed (management, reserves e.d.).

Letterlijke teksten

Tijd voor onderwijs, Parlementair onderzoek onderwijsvernieuwingen, rapport

Tijd voor onderwijs, Parlementair onderzoek onderwijsvernieuwingen, rapport

I Vijftien jaar onderwijsvernieuwingen in Nederland

II Deelonderzoek hoogleraren onderwijsrecht

III Deelonderzoeken

IV Verslagen, Deel A

IV Verslagen, Deel B

V Financiering onderwijsvernieuwingen 1990-2007, rapport Algemene Rekenkamer

Samenvatting Tijd voor onderwijs, Parlementair onderzoek onderwijsvernieuwingen (27 kB)

Brief Presidium met verzoek in te stemmen een parlementair onderzoek in te stellen

	Voorgeschiedenis
	Instelling van de commissie
	Onderzoeksopzet
	Werkwijze van de commissie
	De personen
	Conclusies
	Aanbevelingen
	Letterlijke teksten
	Nieuws
	Columns
	Agenda
Home           Route