N. Bosboom

Foto N. Bosboom
Minister van Oorlog in het kabinet-Cort van der Linden tijdens de Eerste Wereldoorlog. Klom bij de artillerie op tot kolonel. Mengde zich als publicist in defensiedebatten. Kon mede door zijn bruuske optreden moeilijk overweg met Kamerleden en kwam bovendien in conflict met opperbevelhebber Snijders en de koningin. Stapte op nadat de Tweede Kamer een hem onwelgevallige motie had aangenomen.

oud- of vrije liberalen
in de periode 1913-1917: minister

[ V ][ ^^ ]

voornaam

Nicolaas

[ V ][ ^^ ]

personalia

geboorteplaats en -datum
's-Gravenhage, 30 september 1855

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 14 november 1937

levensbeschouwing
Nederlands Hervormd: orthodox (opgevoed, brak met de kerk voor zijn ministerschap)

[ V ][ ^^ ]

partij/stroming

stroming(en)
vrij-liberaal

partij(en)
Bond van Vrij-Liberalen, vanaf 1906

[ V ][ ^^ ]

loopbaan

-   tweede luitenant vestingartillerie te Gorinchem, van juli 1877 tot 1880
-   eerste luitenant vestingartillerie te 's-Hertogenbosch, van 1880 tot 1883
-   eerste luitenant bij het eerste regiment veldartillerie te Utrecht, van 1883 tot 1 oktober 1891
-   gedetacheerd bij de chef Generale Staf te 's-Gravenhage, van 1 oktober 1891 tot 1 november 1893
-   kapitein bij de Generale Staf te Amsterdam, vanaf 1 november 1893
-   gedetacheerd bij tweede regiment veldartillerie te 's-Gravenhage, vanaf 18 november 1898
-   toegevoegd aan commandant bereden artillerie, van 18 oktober 1901 tot 1903
-   commandant zesde commandement (Stellingen van het Hollandsch Diep en het Volkerak, van de Monden der Maas en het Haringvliet en werken aan de Westerschelde) te 's-Gravenhage, van 13 november 1903 tot 1 mei 1905
-   commandant korps rijdende artillerie (zgn. Gele Rijders) te Arnhem, van 1 mei 1905 tot maart 1910
-   commandant tweede regiment veldartillerie te 's-Gravenhage, van 15 maart 1910 tot 1912 (ontslag op eigen verzoek)
-   minister van Oorlog, van 29 augustus 1913 tot 15 mei 1917
-   ambteloos, vanaf 1917

officiersrangen
-   tweede luitenant der artillerie, van juli 1877 tot 1880
-   eerste luitenant der artillerie, van 1880 tot 1 november 1893
-   kapitein, van 1 november 1893 tot 13 november 1903
-   majoor, van 13 november 1903 tot 4 december 1906
-   luitenant-kolonel, van 4 december 1906 tot 15 maart 1910
-   kolonel, van 15 maart 1910 tot 26 augustus 1913
-   generaal-majoor, van 26 augustus 1913 tot 15 januari 1918
-   luitenant-generaal, 15 januari 1918

[ V ][ ^^ ]

nevenfuncties

-   militair medewerker "De Nieuwe Courant", omstreeks 1905
-   lid legercommissie inzake onderzoek naar opleiding der militie bij de infanterie, van 1910 tot 1913
-   lid Legercommissie, vanaf 1910

[ V ][ ^^ ]

opleiding

hogerberoepsonderwijs
-   militaire opleiding bij de artillerie-instructiecompagnie te Schoonhoven, van april 1871 tot 1874 (verliet school als sergeant)
-   militaire opleiding te Utrecht, van 1874 tot 1876
-   officiersopleiding Artillerie- en Genieschool te Delft tot 22 februari 1877

[ V ][ ^^ ]

wetenswaardigheden

algemeen
-   Ontwerper verdubbelstelsel voor infanterie ter vereenvoudiging opleidingsresultaten en overgang oorlogsorganisatie
-   Als militair medewerker van de "Nieuwe Courant was hij een zeer hardnekkig bestrijder van minister Staal, en diens val was voor een groot deel gevolg van zijn actie
-   Onder zijn ministerschap vond op 31 juli 1914 een volledige mobilisatie plaats van land- en zeemacht
-   Na de mobilisatie werd het leger geconsolideerd, ten gevolge waarvan de nodige uitbreiding een afmattende strijd in de Staten-Generaal veroorzaakte, waarbij Bosboom als zondebok aller tekortkomingen werd beschouwd
-   Was pro-Brits
-   Trad af na aanneming (op 10 mei 1917) door de Tweede Kamer van de motie-Marchant, waarin zijn besluit werd betreurd om de landstormjaarklasse 1908 (geboren in 1888) op te roepen, in plaats van de landstormklasse 1918 (geboren in 1898).

uit de privé-sfeer
-   Zijn vader was ambtenaar op het departement van Oorlog
-   Alle vier oudere broers volgden een militaire opleiding bij de infanterie
-   Hij was begonnen als vrijwilliger bij de artillerie en doorliep verschillende rangen
-   Zijn schoonvader was burgemeester van Gorinchem
-   Na het overlijden van zijn vader in 1862 kwam hij onder de hoede van zijn oom, de schilder J. Bosboom (echtgenoot van de schrijfster Bosboom-Toussaint)

verkiezingen
-   In 1909 als vrije-liberaal gekandideerd voor Tweede Kamer, maar niet gekozen. Was kandidaat in het district Amsterdam V.

ridderorden
-   Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw
-   Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, met de zwaarden, 30 september 1935 (t.g.v. 80ste verjaardag)

[ V ][ ^^ ]

publicaties/bronnen

publicaties
-   200 artikelen over militaire onderwerpen
-   "Eenige beschouwingen over de Nieuwe Hollandsche Waterlinie en haar artilleristische verdediging" (1886)
-   "Over de militaire maatregelen door Nederland te nemen tot het handhaven eener gewapende neutraliteit" (1888)
-   "De reorganisatie der infanterie" (brochure, 1913)
-   "In moeilijke omstandigheden. augustus 1914-mei 1917" (1933)

literatuur/documentatie
-   J.W. Bonebakker, "Twee verdienstelijke officieren" (1974) (over Bosboom en Snijders)
-   G.A.M. Beekelaar, "Bosboom, Nicolaas (1855-1937)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel V, 50
-   Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld (1938)
-   J.A. de Bruijn, scriptie Staatkundig-Historische Studien RU Leiden (1982)
-   Wie is dat? 1902

archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

[ V ][ ^^ ]

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Gorinchem, 13 oktober 1881

naam echtgeno(o)t(e)/partner
M.J. van Andel, Maria Johanna

kinderen
3 dochters

naam vader
N. Bosboom, Nicolaas

geboorteplaats en/of -datum vader
onbekend, 1817

naam moeder
L.M.M. ten Kate van Loo, Louize Maria Margaretha

geboorteplaats en/of -datum moeder
onbekend, 1817

broers en zusters
5 broers en 1 zuster (vijfde kind)

beroep vader
-   adjunct-commies departement van Oorlog, 1 januari 1846
-   commies departement van Oorlog, 1 oktober 1856

beroep grootvader (vaderskant)
ambtenaar ministerie van oorlog

beroep grootvader (moederskant)
-   dominee
-   dichter



Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.


personalia
partij/stroming
loopbaan
nevenfuncties
opleiding
wetenswaardigheden
publicaties/bronnen
familie/gezin
TXT/Print-versie voor correct en passend afdrukken (verschijnt in een nieuw venster)Reageer op deze pagina. Aanvullingen en suggesties zijn altijd welkom!
homeHome           Route