Dr. F.J.Th. Rutten

Foto Dr. F.J.Th. Rutten
Katholieke hoogleraar psychologie, die in 1948 in het kabinet-Drees I Gielen opvolgde als minister van Onderwijs. Ontvouwde in zijn eerste Onderwijsnota plannen voor een integrale benadering van het voortgezet onderwijs, waarop Cals later zou voortbouwen. Bracht in 1952 een wettelijke regeling voor de opleiding van onderwijzers tot stand. Keerde na zijn periode als minister terug naar de wetenschap. Minister wiens kracht vooral lag in het ontwikkelen van ideeën en het enthousiasmeren van anderen.

KVP
in de periode 1948-1952: minister

[ V ][ ^^ ]

voornamen (roepnaam)

Frans Jozef Theo (Theo)

[ V ][ ^^ ]

personalia

geboorteplaats en -datum
Schinnen (Lb.), 15 september 1899

overlijdensplaats en -datum
Lopik, 21 april 1980

levensbeschouwing
Rooms-Katholiek

[ V ][ ^^ ]

partij/stroming

partij(en)
KVP (Katholieke Volkspartij)

[ V ][ ^^ ]

loopbaan

-   leraar R.K. "Sint Ignatius College" te Amsterdam
-   assistent laboratorium psychologie te Utrecht, van 1925 tot 1926
-   directeur Psychologisch laboratorium, Katholieke Universiteit Nijmegen, van juli 1926 tot 1932
-   leraar opleiding van leerkrachten in het buitengewoon lager onderwijs te 's-Hertogenbosch
-   buitengewoon hoogleraar empirische en toegepaste zielkunde, Katholieke Universiteit Nijmegen, van februari 1932 tot augustus 1948
-   rector magnificus Katholieke Universiteit Nijmegen, van 1941 tot 1942
-   gevangenschap kamp Amersfoort (korte tijd)
-   minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen, van 7 augustus 1948 tot 2 september 1952
-   buitengewoon hoogleraar empirische en toegepaste zielkunde, Katholieke Universiteit Nijmegen, van februari 1952 tot 1970

[ V ][ ^^ ]

nevenfuncties

-   voorzitter Staatscommissie bedrijfsorganisatie in de mijnindustrie, van 1933 tot 1945
-   honorair adviseur ministerie van Sociale Zaken, vanaf 1933
-   lid Algemeen college van toezicht, bijstand en advies voor Rijkstucht- en opvoedingswezen, vanaf 28 juni 1937 (nog in 1946)
-   gedelegeerde Internationale arbeidsconferentie te Parijs, 1944
-   lid delegatie uit bevrijde zuiden naar koningin Wilhelmina (de zgn. Heren XVII) te Londen, januari 1945
-   lid Staatscommissie reorganisatie van het hoger onderwijs (Staatscommissie-Reinink), van 1 mei 1946 tot juli 1948
-   lid Onderwijsraad, tot 1948
-   lid redactie katholieke tijdschrift "Dux"
-   gedelegeerde 14e internationale congres van psychologen te Montreal, 1953
-   voorzitter adviescommissie voorzieningen voor studenten, vanaf 1953
-   onderzoeker voor de E.G.K.S. naar ongevallen, van 1959 tot 1961
-   lid commissie van onderzoek wijziging rechtsvorm van de onderneming (commissie-Verdam), van april 1960 tot 1965
-   voorzitter R.K. Centrum "studie en research"

[ V ][ ^^ ]

opleiding

voortgezet onderwijs
-   gymnasium juvenaat der Redemptoristen te Roermond (onderbroken door opleiding aan Kweekschool)

hogerberoepsonderwijs
-   Kweekschool voor onderwijzers
-   akte lichamelijke opvoeding

academische studie
-   psychologie: experimentele psychologie (faculteit letteren en wijsbegeerte), Rijksuniversiteit Utrecht, van 1921 tot 2 juli 1926 (cum laude)
-   Germaanse filologie Universiteit van Leuven, 1925

promotie
-   Nederlandse Letteren Universiteit van Leuven, 15 februari 1928 (summa cum laude)
-   letteren en wijsbegeerte Rijksuniversiteit Utrecht, 1 februari 1929 (cum laude)

eredoctoraten
-   filosofie Universiteit van Athene, mei 1952

[ V ][ ^^ ]

activiteiten

als bewindspersoon (beleidsmatig)
-   Bracht in 1951 de Nota technisch onderwijs en de Nota betreffende onderwijsvoorzieningen (eerste Onderwijsnota) uit
-   Diende in 1952 wetsvoorstellen in over het voorbereidend hoger en algemeen middelbaar onderwijs en een ontwerp-Hogeronderwijswet

als bewindspersoon (wetgeving)
-   Bracht in 1950 de Wet bevordering zuiver-wetenschappelijk onderzoek (Stb. K 5) tot stand. Deze wet stelt de Nederlandse organisatie voor zuiver-wetenschappelijk onderzoek (ZWO) in die voorstellen aan de minister van wetenschappen over onderzoek kan doen en het beheer krijgt over een fonds. Tevens wordt een raad ingesteld met vertegenwoordigers van onder meer universiteiten en hogescholen en ambtenaren, die richtlijnen geeft over het bestuur van de ZWO en toezicht houdt op de financiën.
-   Bracht in 1950 een wijziging (Stb. K 14) van de Lager-onderwijswet 1920 tot stand waardoor de achtjarige leerplicht opnieuw werd ingevoerd. Voor ambachtscholen kwam er een voorbereidingsjaar en daarnaast kreeg het v.g.l.o. (voortgezet gewoon lager onderwijs) een wettelijke basis.
-   Bracht in 1950 de Tijdelijke Wet Monumentenzorg (Stb. K23) tot stand. Hierdoor was sloop of verandering van monumenten alleen toegestaan na ministeriële toestemming en werd overtreding hiervan strafbaar gesteld.
-   Bracht in 1952 de Kweekschoolwet (Stb. 355) tot stand, die een regeling bevatte voor de vorming van onderwijzers en onderwijzeressen voor het algemeen vormend lager onderwijs en van de bevoegdheden, verbonden aan de akten van bekwaamheid tot het geven van onderwijs. Er komen volledig bevoegde onderwijzers, die ook schoolhoofd mogen worden en onderwijzers. U.l.o. blijft gehandhaafd als vooropleiding voor de kweekschool. De wet voert financiële gelijkstelling in tussen openbare en bijzondere kweekscholen.

[ V ][ ^^ ]

wetenswaardigheden

algemeen
-   Geen politieke activiteiten bekend; wel gekandideerd voor de Tweede Kamer door de KVP-kring Limburg in 1946, maar die kandidatuur werd door Rutten niet aanvaard

uit de privé-sfeer
-   Gehuwd met een Belgische, van welgestelde komaf
-   Ontkwam tijdens de oorlog als gijzelaar op het laatste moment aan executie, toen bleek dat zij die in mei 1940 in het leger hadden gediend gespaard bleven.
-   Was bevriend met Frans Wijffels en studiegenoot van Jan de Quay
-   Zijn vader was hoofdonderwijzer

anekdotes
-   Trachtte zich in augustus 1948 aan een komend ministerschap te onttrekken door 'onder te duiken' op Schiermonnikoog. Werd echter opgespoord en alsnog minister.

woonplaats(en)/adres(sen)
-   Nijmegen, Mesdagstraat 53, omstreeks 1931
-   Nijmegen, Pater Brugmansstraat 1, omstreeks 1955

ridderorden
Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 26 september 1952

hobby's
bridge

militaire dienst
-   commandant grenswachtcompagnie te Beek (Lb.) (tijdens Duitse inval)

[ V ][ ^^ ]

publicaties/bronnen

publicaties
-   "De bepaling der gehoorscherpte" (1925) (samen met Prof. Roels)
-   "Felix Timmermans" (dissertatie, 1928)
-   "Psychologie der waarneming, een studie over gezichtsbedrog" (dissertatie, 1929)
-   "De psychiater in het opvoedingswezen", in: Tijdschrift voor zielkunde en opvoedingsleer (1929)

literatuur/documentatie
-   J.F.M.C. Aarts, "Rutten, Franciscus Josephus Theodorus (1899-1980)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel II, 480
-   E.J.H. Planken, scriptie basisdoctoraal RU Leiden (1982)
-   P.B. van der Heiden, "In de schaduw van de Mammoet. Het onderwijsbeleid van F.J.Th. Rutten (1948-1952), 2004
-   P.B. van der Heiden, "'Ik heb gemeend vooral getuigenis te moeten afleggen van de breedheid van het katholicsime'. De 'politieke geloofsbelijdenis' van minister Rutten", in: Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2005, 114

archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

[ V ][ ^^ ]

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd, 15 januari 1927

naam echtgeno(o)t(e)/partner
H.C.E. Leën, Hilda Cornelia Elisabeth

kinderen
1 zoon en 4 dochters

naam vader
R. Rutten, Reinierus

geboorteplaats en/of -datum vader
Broek-Sittard, 16 oktober 1842

naam moeder
M.J.H. Douven, Maria Josepha Hubertina (tweede echtgenote)

geboorteplaats en/of -datum moeder
Nuth

broers en zusters
6 broers en/of zusters (de jongste)

familierelaties
Vader van F.W. Rutten, secretaris-generaal



Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.


personalia
partij/stroming
loopbaan
nevenfuncties
opleiding
activiteiten
wetenswaardigheden
publicaties/bronnen
familie/gezin
TXT/Print-versie voor correct en passend afdrukken (verschijnt in een nieuw venster)Reageer op deze pagina. Aanvullingen en suggesties zijn altijd welkom!
homeHome           Route