![[ V ]](/9291000/g/parneer.gif){kind=small} | Europees Parlement |
 | Samenstelling Europees Parlement 09/014 |
| Het Europees parlement (EP) 2009-2014 bestaat uit 736 leden en een voorzitter. Nederland is momenteel vertegenwoordigd met 25 parlementariers afkomstig uit 9 Nederlandse Partijen. De meeste van hen zijn aangesloten bij een Europese Fractie. | |
| Bevoegdheden van het Europees Parlement |
| De zeggenschap van het Europees Parlement (EP) verschilt per beleidsterrein. Bij het budgetrecht, het landbouwbeleid, het buitenlands beleid en het beleid op het gebied van justitie en binnenlandse zaken zijn de bevoegdheden van het EP nogal beperkt. Initiatiefrecht heeft het EP niet. Het EP heeft wel controlebevoegdheid en kan de Europese Commissie als geheel (maar individuele commissarissen niet) wegsturen. | |
| Wijze van verkiezen Europees Parlement |
| De verkiezingen voor het Europees Parlement in Nederland zijn qua systematiek vergelijkbaar met de Tweede Kamerverkiezingen. Omdat er niet zo veel Nederlandse EP-zetels te verdelen zijn, zijn er echter relatief veel stemmen nodig om een zetel te veroveren. Onderdanen uit andere EU-lidstaten mogen onder bepaalde voorwaarden kiezen en gekozen worden in Nederland, en Nederlanders mogen meedoen aan de EP-verkiezingen in andere lidstaten. | |
| Verhouding Europees Parlement en Nederlandse politiek |
| Vergeleken met de binnenlandse politici spelen Nederlandse europarlementariërs een marginale rol in de media en in de Nederlandse politiek. Wel maken binnenlandse politici geregeld een overstap naar het Europees Parlement (EP) en andersom. De opkomst bij de verkiezingen voor het EP is veel lager dan bij de Tweede-Kamerverkiezingen en vertoonde tot 1999 een dalende trend. In sommige debatten (met name over Europa) gunt de Tweede Kamer spreekrecht aan Nederlandse europarlementariërs. | |
| Verkiezingen en zetelverdeling door de jaren heen |
| In Nederland vonden in 1979, 1984, 1989, 1994, 1999, 2004 en 2009 verkiezingen plaats voor de Nederlandse vertegenwoordigers in het Europees Parlement. De opkomst daalde van 58,1 procent van de kiesgerechtigden in 1979 naar 36,7 procent in 2009 (een stijging ten opzichte van 1999). In alle 5 de zittingsperiodes waren CDA, PvdA en VVD vertegenwoordigd in het Europees Parlement. |
![[ ^^ ]](/9291000/g/doctop.gif){kind=small} | Procedures |
| Gewone wetgevingsprocedure |
| De gewone wetgevingsprocedure is een wetgevingsprocedure waarbij het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie gezamenlijk beslissen. Deze procedure heette vóór de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon (1 december 2009) medebeslissingsprocedure of codecisieprocedure. | |
| Raadplegingsprocedures |
| Instemmingsprocedure |
| Samenwerkingsprocedure |
| De samenwerkingsprocedure is een wetgevingsprocedure van de Europese Unie die van toepassing is op wetgeving over de Economische en Monetaire Unie. In deze procedure doet de Europese Commissie (EC) een voorstel voor wetgeving waarover de Raad van ministers na kennisname van het advies van het Europees Parlement (EP) een standpunt inneemt. Dit standpunt wordt vervolgens in tweede lezing behandeld in het EP. Afhankelijk van de uitkomst daarvan vindt besluitvorming plaats door de Raad (in geval van amendering door het EP na tussenkomst van de EC). | |
| Wetgevingsprocudure |
| De gewone wetgevingsprocedure is een wetgevingsprocedure waarbij het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie gezamenlijk beslissen. Deze procedure heette vóór de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon (1 december 2009) medebeslissingsprocedure of codecisieprocedure. |
| Wie nog meer |
| Europese Commissie |
| Raad van Ministers |
| Hof van Justitie |
| EU-organen |
| De Europese Commissie, de Europese Raad, de Raad van ministers, het Europees Parlement en het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen zijn de belangrijkste organen van de Europese Unie (EU). Daarnaast zijn er meer organen, zoals de Europese Centrale Bank (ECB), de Europese Rekenkamer, de Europese Ombudsman, de Europese Investeringsbank (EIB), het Economisch en Sociaal Comité (ESC), het Comité van de Regio's en agentschappen zoals Europol en Eurojust. |
| Europese Unie |
| Europese Unie |
| De Europese Unie (EU) is het belangrijkste samenwerkingsverband in Europa. De 27 deelnemende landen hebben een aantal gemeenschappelijke instellingen opgericht waaraan zij een deel van hun soevereiniteit (staatsgezag) hebben overgedragen. Dit zijn onder meer de Europese Commissie, het Europees Parlement en het Hof van Justitie. |
| Referendum Europese Grondwet |
| Referendum Europese Grondwet |
| Op woensdag 1 juni 2005 wees een ruime meerderheid van de Nederlandse kiezers in een landelijk referendum het voorstel voor een Europese Grondwet af. Drie dagen daarvoor hadden de Fransen dat ook al gedaan. |
| Europees Parlement |
| Samenstelling Europees Parlement 2009-2014 |
| Het CDA is in de periode 2009-2014 met vijf zetels de grootste eurodelegatie, gevolgd door de PVV met vier zetels. PvdA, VVD, D66, en GroenLinks hebben elk drie zetels, SP twee en SGP en ChristenUnie elk één. Nederlandse delegaties maken in de regel deel uit van een groep met politiek verwante partijen uit andere landen in het Europees Parlement. |
| Bevoegdheden/besluitvormingsprocedures Europees Parlement |
| De zeggenschap van het Europees Parlement (EP) verschilt per beleidsterrein en al naar gelang van de van toepassing zijnde besluitvormingsprocedure. Besluitvormingsprocedures zijn de raadplegings-, de instemmings-, de samenwerkings- en de codecisie-/medebeslissingsprocedure. | |
| Vestigingsplaatsen en beloning |
| Er bestaat veel kritiek op het feit dat het Europees Parlement (EP) drie vestigingsplaatsen (Brussel, Straatsburg en Luxemburg) heeft. Ook over de beloning en onkostenvergoedingen van europarlementariërs is het nodige te doen. | |
| Wijze van verkiezen Europees Parlement (in Nederland) |
| De verkiezingen voor het Europees Parlement in Nederland zijn qua systematiek vergelijkbaar met de Tweede Kamerverkiezingen. Omdat er niet zo veel Nederlandse EP-zetels te verdelen zijn, zijn er echter relatief veel stemmen nodig om een zetel te veroveren. Onderdanen uit andere EU-lidstaten mogen onder bepaalde voorwaarden kiezen en gekozen worden in Nederland, en Nederlanders mogen meedoen aan de EP-verkiezingen in andere lidstaten. | |
| Verhouding Europees Parlement en Nederlandse politiek |
| Vergeleken met de binnenlandse politici spelen Nederlandse europarlementariërs een marginale rol in de media en in de Nederlandse politiek. Wel maken binnenlandse politici geregeld een overstap naar het Europees Parlement (EP) en andersom. De opkomst bij de verkiezingen voor het EP is veel lager dan bij de Tweede-Kamerverkiezingen en vertoonde tot 1999 een dalende trend. In sommige debatten (met name over Europa) gunt de Tweede Kamer spreekrecht aan Nederlandse europarlementariërs. | |
| Verkiezingen Europees Parlement 2004 |
| Van 10 tot en met 13 juni 2004 vonden in de lidstaten van de Europese Unie (EU) verkiezingen voor het Europees Parlement (EP) plaats voor de periode 2004-2009. In Nederland waren de verkiezingen op donderdag 10 juni. Bij de Nederlandse EP-verkiezingen zijn 27 van de 732 EP-zetels verdeeld. Winnaars waren het CDA en de PvdA; beide partijen haalden 7 zetels. Er waren verkiezingen in alle 25 lidstaten van de EU, dus ook in de 10 nieuwe lidstaten. | |
| Verkiezingen/zetelverdeling 1979-2009 (Nederland) |
| In Nederland vonden in 1979, 1984, 1989, 1994, 1999, 2004 en 2009 verkiezingen plaats voor de Nederlandse vertegenwoordigers in het Europees Parlement. De opkomst daalde van 58,1 procent van de kiesgerechtigden in 1979 naar 36,7 procent in 2009 (een stijging ten opzichte van 1999). In alle 5 de zittingsperiodes waren CDA, PvdA en VVD vertegenwoordigd in het Europees Parlement. |
| Europese Commissie |
| Europese Commissie |
| De Europese Commissie is het dagelijks bestuur van de Europese Unie. Voorzitter van de Europese Commissie is de Portugees Barroso. Neelie Kroes is de Nederlandse eurocommissaris. Zij gaat over Digitale Agenda. |
| Raad van ministers (Raad van de Europese Unie) |
| Raad van ministers (Raad van de Europese Unie) |
| In de Raad van ministers ('de Raad') nemen de ministers uit de lidstaten van de Europese Unie besluiten over o.a. Europese regelgeving. De samenstelling en benaming van de Raad verschilt afhankelijk van het beleidsterrein, maar formeel is steeds sprake van dezelfde Raad. De zeggenschap in de Raad is groter naarmate een lidstaat meer inwoners heeft. Er zijn ook onderwerpen waarover alleen met unanimiteit besloten kan worden. De Raad is niet hetzelfde als de Europese Raad of de Raad van Europa. |
| Europese Raad |
| Europese Raad |
| De Europese Raad bestaat uit de regeringsleiders van de lidstaten van de Europese Unie, de presidenten van Frankrijk, Letland en Litouwen en de voorzitter van de Europese Commissie. Zij komen een paar keer per jaar bijeen om op een Europese Top over politieke hoofdlijnen te praten. De Europese Raad is het enige politieke orgaan in de EU dat EU-verdragen mag aanpassen. Dit gebeurt via een zogenaamde Intergouvernementele Conferentie (IGC). De Europese Raad is niet hetzelfde als de Raad van ministers of de Raad van Europa. |
| Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen |
| Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen |
| De uitspraken van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen hebben een belangrijke rol gespeeld bij de totstandkoming van de interne markt van de Europese Unie. Bij het Hof hebben door de jaren heen diverse Nederlanders gewerkt. |
| Bekende EU-organen |
| Bekende EU-organen |
| De Europese Commissie, de Europese Raad, de Raad van ministers, het Europees Parlement en het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen zijn de belangrijkste organen van de Europese Unie (EU). Daarnaast zijn er meer organen, zoals de Europese Centrale Bank (ECB), de Europese Rekenkamer, de Europese Ombudsman, de Europese Investeringsbank (EIB), het Economisch en Sociaal Comité (ESC), het Comité van de Regio's en agentschappen zoals Europol en Eurojust. |
| Europese partijen |
| Europese Volkspartij en Europese Democraten (EVP/ED) |
| Progressieve Alliantie van Socialisten en Democraten (S&D) |
| Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa (ALDE) |
| Groenen/Europese Vrije Alliantie |
| Europees Unitair Links/Noords Groen Links |
| Conservatieven & Hervormers |
| Europa voor Vrijheid en Democratie |
Home