Rijksbegroting

In de Rijksbegroting staan de geraamde verplichtingen, uitgaven en ontvangsten van de rijksoverheid. De Rijksbegroting bestaat in feite uit een aantal afzonderlijke begrotingen, die op hun beurt weer bestaan uit een begrotingsstaat (met begrotingsartikelen) en een toelichting daarbij.

Hoewel de premiegefinancierde uitgaven in de sociale zekerheid en de zorg wel tot de collectieve uitgaven behoren, vallen ze niet onder de Rijksbegroting. Niet alle uitgaven, ontvangsten en verplichtingen op de Rijksbegroting vallen onder de budgetdisciplinesector Rijksbegroting in enge zin.

Wat zijn begrotingen?

In de begrotingen staan de ramingen van de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten van de rijksoverheid, voor zover de daarmee gemoeide gelden niet toebehoren aan derden. De begrotingen hebben betrekking op een begrotingsjaar (dat gelijk is aan het kalenderjaar). Ze lopen dus van 1 januari tot en met 31 december van het betreffende jaar.

Dat betekent dat in de Rijksbegroting de beoogde (maximum) uitgaven en financiële verplichtingen van de rijksoverheid voor een bepaald begrotingsjaar worden vastgelegd, evenals de inkomsten. Ministers mogen in principe niet meer aan een bepaald doel besteden dan in de begroting is vastgelegd. Minder mag wel. De begrotingswetten geven de ministers dus een machtiging en geen verplichting om bepaalde uitgaven te doen.

Als bepaalde verplichtingen, uitgaven of ontvangsten met een ander onderdeel van het Rijk of met een derde worden verrekend kan de minister van Financiën besluiten deze op een rekening buiten het begrotingsverband te boeken.

Hoe zien de begrotingen eruit?

Volgens de Comptabiliteitswet hebben begrotingen betrekking op een begrotingsjaar en bestaan ze uit een aantal onderdelen, namelijk een begrotingsstaat waarin begrotingsartikelen zijn opgenomen en een toelichting bij de begrotingsstaat. De begrotingsstaat wordt bij wet vastgesteld.

Meer over begrotingsonderdelen

Uit welke begrotingen bestaat de Rijksbegroting?

De Rijksbegroting als geheel bestaat uit een aantal afzonderlijke begrotingen. Volgens de Comptabiliteitswet gaat het daarbij om de begrotingen van:

de ministeries (de zogenaamde 'departementale begrotingen')

nationale schuld

koninkrijksrelaties, tenzij de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten die samenhangen met koninkrijksrelaties worden opgenomen in de begroting van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

het koninklijk huis

de zogenaamde 'colleges' (hiermee worden bedoeld: de Hoge Colleges van Staat, het Kabinet der Koningin, het kabinet van de Gouverneur van de Nederlandse Antillen en het kabinet van de Gouverneur van Aruba)

de zogenaamde 'begrotingsfondsen'

Meer over

	ministeries
	Hoge Colleges van Staat
	het Kabinet der Koningin

Premiegefinancierde uitgaven, Rijksbegroting en Rb-eng

De premiegefinancierde uitgaven in de sociale zekerheid en in de zorgsector vallen niet onder de Rijksbegroting, terwijl de uitgaven in deze sectoren wel relevant worden geacht voor het EMU-saldo en de hoogte van de collectieve uitgaven.

De rijksoverheid onderscheidt dan ook drie clusters van uitgaven en niet-belastingontvangsten. Deze clusters worden budgetdisciplinesectoren genoemd en kennen een uitgavenkader. Eén van die budgetdisciplinesectoren heet 'Rijksbegroting in enge zin (Rb-eng)'. Onder de Rb-eng vallen alle uitgaven en niet-belastingontvangsten op de Rijksbegroting voor zover deze niet onder de twee andere budgetdisciplinesectoren vallen.

Inkomsten op de Rijksbegroting (voor zover deze niet worden beschouwd als niet-belastingontvangsten) vallen dus wel onder de Rijksbegroting, maar niet onder de Rb-eng zin. Behalve aardgasbaten en belastinginkomsten zijn er nog enkele andere categorieën uitgaven en ontvangsten die wel op de Rijksbegroting staan, maar niet onder de Rb-eng vallen. Voorbeelden zijn de uitgaven en ontvangsten van het Fonds Economische Structuurversterking (FES) en de zorgtoeslag.

De twee andere budgetdisciplinesectoren zijn de 'budgetdisciplinesector Sociale Zekerheid en Arbeidsmarkt' (SZA) en de 'budgetdisciplinesector Zorg'. Onder de budgetdisciplinesector SZA vallen behalve premiegefinancierde uitgaven ook een aantal uitgaven die worden gefinancierd uit de Rijksbegroting. Deze laatstgenoemde uitgaven staan dus wel op de Rijksbegroting, maar vallen onder de budgetdisciplinesector SZA en niet onder de budgetdisciplinesector Rb-eng.

De uit de Rijksbegroting gefinancierde zorguitgaven worden wel tot de Rb-eng gerekend, en dus niet tot de budgetdisciplinesector Zorg.

Meer over

	budgetdisciplinesectoren
	het EMU-saldo
	uitgavenkaders

Meer over de begroting




	Wat zijn begrotingen?

	Hoe zien de begrotingen eruit?

	Uit welke begrotingen bestaat de Rijksbegroting?

	Premiegefinancierde uitgaven, Rijksbegroting en Rb-eng



Home Route