Samenstelling Europees Parlement (2004-2009) |
| De huidige Nederlandse delegatie | |
| alle Nederlandse leden die sinds 1952 in het (EGKS-)parlement hebben gezeten |
| Zetelverdeling Nederlandse delegaties 2004-2009 | |
| Het CDA en de PvdA hebben in de periode 2004-2009 met 7 zetels de grootste eurodelegatie, gevolgd door de VVD (4 zetels), GroenLinks, Europa Transparant, SP en ChristenUnie/SGP (allen 2 zetels) en D66 (1 zetel). Nederlandse delegaties maken in de regel deel uit van een groep met politiek verwante partijen uit andere landen in het Europees Parlement. | |
| Nederlandse partijen in het Europees Parlement | |
| Europarlementariërs die namens een Nederlandse politieke partij in het Europees Parlement komen maken daar deel uit van een zogenaamde 'delegatie' van hun partij. De Nederlandse partijvertegenwoordigers maken, samen met delegaties van partijen uit andere lidstaten van de Europese Unie, op hun beurt weer deel uit van fracties (groepen) van Europese partijen. | |
| Aantal leden | |
| Het Europees Parlement (EP) heeft momenteel 785 leden. In de zittingsperiode 1999-2004 had het EP nog 626 leden. Het aantal Nederlandse Europarlementariërs is nu 27 (dat was voorheen 31). De verhoging van het aantal leden was een gevolg van de uitbreiding van de Europese Unie (EU) met tien nieuwe lidstaten. Per 1 januari 2007 is vanwege de toetreding van Bulgarije en Roemenië het ledental nog eens met 53 verhoogd. | |
| Voorzitter | |
| De Voorzitter geeft leiding aan alle activiteiten van het Parlement. Hij zit de plenaire vergaderingen en de vergaderingen van de Conferentie van voorzitters voor. Ook vertegenwoordigt hij het Parlement naar buiten toe, met name in de internationale betrekkingen. |
| Aantal leden per Europese fractie en per land |
Bevoegdheden en besluitvormingsprocedures |
| Bevoegdheden Europees Parlement | |
| De zeggenschap van het Europees Parlement (EP) verschilt per beleidsterrein. Bij het budgetrecht, het landbouwbeleid, het buitenlands beleid en het beleid op het gebied van justitie en binnenlandse zaken zijn de bevoegdheden van het EP nogal beperkt. Initiatiefrecht heeft het EP niet. Het EP heeft wel controlebevoegdheid en kan de Europese Commissie als geheel (maar individuele commissarissen niet) wegsturen. | |
| Besluitvormingsprocedures Europese Unie | |
| Het Europees Parlement (EP) speelt een rol in diverse besluitvormingsprocedures in de Europese Unie (EU). Er zijn verschillende procedures omdat de bevoegdheden van het EP in de loop der tijd zijn uitgebreid en omdat de bevoegdheden van het EP verschillen per beleidsterrein. Besluitvormingsprocedures zijn de raadplegings-, de instemmings-, de samenwerkings- en de codecisie-/medebeslissingsprocedure. |
Vestigingsplaatsen en beloning |
| Vestigingsplaatsen | |
| De vestigingen van het Europees Parlement (EP) zijn verspreid over het Franse Straatsburg, het Belgische Brussel en Luxemburg. Het feit dat het EP drie vestigingsplaatsen heeft betekent dat er maandelijks zo'n 3000 mensen (en papieren) heen en weer moeten reizen tussen de drie steden, met alle kosten vandien. | |
| Beloning europarlementariërs | |
| In juni 2005 ging het Europees Parlement akkoord met een uniforme beloningsregeling voor europarlementariërs. Een eerdere poging hiertoe strandde in januari 2004 in de Raad van ministers. Hierdoor bleven er grote verschillen in de salarissen van europarlementariërs bestaan. Ook is er al jarenlang veel kritiek op de systematiek en het gebruik van presentie- en reiskostenvergoedingen. Sinds 1999 is er voor Nederlandse europarlementariërs een gedragscode. Over de naleving daarvan ontstond begin 2004 discussie. |
Wijze van verkiezen |
| Wijze van verkiezen Europees Parlement (in Nederland) | |
| De verkiezingen voor het Europees Parlement in Nederland zijn qua systematiek vergelijkbaar met de Tweede-Kamerverkiezingen. Omdat er niet zo veel Nederlandse EP-zetels te verdelen zijn, zijn er echter relatief veel stemmen nodig om een zetel te veroveren. Onderdanen uit andere EU-lidstaten mogen onder bepaalde voorwaarden kiezen en gekozen worden in Nederland, en Nederlanders mogen meedoen aan de EP-verkiezingen in andere lidstaten. |
Verhouding Nederlandse politiek en Europees Parlement |
| Verhouding Europees Parlement en Nederlandse politiek | |
| Vergeleken met de binnenlandse politici spelen Nederlandse europarlementariërs een marginale rol in de media en in de Nederlandse politiek. Wel maken binnenlandse politici geregeld een overstap naar het Europees Parlement (EP) en andersom. De opkomst bij de verkiezingen voor het EP is veel lager dan bij de Tweede-Kamerverkiezingen en vertoonde tot 1999 een dalende trend. In sommige debatten (met name over Europa) gunt de Tweede Kamer spreekrecht aan Nederlandse europarlementariërs. |
Europese verkiezingen 2004 |
| Verkiezingen Europees Parlement 2004 | |
| Van 10 tot en met 13 juni 2004 vonden in de lidstaten van de Europese Unie (EU) verkiezingen voor het Europees Parlement (EP) plaats voor de periode 2004-2009. In Nederland waren de verkiezingen op donderdag 10 juni. Bij de Nederlandse EP-verkiezingen zijn 27 van de 732 EP-zetels verdeeld. Winnaars waren het CDA en de PvdA; beide partijen haalden 7 zetels. Er waren verkiezingen in alle 25 lidstaten van de EU, dus ook in de 10 nieuwe lidstaten. |
Geschiedenis |
| Verkiezingen en zetelverdeling Europees Parlement 1979-2009 (Nederland) | |
| In Nederland vonden in 1979, 1984, 1989, 1994, 1999 en 2004 verkiezingen plaats voor de Nederlandse vertegenwoordigers in het Europees Parlement. De opkomst daalde van 58,1 procent van de kiesgerechtigden in 1979 naar 39,1 procent in 2004 (een stijging ten opzichte van 1999). In alle 5 de zittingsperiodes waren CDA, PvdA en VVD vertegenwoordigd in het Europees Parlement. |
| Meer over Europa |
| Bureau Europees Parlement in Nederland |