Vraag:
Is al eens eerder gepoogd de grondwettelijke positie van de burgemeester te wijzigen?
Antwoord:
Ja, in 1922 en 1974. In 1922 stelde de regering voor uit de Grondwet te schrappen dat de voorzitter van de gemeenteraad door de Kroon wordt benoemd. Volgens het voorstel zou de benoeming bij gewone wet worden geregeld. Op die manier zou er scheiding tussen het voorzitterschap van de gemeenteraad en het burgemeesterschap komen.
De communisten dienden een amendement-Van Ravesteyn in om de voorzitter van de gemeenteraad via een volksstemming te laten kiezen. De SDAP stelde bij amendement-K. ter Laan voor om de gemeenteraad haar eigen voorzitter te laten kiezen. Deze amendementen werden op 7 december 1921 met respectievelijk 78 tegen 3 (voor alleen communisten) en 57 tegen 24 stemmen verworpen (voor stemden SDAP, VDB en communisten) verworpen.
Ook het onderdeel over de burgemeester uit het wetsvoorstel werd echter verworpen, met 62 tegen 19 stemmen (voor stemden de ARP (m.u.v. A. Colijn), VDB (m.u.v. Van Beresteyn), drie liberalen en de christen-democraat Staalman). Zodoende wijzigde er op punt niets en bleef de benoeming van de voorzitter van de raad een zaak van de Kroon.
In de Nota Grondwetsherziening van het kabinet-Den Uyl werd in 1974 voorgesteld om de Kroonbenoeming te schrappen. Door aanneming van een motie-Tilanus wees de meerderheid van de Tweede Kamer dit in 1975 echter af. Het kabinet diende daarom geen voorstel in. Een amendement-Brinkhorst om de Kroonbenoeming alsnog te schrappen, werd in 1979 verworpen. Alleen PvdA, D66, PSP en PSP stemden vóór.
Bij de algehele herziening van de Grondwet in 1983 bleef de Kroonbenoeming van de burgemeester dan ook gehandhaafd. Daarnaast bepaalt de Grondwet nu uitdrukkelijk dat de burgemeester voorzitter van de gemeenteraad is.
 |
Home