Tweede-Kamerleden

De Tweede Kamer bestaat uit 150 parlementariërs: volksvertegenwoordigers die op basis van evenredige vertegenwoordiging voor een periode van in principe vier jaar worden gekozen via de kandidatenlijst van een politieke partij. Tweede-Kamerleden zijn normaal gesproken lid van de fractie van de betreffende partij. Volgens de Grondwet stemmen Kamerleden 'zonder last', waardoor ze een onafhankelijke positie hebben.

Tweede-Kamerleden kunnen niet worden vervolgd of voor de rechter gedaagd voor hetgeen zij in de Tweede Kamer, mondeling of schriftelijk, te berde brengen. Ministers en staatssecretarissen mogen, behalve tijdelijk tijdens de kabinetsformatie na de verkiezingen, geen lid zijn van de Tweede Kamer.

Gekozen volksvertegenwoordigers

De Staten-Generaal (het Nederlandse parlement) bestaan uit een Eerste en een Tweede Kamer die het gehele Nederlandse volk vertegenwoordigen. De Tweede Kamer heeft 150 leden die via een systeem van evenredige vertegenwoordiging gekozen worden. Tweede-Kamerleden zijn dus gekozen volksvertegenwoordigers.

Wie mag Tweede-Kamerlid zijn?

Tweede-Kamerleden moeten de Nederlandse nationaliteit hebben, minimaal 18 jaar oud zijn en mogen niet uitgesloten zijn van het kiesrecht. Voor uitsluiting van het kiesrecht is een rechterlijke uitspraak nodig; het hebben van een strafblad betekent nog niet dat iemand is uitgezonderd van het kiesrecht.

Een Tweede-Kamerlid mag volgens de Grondwet niet tegelijkertijd één van de volgende functies vervullen:

Eerste-Kamerlid;

minister of staatssecretaris;

lid van de Raad van State, lid van de Algemene Rekenkamer, Nationale ombudsman of substituut ombudsman;

lid van of procureur-generaal of advocaat-generaal bij de Hoge Raad.

Een minister of staatssecretaris die zijn functie ter beschikking heeft gesteld, mag wel Tweede-Kamerlid zijn totdat er een beslissing is genomen over het al dan niet voortzetten van het ambt van minister of staatssecretaris. Na de verkiezingen kunnen demissionaire ministers en staatssecretarissen van het oude kabinet dus tevens Tweede-Kamerlid zijn zolang er nog geen nieuw kabinet is beëdigd.

Het feit dat ministers en staatssecretarissen geen Kamerlid mogen zijn draagt bij aan de onafhankelijke, controlerende positie van de Tweede Kamer ten opzichte van het kabinet.

In de Wet Incompatibiliteiten Staten-Generaal en Europees Parlement is vastgelegd dat Kamerleden geen plaatsvervangend procureur-generaal bij de Hoge Raad mogen zijn.

Daarnaast mogen parlementariërs tijdens hun Kamerlidmaatschap niet tegelijkertijd één van de volgende functies uitoefenen:

commissaris van de Koning(in);

militair ambtenaar in werkelijke dienst;

ambtenaar bij de Raad van State, de Algemene Rekenkamer of het bureau van de Nationale ombudsman;

ambtenaar bij een ministerie of daaronder vallende instellingen, diensten en bedrijven;

lid van de Raad van bestuur of de Raad van advies van de Centrale organisatie werk en inkomen, het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen of de Sociale verzekeringsbank;

lid van de commissie van toezicht op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten.

Toelating tot de Tweede Kamer

Tweede-Kamerleden worden op basis van de verkiezingsuitslag benoemd door de voorzitter van het centraal stembureau. Deze verstrekt de benoemde een schriftelijke verklaring, die met een aantal andere schriftelijke verklaringen (de zogenaamde geloofsbrieven) moet worden ingeleverd bij de Tweede Kamer.

De Tweede-Kamercommissie voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven onderzoekt vervolgens of de benoeming tot Tweede-Kamerlid terecht is, gelet op de stembusuitslag en aan de hand van de regels over het lidmaatschap. Op basis van dit onderzoek besluit de Tweede Kamer (in de oude samenstelling) over de toelating als lid. De gekozene wordt officieel Tweede-Kamerlid, nadat hij of zij de daarvoor benodigde eed of belofte heeft afgelegd.

Zittingsduur

De Tweede Kamer wordt in principe voor een periode van vier jaar gekozen. De zittingsduur kan korter zijn als de Tweede Kamer tussentijds wordt ontbonden, bijvoorbeeld na de val van een kabinet. Langer dan vijf jaar mag de zittingsduur in ieder geval niet zijn. Zittende Kamerleden kunnen zich wel laten herverkiezen bij nieuwe Tweede-Kamerverkiezingen.

Het komt regelmatig voor dat Tweede-Kamerleden tussentijds hun Kamerlidmaatschap beëindigen, bijvoorbeeld omdat ze minister of staatssecretaris worden, omdat ze elders een andere functie hebben aanvaard of vanwege persoonlijke redenen.

Tussentijds opgestapte of overleden Kamerleden worden opgevolgd door de eerstvolgende op de kandidatenlijst van de partij waar ook het vertrokken of overleden Kamerlid op stond. Een kandidaat is niet verplicht zijn benoeming te aanvaarden. Als iemand afziet van zijn/haar zetel dan wordt de volgende op de lijst benoemd.

meer over mutaties

Onafhankelijkheid en onschendbaarheid

Artikel 67, lid 3 van de Grondwet bepaalt dat leden van de Staten-Generaal in de Kamer stemmen zonder last. Hoewel Tweede-Kamerleden gekozen worden via de kandidatenlijst van een politieke partij, hebben zij formeel een onafhankelijke positie.

Tweede-Kamerleden sluiten zich echter aan bij de Tweede-Kamerfractie van de partij waarvoor ze gekozen zijn. Zo'n fractie streeft ernaar om eensgezind standpunten in te nemen. Afwijkend stemgedrag is uitzondering en wordt tegengegaan (fractiediscipline).

Een enkele keer komt het voor dat een Tweede-Kamerlid na verloop van tijd uit een fractie stapt en verder gaat als onafhankelijk Kamerlid of zich aansluit bij de fractie van een andere partij.

meer over afsplitsingen

Tweede-Kamerleden kunnen volgens de Grondwet niet worden vervolgd of voor de rechter worden aangesproken voor wat zij in vergaderingen van de Staten-Generaal hebben gezegd of in commissieverband hebben gezegd of geschreven.

Meer over het inkomen van een Tweede-Kamerlid




	Gekozen volksvertegenwoordigers

	Wie mag Tweede-Kamerlid zijn?

	Toelating tot de Tweede Kamer

	Zittingsduur

	Onafhankelijkheid en onschendbaarheid



Home Route