De fractievoorzitter geeft leiding aan een fractie. Hij zit de fractievergaderingen voor en treedt op als woordvoerder bij de algemene politieke beschouwingen over de rijksbegroting en bij belangrijke debatten.
In de Eerste Kamer is een fractievoorzitter tevens lid van het College van Senioren dat de werkzaamheden van de Eerste Kamer regelt.
Bij regeringspartijen is de Eerste-Kamerfractievoorzitter vaak betrokken bij politiek overleg in de top van de partij.