Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa)

De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) houdt zich bezig met de uitvoering van de in 1998 in werking getreden Mededingingswet. Dat wil zeggen dat de NMa het verbod op kartels en misbruik van economische machtsposities handhaaft, en toezicht houdt op de vorming van zogenaamde 'concentraties' zoals bedrijfsfusies. De NMa viel eerst onder het ministerie van Economische Zaken, maar is sinds 1 juli 2005 een zelfstandig bestuursorgaan.

Toezicht op specifieke sectoren kan ondergebracht worden in aparte 'kamers': toezichthoudende diensten die als het ware onder de 'paraplu' van de NMa vallen. Zo is de toezichthouder op de energiesector, de Dienst toezicht en uitvoering Energie (DTe), als kamer ondergebracht bij de NMa. Ook is er een Vervoerkamer. Aan de vraag of toezichthouders wel of niet onder de vleugels van de NMa moeten vallen gaat soms een felle politieke discussie vooraf.

Taken en bevoegdheden

Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa)
De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) voert de Mededingingswet uit en is de 'kartelpolitie' die het verbod op kartels en/of misbruik van een economische machtspositie handhaaft. De NMa houdt dus toezicht op de concurrentieverhoudingen in het Nederlandse bedrijfsleven. Zaken met een Europese dimensie vallen onder de verantwoordelijkheid van de Europese Commissie.

Bij de handhaving van de Mededingingswet door de NMa gaat het om de volgende zaken:

de Mededingingswet verbiedt alle (ook stilzwijgende) concurrentiebeperkingen door het bedrijfsleven, tenzij sprake is van vrijstelling of ontheffing van dit verbod. Bedrijven mogen bijvoorbeeld geen afspraken met elkaar maken over de prijzen van hun producten of diensten, of de markt onderling verdelen;

de Mededingingswet verbiedt misbruik van een economische machtspositie (zoals het rekenen van extreem hoge prijzen, het niet leveren aan bepaalde afnemers of het rekenen van extreem lage prijzen om toetreding van concurrenten tot de markt onmogelijk te maken). Het bezitten van een economische machtspositie is op zichzelf niet verboden, zoals in sommige andere landen;

volgens de Mededingingswet mogen zogenaamde 'concentraties' (dat wil zeggen fusies en joint ventures tussen en overnames van bedrijven) boven een bepaalde schaalgrootte pas plaats vinden na melding bij en instemming van de NMa. Hele grote concentraties vallen onder het toezicht van de Europese Commissie.

Dienst toezicht en uitvoering Energie (DTe)
De Dienst toezicht en uitvoering Energie (DTe), die als kamer is ondergebracht bij de NMa, houdt toezicht op basis van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet.

Vervoerkamer
Bij de NMa is een Vervoerkamer ondergebracht. Deze is officieel op 1 januari 2004 opgericht . De Vervoerkamer houdt in opdracht van het ministerie van Verkeer en Waterstaat sectorspecifiek (mededingings)toezicht op de spoorsector en overig openbaar vervoer als tram-, metro- en busvervoer. De komende jaren zal dit uitgebreid worden met toezicht op het Loodswezen.

Positie

De NMa is opgericht als een onder het ministerie van Economische Zaken vallende toezichtsorganisatie. Van het begin af aan is het de bedoeling geweest dat de NMa omgevormd zou worden tot een onafhankelijk zelfstandig bestuursorgaan. Dat is per 1 juli 2005 ook gebeurd.

Meer over zelfstandige bestuursorganen

Invloed en prestaties

Het Bureau Berenschot concludeerde in 2002 in de evaluatie van de Mededingingswet dat de NMa zich heeft ontwikkeld tot een gezaghebbende autoriteit die de Mededingingswet doeltreffend en doelmatig handhaaft. Volgens de evaluatie is de hoeveelheid en de kwaliteit werk die de NMa in de periode 1998-2002 verrichtte indrukwekkend, gezien het beschikbare personeel.

Tijdens de parlementaire enquête van eind 2002 over de bouwnijverheid rees de vraag waarom de NMa kartelafspraken in de bouw niet had aangepakt.

Geschiedenis

Voor 1998 gold in Nederland de Wet economische mededinging (WEM). Deze ging uit van het zogenaamde 'misbruikstelsel': kartels waren toegestaaan, tenzij ze uitdrukkelijk werden verboden.

Doordat er in Nederland zo lankmoedig werd opgetreden tegen kartels, kwam het bekend te staan als 'Nederland kartelparadijs'. De gebrekkige concurrentie tussen bedrijven in Nederland schaadde de dynamiek van de economie. Ook botste het Nederlandse misbruikstelsel met het veel strengere verbodstelsel in toonaangevende andere landen en in de Europese Unie. In een verbodstelsel zijn kartels verboden, tenzij ze uitdrukkelijk zijn toegestaan.

Aan deze situatie werd een einde gemaakt door de Mededingingswet van toenmalig minister van Economische Zaken Hans Wijers. Voor de uitvoering van de Mededingingswet, die op 1 januari 1998 in werking trad, is de NMa speciaal opgericht.

Kerngegevens

Er werken ruim 300 medewerkers bij de NMa. Directeur-generaal van de NMa is mr. P. (Pieter) Kalbfleisch.

Adresgegevens
Nederlandse Mededingingsautoriteit

Postadres:
Postbus 16326
2500 BH Den Haag

Bezoekadres Muzentoren:
Wijnhaven 24
2511 GA Den Haag

Bezoekadres Zurichtoren:
Muzenstraat 81
2511 WB Den Haag

Tel: 070-3303330
Fax: 070-3303370

website Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa)




	Taken en bevoegdheden

	Positie

	Invloed en prestaties

	Geschiedenis

	Kerngegevens

	Agenda



Home Route