Behandeling begroting volgend jaar

De Tweede Kamer behandelt de begrotingen voor het volgende jaar in het najaar. Eerst wordt tijdens de Algemene Politieke beschouwingen gedebatteerd over het beleid in het algemeen, en vervolgens tijdens de Algemene Financiële beschouwingen over het financieel-economisch beleid in het bijzonder. Ook worden de afzonderlijke begrotingswetsvoorstellen behandeld. Na goedkeuring door de Tweede Kamer moet ook de Eerste Kamer de begrotingen nog goedkeuren.

Algemene Politieke Beschouwingen

Op de woensdag en donderdag na Prinsjesdag debatteren de fractievoorzitters in de Tweede Kamer met de minister-president over de hoofdlijnen van het kabinetsbeleid en de Miljoenennota voor het komende jaar. Dit plenaire debat staat bekend als de Algemene Politieke Beschouwingen (APB).

Meer over...

	Prinsjesdag
	de Algemene Politieke Beschouwingen

Algemene Financiële Beschouwingen

In oktober debatteren de financiële woordvoerders van de Tweede-Kamerfracties met de minister van Financiën over het financieel-economisch beleid tijdens de Algemene Financiële Beschouwingen (AFB). De AFB worden meestal gecombineerd met de behandeling van de begroting van het ministerie van Financiën en de begroting van de Nationale Schuld.

Als de Tweede Kamer geld wil verschuiven tussen de diverse begrotingen, dan moet dat tijdens de AFB al geregeld worden. Om te voorkomen dat bij de afzonderlijke begrotingsbehandelingen overal tot uitgavenverhogingen wordt besloten (waardoor de totale overheidsuitgaven ongebreideld zouden worden verhoogd) is het gebruikelijk dat bij deze afzonderlijke begrotingsbehandelingen alleen nog verschuivingen binnen begrotingen worden voorgesteld.

Financiële problemen en geschilpunten die tijdens de APB aan het licht komen en niet direct opgelost kunnen worden worden vaak doorgeschoven naar de AFB, waar de financieel specialisten er verder over kunnen praten.

Begrotingsbehandelingen Tweede Kamer

In het najaar worden de departementale begrotingen en de begrotingen van de begrotingsfondsen behandeld in de Tweede Kamer. Omdat deze begrotingen de vorm hebben van wetsvoorstellen, geldt hiervoor het budgetrecht van de Tweede Kamer: deze heeft het recht de wetsvoorstellen goed te keuren (of te verwerpen) en te wijzigen (amenderen).

De begrotingsbehandeling in de Tweede Kamer bestaat uit een aantal onderdelen:

allereerst een schriftelijke vragenronde, waarbij Tweede-Kamerleden feitelijke vragen over de begroting kunnen stellen die door de minister beantwoord moeten worden;

vervolgens vindt er een begrotingsonderzoek, een wetgevingsoverleg tussen de woordvoerders van de Tweede-Kamerfracties en de verantwoordelijke bewindslieden plaats. Tijdens het begrotingsonderzoek moeten de bewindslieden mondeling begrotingstechnische vragen van de Kamerleden beantwoorden;

daarna vindt er een plenair debat plaats tussen de woordvoerders van de Tweede-Kamerfracties en de betreffende bewindslieden. Tijdens dit debat kunnen de Tweede-Kamerleden moties en amendementen (wijzigingsvoorstellen) indienen;

ten slotte stemt de Tweede Kamer over de begrotingswetsvoorstellen en de ingediende moties en amendementen.

In plaats van het begrotingsonderzoek wordt sinds het najaar van 2005 voor het eerst door een aantal commissies de nieuwe methode van het begrotingsoverleg gebruikt.

Het komt ook voor dat onderdelen van een begroting (over een specifiek beleidsterrein) door de Tweede Kamer in een apart wetgevingsoverleg met de verantwoordelijke bewindspersoon worden besproken. Een voorbeeld is het onderdeel 'Politie' op de begrotingen van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Justitie.

Er geldt een ongeschreven regel dat Kamerleden moeten aangeven op welke wijze voorstellen tot of verzoeken om uitgavenverhogingen betaald moeten worden (door andere uitgaven te verlagen, belastingen of andere overheidsinkomsten te verhogen of het begrotingstekort te laten oplopen).

Tijdens de begrotingsbehandelingen van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport komen ook de budgetdisciplinesectoren Sociale Zekerheid en Arbeidsmarkt (SZA) resp. Zorg aan de orde. Deze budgetdisciplinesectoren vallen niet geheel onder het budgetrecht.

Meer over budgetdisciplinesectoren

Begrotingsbehandelingen Eerste Kamer

Het begrotingswetsvoorstel zoals dat (na eventuele amendering) door de Tweede Kamer is aangenomen wordt vervolgens behandeld door de Eerste Kamer. Ook van de Eerste Kamer is goedkeuring vereist, maar de Eerste Kamer kan geen wetsvoorstellen amenderen. In de praktijk doet de Eerste Kamer veel begrotingswetsvoorstellen af als hamerstuk en houdt pas later een zogenaamd beleidsdebat.

Meer over...

	de begroting
	de begrotingscyclus
	budgetrecht




	Algemene Politieke Beschouwingen

	Algemene Financiële Beschouwingen

	Begrotingsbehandelingen Tweede Kamer

	Begrotingsbehandelingen Eerste Kamer

	Agenda



Home Route