H.G. Winkelman

Generaal, die begin 1940 opperbevelhebber werd en dat ook was tijdens de Duitse inval in de meidagen. Voor hij bevelhebber werd tot 1934 officier bij de Generale Staf en daarna werkzaam bij Philips als militair adviseur. Bij zijn verdedigingsplan lag de nadruk op verdediging van de Vesting Holland, met de Grebbelinie als voorpost. Aan hem werd op 13 mei het regeringsgezag opgedragen na het uitwijken van de regering. Tekende op 15 mei de capitulatie. Trad zowel tijdens de Duitse aanval als in het begin van de bezetting vastberaden en evenwichtig op. Protesteerde tegen Duitse maatregelen en tegen de Duitse lezing over de reden voor de aanval op Nederland. Werd daarop als krijgsgevangene naar Duitsland gevoerd. Overleed zeven jaar na de bevrijding.

in de periode 1940: opiniemakers/erflaters

voornamen

Henri Gerard

personalia

geboorteplaats en -datum
Maastricht, 17 augustus 1876

overlijdensplaats en -datum
Soesterberg (gem. Soest), 17 december 1952

levensbeschouwing
Nederlands Hervormd

partij/stroming

partij(en)
Nationale Groep/Nationale Partij, vanaf 1950

partij waarop werd gestemd
O.N.G. (Onafhankelijke Nationale Groep)

loopbaan

loopbaan

-		officier Vierde Regiment Infanterie, vanaf 11 augustus 1896
-		gedetacheerd bij het ministerie van Oorlog, van 15 juni 1909 tot 1 november 1913
-		gedetacheerd bij het ministerie van Oorlog, van 1 november 1917 tot 22 mei 1924
-		sous-chef Generale Staf Veldleger, van 17 augustus 1925 tot 1 november 1928
-		chef Generale Staf Veldleger, van 1 november 1928 tot 1 november 1931
-		commandant Vierde Divisie en bevelhebber in de Vierde Militaire Afdeeling, van 1 november 1931 tot 1 mei 1934
-		gepensioneerd, vanaf 1 mei 1934
-		commandant Luchtverdedigingskring Utrecht-Soesterberg, van 1 november 1939 tot 6 februari 1940
-		opperbevelhebber van Land- en Zeemacht, van 6 februari 1940 tot 15 mei 1940
-		hoogste gezagsdrager in Nederland, van 13 mei 1940 tot 1 juli 1940 (feitelijk tot 29 mei 1940)
-		krijgsgevangene in Duitsland, van 2 juli 1940 tot 12 mei 1945
-		eervol ontslag uit militaire dienst, 1 oktober 1945
-		militair raadsheer Bijzondere Raad van Cassatie, van 24 augustus 1946 tot 1 september 1946

officiersrangen

-		tweede luitenant, van 11 augustus 1896 tot 25 november 1901
-		eerste luitenant, van 25 november 1901 tot 1913
-		kapitein, van 1913 tot 1923
-		majoor, van 1923 tot 17 juni 1926
-		luitenant-kolonel, van 17 juni 1926 tot 17 januari 1929
-		kolonel, van 17 januari 1929 tot 1 november 1931
-		generaal-majoor, van 1 november 1931 tot 1 mei 1934
-		luitenant-generaal, van 1 mei 1934 tot 6 februari 1940 (sinds 1 mei 1934 b.d.)
-		generaal, vanaf 6 februari 1940

nevenfuncties

adviseur N.V. Philips' Gloeilampenfabriek inzake evacuatie en luchtverdediging, vanaf 1938

erefuncties, comité's van aanbeveling etc.
erevoorzitter Comité voor de toekenning van het Mobilisatie-Oorlogskruis, vanaf 1949

opleiding

voortgezet onderwijs

h.b.s.

hogerberoepsonderwijs

-		officiersopleiding K.M.A. (Koninklijke Militaire Academie), van 29 augustus 1892 tot 11 augustus 1896 (tot 4 jan. 1894 opleiding voor het wapen der infanterie voor Nederlands-Indië)
-		opleiding Hogere Krijgsschool te 's-Gravenhage, 1 november 1902

wetenswaardigheden

algemeen

-		Op 13 mei 1940 droegen de ministers Steenberghe en Van Rhijn, in aanwezigheid van de secretarissen-generaal, aan hem het regeringsgezag in Nederland over voor het geval de regering naar het buitenland zou uitwijken.
-		Besloot na het Duitse bombardement van Rotterdam en de dreiging dat ook Amsterdam, Utrecht en Den Haag zouden worden gebombardeerd tot het beëindigen van de strijd, waarbij een uitzondering gewerd gemaakt voor de provincie Zeeland. Hij tekende op 15 mei 1940 in een schoolgebouw in Rijsoord de capitulatie.
-		Wees er na de capitulatie op, dat bedrijven op volkenrechtelijke gronden niet behoefden mee te werken aan productie ten behoeve van de Duitse oorlogsinspanningen
-		Betuigde op 29 juni 1940 (de verjaardag van prins Bernhard, Anjerdag) openlijk zijn aanhankelijkheid aan het koningshuis door een felicitatieregister te tekenen
-		In de nacht van 1 op 2 juli 1940 werd hij gearresteerd en als krijgsgevangene naar Duitsland gevoerd

uit de privé-sfeer
Zijn vader was belastinginspecteur

onderscheidingen (EU)
Grootkruis Orde van de Nederlandse Leeuw, 14 april 1946

verenigingen, sociëteiten, genootschappen

-		lid Revolver-Schietvereeniging
-		lid muziekvereniging Sempre Crescendo
-		lid cadettenvereniging "Pro Patria"
-		lid Nationaal Comité Handhaving Rijkseenheid, van 14 december 1946 tot 1950
-		lid Comité Oprichting Liberale Partij, van 1949 tot 1950

publicaties/bronnen

literatuur
C.M. Schulten, "Winkelman, Henri Gerard (1876-1952)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, dl.II

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd, 25 september 1902

naam echtgeno(o)t(e)/partner
A.J. Coert, Arendina Jacomina

kinderen
2 zoons en 2 dochters

naam vader
J.H. Winkelman, Julius Hendrik

naam moeder
Ch.H.C.M. Braams, Charlotte Henriette Caroline Marceline

Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.




	personalia

	partij/stroming

	loopbaan

	nevenfuncties

	opleiding

	wetenswaardigheden

	publicaties/bronnen

	familie/gezin



Home Route