Europese Commissie - Europa NU

Deze instelling van de Europese Unie kan worden beschouwd als het "dagelijks bestuur" van de EU. De leden van de Europese Commissie worden 'eurocommissarissen' genoemd. Elke eurocommissaris is verantwoordelijk voor één of meerdere beleidsgebieden. Momenteel zijn er 27 eurocommissarissen, voor elke lidstaat één. Samen vormen zij het college van eurocommissarissen. De eurocommissarissen moeten het belang van de Europese Unie als geheel behartigen, niet dat van hun eigen land.

De Europese Commissie mag als enige EU-instelling wetsvoorstellen indienen. Daarnaast controleert de Commissie of de Europese wetgeving juist wordt toegepast in de lidstaten. Bij overtredingen kan de Commissie een lidstaat dwingen zich aan Europese regelgeving te houden, door een procedure te starten bij het Europese Hof van Justitie.

Verder onderhandelt de Commissie in internationale organisaties als de Wereldhandelsorganisatie (WTO) over de handel van de Unie met 'het buitenland'. Zo wordt vastgesteld of overheden elders in de wereld ongeoorloofde staatssteun aan industrietakken geven, waardoor de Europese concurrentiepositie in gevaar komt. Ten slotte is de commissie verantwoordelijk voor het beheer van de Europese begroting van ongeveer 100 miljard euro per jaar.

In november 2004 is het huidige college van eurocommissarissen beëdigd; op 1 januari 2007 zijn er twee nieuwe commissarissen bijgekomen in verband met de toetreding van Roemenië en Bulgarije tot de EU.

De taakverdeling tussen de drie belangrijkste Organen van de Europese Unie laat zich als volgt samenvatten: de Europese Commissie neemt initiatieven voor Europese wet- en regelgeving. Het Europees Parlement debatteert hierover en kan wijzigingen voorstellen, waarna het Parlement en de Raad van de Europese Unie gezamenlijk beslissen. Het Europese Hof van Justitie bewaakt deze afspraken, uitspraken van dit Hof hebben voorrang boven het recht van de lidstaten.

De Commissie oefent vijf hoofdtaken uit:

• - 

  Recht van initiatief

  De Europese Commissie formuleert initiatieven (wetsvoorstellen) op EU-beleidsterreinen, met name op terreinen als interne markt, economie, justitie en binnenlandse zaken, vervoer, industrie, sociaal beleid, landbouw, milieu, energie, regionale ontwikkeling, handelsbetrekkingen of ontwikkelingssamenwerking.

• - 

  Handhaving van Europese regelgeving

  De Commissie controleert of de Europese wetgeving juist wordt toegepast in de lidstaten. Bij overtredingen kan de Commissie een lidstaat dwingen zich aan Europese regelgeving te houden, door een procedure te starten bij het Europese Hof van Justitie.

  Het belangrijkste beleidsterrein waarop de Commissie de Europese regelgeving handhaaft, is de concurrentie op de interne Europese markt. Zo beoordeelt de Commissie of grote grensoverschrijdende fusies en overnames in het bedrijfsleven leiden tot een monopoliepositie, en of landen geen ongeoorloofde staatssteun verlenen aan bedrijfstakken. Daarnaast bewaakt de Commissie onder meer milieuregels, de voedselveiligheid (bijvoorbeeld tijdens de gekkekoeienziekte), en de veiligheid van consumentenproducten.

• - 

  Uitvoerende macht

  De Europese Commissie onderhandelt op internationale fora als de Wereld Handels Organisatie (WTO) over de handel van de Unie met 'het buitenland'. Zo wordt vastgesteld of overheden elders in de wereld ongeoorloofde staatssteun aan industrietakken geven, waardoor de Europese concurrentiepositie in gevaar komt.

  Verder voert de Commissie tal van programma's uit. Op onderwijsgebied bijvoorbeeld coördineert de Europese Commissie de uitvoering van Europa-brede uitwisselingsprogramma's als Erasmus, Comenius en Da Vinci. Ook coördineert de Europese Commissie uitgebreide programma's op het gebied van ontwikkelings - en humanitaire hulp.

• - 

  Beheer van de begroting

  De Commissie is verantwoordelijk voor het beheer van de communautaire begroting onder toezicht van de Europese Rekenkamer.

• - 

  Uitbrengen van adviezen en aanbevelingen

De Europese Commissie telt 27 leden (het College), en wordt bijgestaan door een omvangrijk administratief apparaat. Elke eurocommissaris staat aan het hoofd van een of enkele directoraten-generaal dat één of meerdere beleidsgebieden behandelt.

De Commissie komt gewoonlijk eenmaal per week op woensdag te Brussel bijeen. Tijdens deze vergaderingen wordt elk punt toegelicht door het lid van de Commissie dat voor het betreffende terrein verantwoordelijk is. Indien nodig nemen de 27 leden van het college een besluit op basis van gewone meerderheid van stemmen. Een besluit dat eenmaal is aangenomen, maakt integraal deel uit van het beleid van de Commissie.

• - 

  Eurocommissarissen. De 27 leden van de Europese Commissie oefenen hun functie uit voor een periode van vijf jaar en zijn herkiesbaar. De voorzitter van het College van eurocommissarissen is sinds november 2004: José Manuel Durao Barroso (Portugal)

  • Overzicht eurocommissarissen
• - 

  Directoraten-generaal. Er zijn 'politieke' directoraten-generaal, directoraten-generaal die betrekking hebben op Buitenlandse Betrekkingen en enkele algemene en interne diensten.

  • Overzicht directoraten-generaal en diensten
• - 

  Interne organisatie. De Europese Commissie heeft ongeveer 25.000 ambtenaren in dienst en is hiermee veruit het grootste orgaan van de Europese Unie.

De Commissie-Barroso richt zich in haar termijn van vijf jaar op vier zaken: welvaart, solidariteit, veiligheid en vrijheid, en een sterker Europa op het wereldtoneel. Jaarlijks wordt vervolgens een werkprogramma vastgesteld. Dit geeft een overzicht van de belangrijkste te nemen wetgevingsinitiatieven, uitvoeringsbesluiten en andere beslissingen. Omdat de Commissie-Barroso als doel heeft gesteld het aantal regels te verminderen, staat in het werkprogramma ook een lijst vereenvoudigingsinitiatieven.

Hoofdpunten werkprogramma 2007

• - 

  Een betrouwbare en goede energievoorziening door een meer gezamenlijk optreden naar buiten toe, en de energiemarkt meer inrichten volgens de regels van de interne markt.
• - 

  Betere samenwerking bij grenscontroles en hoger opgeleide economische migranten sneller toelaten.
• - 

  Meer aandacht voor innovatie, en meer samenwerken bij de ruimtevaart in het kader van de Lissabon-strategie:
• - 

  Voorstellen doen om te komen tot een meer flexibele arbeidsmarkt, met aandacht voor opleiding en sociale bescherming, en in het bijzonder voor gelijke kansen voor alle bevolkingsgroepen.
• - 

  Vervolg geven aan de toetreding van Bulgarije en Roemenië.
• - 

  De stand van de ontwikkeling van de interne markt doorlichten.

Hoofdpunten werkprogramma 2008

• - 

  Mogelijkheden bekijken om de Lissabon-strategie te verfijnen, met daarin bijzondere aandacht voor de gevolgen van de globalisering voor de EU.
• - 

  Verbetering van de ondersteuning aan het midden- en kleinbedrijf.
• - 

  Een grondige evaluatie van het landbouwbeleid.
• - 

  Een witboek over de gevolgen van klimaatverandering voor alle beleidsterreinen en een inventarisatie van de benodigde aanpassingen.
• - 

  Voorstellen om de samenhang in alle regels omtrent het asiel- en immigratiebeleid te bevorderen, en het oprichten van een Europees systeem voor grenscontroles.
• - 

  Voorstellen om de kwaliteit van de zorg te verbeteren.
• - 

  Versterking van de partnerschappen met de buurlanden en Afrika.

De Europese Commissie telt 27 leden, voor elke lidstaat één. De leden van de Europese Commissie oefenen hun taken in volkomen onafhankelijkheid uit, er is uitdrukkelijk bepaald dat de lidstaten geen instructies mogen geven. Hoewel de nationale politiek en de publieke opinie graag anders doen voorkomen, zijn de commissarissen dus geen vertegenwoordigers van de lidstaten.

De Europese Raad benoemt de voorzitter van de Europese Commissie. In een speciale vergadering dragen de verenigde staatshoofden en regeringsleiders een kandidaat voor, die daarna door het Europees Parlement moet worden goedgekeurd. Vervolgens stelt de Europese Raad de lijst vast met overige leden van de Commissie die door de lidstaten zijn voorgedragen.

De huidige voorzitter, José Manuel Durao Barroso, kwam eind juni 2004 naar voren als een compromis-kandidaat, omdat de onderhandelingen tijdens de Europese Raad enkele weken ervoor volledig waren vastgelopen.

De volgende Nederlanders hebben sinds 1952 zitting genomen in de Europese Commissie:

Hoge Autoriteit EGKS (1952 - 1967)