Mr. A.G.A. ridder van Rappard

Foto Mr. A.G.A. ridder van Rappard
Vertrouweling van de koningen Willem II en Willem III. Trad vaak bemiddelend op tussen Willem III en diens ministers. Na een ambtelijke loopbaan secretaris van de Staatssecretarie en in 1841 directeur van het Kabinet des Konings. Als zodanig was hij zeer invloedrijk en speelde hij regelmatig een belangrijke rol bij het formeren van kabinetten. In 1854 minister van Hervormde Eredienst en eind 1856 nam hij Binnenlandse Zaken over van Simons. In die functie bracht hij de Lager-onderwijswet in het Staatsblad. Zijn politieke rol was daarna uitgespeeld, maar hij werd wel president-curator van Utrechtse universiteit.

conservatief
in de periode 1840-1858: minister, directeur Kabinet van de Koning(in), minister van Staat

[ V ][ ^^ ]

voornamen (roepnaam)

Anthony Gerhard Alexander (Anthon)

[ V ][ ^^ ]

personalia

geboorteplaats en -datum
Utrecht, 5 oktober 1799

overlijdensplaats en -datum
Utrecht, 1 april 1869

levensbeschouwing
Nederlands Hervormd

[ V ][ ^^ ]

partij/stroming

stroming(en)
conservatief

[ V ][ ^^ ]

loopbaan

-   advocaat te 's-Gravenhage, van 1824 tot 1825
-   commies afdeling Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen, ministerie van Binnenlandse Zaken, van 1 oktober 1825 tot 1831
-   hoofd afdeling Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen (rang: referendaris), ministerie van Binnenlandse Zaken, van 1831 tot 1838
-   griffier der Staatssecretarie, van april 1838 tot 1 januari 1841 (benoemd bij K.B. van 29 maart 1838)
-   secretaris van de raad der ministers voor uitvoering van tractaat met België en de in de Grondwet te maken wijzigingen, 1839
-   directeur Kabinet des Konings, van 1 januari 1841 tot 20 januari 1854 (benoemd door koning Willem II)
-   secretaris ministerraad, van januari 1841 tot 20 januari 1854
-   lid Raad van State in buitengewone dienst, vanaf december 1846
-   minister voor de Zaken van de Hervormde en andere Erediensten, behalve die der Rooms-Katholieke, van 20 januari 1854 tot 19 januari 1857
-   waarnemend minister van Binnenlandse Zaken, van 11 december 1856 tot 19 januari 1857 (in verband met ziekte van minister Simons)
-   minister van Binnenlandse Zaken, van 19 januari 1857 tot 18 maart 1858

ambtstitel
-   minister van Staat, van 12 maart 1858 tot 1 april 1869

[ V ][ ^^ ]

nevenfuncties

-   secretaris Staatscommissie ter regeling Hoger Onderwijs, 1828
-   lid en secretaris Commissie voor de beurzen-stichtingen ten behoeve van het onderwijs, vanaf maart 1832
-   secretaris Staatscommissie voor Hoger Onderwijs, vanaf 19 juni 1836
-   secretaris Grondwetscommissie, 1847
-   lid en president College van Curatoren Hogeschool te Utrecht, van 2 januari 1859 tot 1 april 1869
-   president commissie van beheer over nalatenschap koning Willem II

erefuncties, comité's van aanbeveling etc.
honorair lid genootschap "Arti et Amicitiae" te Amsterdam

[ V ][ ^^ ]

opleiding

voortgezet onderwijs
-   Latijnse school, tot 9 maart 1815
-   Frans (via huisonderwijs)

academische studie
-   Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op dissertatie) Hogeschool te Utrecht, van 5 januari 1815 tot 17 juni 1824

overige opleidingen
-   Duits en Engels (na de Latijnse school)

[ V ][ ^^ ]

activiteiten

als bewindspersoon (wetgeving)
-   Bracht in 1857 de Wet op het Lager-Onderwijs (Schoolwet-Van Rappard) tot stand. Het lager onderwijs werd neutraal, maar moest wel (net als in de wet van 1806 stond) opvoeden tot christelijke en maatschappelijke deugden. Alleen openbare scholen (en de leermiddelen op die scholen) werden door de overheid gefinancierd. Er kwam een vakkenpakket voor het lager onderwijs: lezen, schrijven, rekenen, vormleer, Nederlandse taal, aardrijkskunde, geschiedenis, kennis der natuur en zingen. De wet regelde tevens het meer uitgebreid lager onderwijs (m.u.l.o.). De eisen aan het geven van onderwijs werden verscherpt.
-   Bracht in 1857 een groot aantal wetten tot vereniging van gemeenten (met name in Noord- en Zuid-Holland, Zeeland en Utrecht) tot stand
-   Bracht in 1857 wetten tot afschaffing van de invoerrechten op vreemde vis, inzake de zeevisserij en op de jacht en visserij tot stand

[ V ][ ^^ ]

wetenswaardigheden

algemeen
-   Vertrouweling van koning Willem III

uit de privé-sfeer
-   Oudere broer had betrekking bij het ministerie van Oorlog, en met deze woonde Anthony bijna onafgebroken samen
-   Zijn vader was Koninklijk Pruisisch richter over Zevenaar, Huissen en De Liemers

niet-aanvaarde politieke functies
-   kandidatuur voor Tweede Kamer in Alkmaar en Utrecht (na zijn ministerschap)
-   Commissaris des Konings in Noord-Holland (geweigerd)

woonplaats(en)/adres(sen)
-   's-Gravenhage, tot 1864
-   Utrecht, vanaf 1864

ridderorden
-   Ridder in de Orde van Nederlandse Leeuw, 12 juli 1839
-   Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 8 oktober 1842
-   Grootkruis Orde van de Eikenkroon, 1849
-   Grootkruis Orde van de Nederlandse Leeuw, 1857

overige onderscheidingen en prijzen
Ridder eerste klasse Orde van de Gouden Leeuw van het Huis van Nassau, 19 februari 1861

verenigingen, sociëteiten, genootschappen
-   lid Vereeniging tot beoefening der geschiedenis en oudheden van 's-Gravenhage
-   lid Provinciaal Utrechtsch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen, vanaf 1833
-   lid Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten, vanaf 1835
-   lid Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden, vanaf 1835
-   lid Thuringsche-Saksische genootschap van oudheden te Halle, vanaf 1836

militaire dienst
-   vrijwillig jager te voet, korps van de Utrechtse studenten, van 1 juni 1815 tot 10 oktober 1815
-   vrijwilliger veldbataljon der schutterij (nam deel aan de Tiendaagse Veldtocht, 1831)

[ V ][ ^^ ]

publicaties/bronnen

publicaties
-   "Codicis civilis de vi conventionum quas inierunt minorennes" (dissertatie, 1824)
-   artikelen in dagbladen

literatuur/documentatie
-   J. de Bosch Kemper, "Levensbericht van A.G.A. ridder van Rappard", in: Handelingen van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden (1870)
-   J. de Bosch kemper, "Anthonie Gerard Alexander ridder van Rappard, de ontwerper en verdediger van de schoolwet van 1857, uit zijn dagboek en nagelatene aanteekeningen geschetst" (1870)
-   B.J.L. de Geer, in Utr. Studenten Almanak 1870, 131
-   Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel IV, 1114

archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

publicaties over en van letterkundigen
gegevens uit de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

[ V ][ ^^ ]

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
ongehuwd

naam vader
C.P.G. ridder van Rappard, Carel Paul George

geboorteplaats en/of -datum vader
Kleef, 10 oktober 1749

naam moeder
M.A. van der Hoop, Maria Anna

geboorteplaats en/of -datum moeder
Venlo, 4 december 1793

broers en zusters
6 broers en/of zussen (was de jongste)

beroep grootvader (vaderskant)
-   Koninklijk Pruisisch krijgs- en domeinraad
-   rentmeester

familierelaties
-   Neef (oomzegger) van H.A. van Rappard, lid Notabelenvergadering
-   Oom van W.F. ridder van Rappard, minister
-   Achterneef van W.L.F.Ch. ridder van Rappard, minister en Eerste- en Tweede-Kamerlid



Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.


personalia
partij/stroming
loopbaan
nevenfuncties
opleiding
activiteiten
wetenswaardigheden
publicaties/bronnen
familie/gezin
TXT/Print-versie voor correct en passend afdrukken (verschijnt in een nieuw venster)Reageer op deze pagina. Aanvullingen en suggesties zijn altijd welkom!
homeHome           Route