Het Ruimtelijk Planbureau (RPB) is opgericht op 1 januari 2002 en levert informatie aan de overheid over de ruimtelijke ontwikkeling in Nederland. Het planbureau verricht hiervoor zelf onderzoek en verzamelt kennis bij andere planbureaus en instellingen. De huidige voorzitter is prof.dr. Wim Derksen. Op 15 mei 2008 heeft het kabinet besloten de functies van het RPB en het Milieu- en Natuurplanbureau onder te brengen in een nieuw Planbureau voor de Leefomgeving.
Het Ruimtelijk Planbureau (RPB) levert aan regering, parlement en decentrale overheden gegevens over de ruimtelijke ontwikkelingen in Nederland. Het planbureau volgt en maakt analyses van deze ontwikkelingen en levert hiermee een bijdrage aan het publieke debat.
Het RPB ontwikkelt varianten van het ruimtelijk beleid dat de overheid voert, maar laat de uiteindelijke keuzes over ruimtelijke ontwikkelingen aan de politiek over. De bevindingen van het RPB worden in openbare rapporten gepubliceerd.
Het Ruimtelijk Planbureau is een zelfstandig rijksinstituut dat onder verantwoordelijkheid valt van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (VROM). Het kabinet benoemt de directeur van het RPB en de minister van VROM benoemt de overige leden van het planbureau. Ministers kunnen wel onderwerpen aanwijzen waaraan het RPB aandacht moet besteden, maar ze kunnen geen aanwijzingen geven voor de onderzoek- en ontwerpmethoden en de inhoud van rapporten en studies.
Het begeleidingscollege van het ministerie van VROM ziet er op toe dat de werkzaamheden van het RPB wetenschappelijk en onafhankelijk zijn. Het college adviseert hierover de minister van VROM, die verantwoordelijk is voor de financiële kant van het RPB.
Het planbureau werkt samen met diverse wetenschappelijke instellingen, kennisinstituten en maatschappelijke belangenorganisaties, waaronder de Adviesdienst Verkeer en Vervoer, de Amsterdam School for Social Science Research en het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut.
De RPB-directeur is tevens adviserend lid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Vertegenwoordigers van het RPB kunnen adviserend lid zijn van SER-commissies of -werkgroepen.
Op 15 mei 2008 heeft het kabinet besloten de functies van het RPB en het Milieu- en Natuurplanbureau onder te brengen in een nieuw Planbureau voor de Leefomgeving.
Het RPB heeft sinds de oprichting in 2002 een aantal rapporten gepubliceerd (die via de website zijn te downloaden) en heeft een werkprogramma opgesteld.
Op initiatief van de minister van VROM is het Ruimtelijk Planbureau op 1 januari 2002 opgericht om als kennisinstituut te functioneren op het terrein van de ruimte. Het planbureau komt voor uit de oude Rijksplanologische Dienst, dat nu het Directoraat-Generaal Ruimte heet.
Bij het RPB werken ongeveer 60 mensen. Directeur is de PvdA'er prof.dr. Wim Derksen, een voormalig lid van de WRR. Mevrouw drs. P.J.L. Verbugt is voorzitter van het begeleidingscollege.
Postadres: Postbus 30314, 2500 GH Den Haag
Bezoekadres: Oranjebuitensingel 6, 2511 VE Den Haag
Tel.: 070-3288700
Fax: 070-3288799
E-mail: ruimtelijkplanbureau@rpb.nl