M.H.M.F. Gardeniers-Berendsen

Foto M.H.M.F. Gardeniers-Berendsen
Vooraanstaande KVP- en CDA-politica. Kwam in 1971 in de Tweede Kamer en was daar woordvoerster onderwijs, cultuur en maatschappelijk werk. Verdedigde in 1976 samen met Hannie van Leeuwen een initiatiefwetsvoorstel over abortus, dat uitging van het principe 'nee, tenzij'. Dit voorstel kreeg echter geen meerderheid. In de kabinetten-Van Agt achtereenvolgens minister van CRM en van Volksgezondheid. Loyaal aan haar partij bezuinigde zij waar dat werd geëist. Zeer vitale vrouw met een, naar eigen zeggen, fotografisch geheugen en een wiskundeknobbel, die vele functies vervulde in maatschappelijke organisaties. Eindigde haar loopbaan als staatsraad.

KVP, CDA
in de periode 1971-1983: lid Tweede Kamer, minister, lid Raad van State

[ V ][ ^^ ]

voornamen (roepnaam)

Mathilde Hubertine Maria Francisca (Til)

[ V ][ ^^ ]

personalia

geboorteplaats en -datum
Rotterdam, 18 februari 1925

levensbeschouwing
Rooms-Katholiek

[ V ][ ^^ ]

partij/stroming

partij(en)
-   KVP (Katholieke Volkspartij), tot 11 oktober 1980
-   CDA (Christen-Democratisch Appèl), vanaf 11 oktober 1980

[ V ][ ^^ ]

loopbaan

-   hoofd exportafdeling van een textielfabriek, omstreeks 1950
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 11 mei 1971 tot 19 december 1977
-   minister van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk werk, van 19 december 1977 tot 10 september 1981
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 10 juni 1981 tot 9 september 1981
-   minister van Volksgezondheid en Milieuhygiëne, van 11 september 1981 tot 4 november 1982
-   minister van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk ad interim, van 11 oktober 1982 tot 4 november 1982 (tijdens ziekte van minister De Boer)
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 21 september 1982 tot 23 februari 1983
-   lid Raad van State, van 1 maart 1983 tot 1 maart 1995

[ V ][ ^^ ]

partijpolitieke functies

vorige
-   lid bestuur KVP afdeling, omstreeks 1971
-   lid bestuur KVP kamerkring, omstreeks 1971
-   lid partijbestuur KVP, omstreeks 1971
-   lid fractiebestuur KVP Tweede Kamer der Staten-Generaal, van september 1971 tot mei 1976
-   penningmeester CDA, vanaf 23 juni 1973
-   tweede vicefractievoorzitter KVP Tweede Kamer der Staten-Generaal, van mei 1976 tot mei 1977
-   voorzitter commissie van onderzoek naar de verkiezingsnederlaag van het CDA in 1994, van 6 mei 1994 tot 2 juli 1994

[ V ][ ^^ ]

nevenfuncties

huidige
-   voorzitter presidium kennisdebat 'Kennis voor Morgen', vanaf 16 april 1996
-   lid Nationaal Comité 4 en 5 mei, vanaf 1 februari 1997

vorige
-   lid hoofdbestuur Consumentenbond
-   vicevoorzitter Katholieke Welzijnsstichting in Zuid-Holland
-   ambtenaar burgerlijke stand te Leiden
-   functie bij de kinderbescherming (onbezoldigd)
-   lid Raad van de Kunst (Dagelijkse Raad)
-   lid bestuur Stichting Katholieke Hogeschool te Tilburg
-   lid bestuur Stichting Katholiek Maatschappelijk Beraad (in opheffing)
-   lid commissie Science and Arts EVU (Europese Vrouwen Unie)
-   lid Staatscommissie Bevolkingsvraagstukken (Staatscommissie-Muntendam), van 15 maart 1974 tot 9 februari 1977
-   lid Stichting beheer kunstwerken
-   lid bestuur Provinciale Raad voor overleg en advies van Zuid-Holland
-   lid bestuur R.K. Vrouwengilde
-   lid bestuur Nationaal Ballet
-   lid bestuur Academisch Ziekenhuis te Leiden
-   lid bestuur Stichting "Sole Mio" te Noordwijk aan Zee
-   lid bestuur steunfonds Katholieke Hogeschool te Tilburg
-   lid bestuur Stichting Fonds "Clingendael"
-   lid Raad van Commissarissen N.V. Koninklijke Bijenkorf Beheer te Amsterdam
-   lid Raad van Commissarissen Interpolis (betaald)
-   lid bestuur Prins Bernhardfonds
-   lid geschillencommissie Bankbedrijf
-   vicevoorzitter Nederlandse Rode Kruis
-   voorzitter curatorium Anne Frank-stichting te Amsterdam, van juni 1987 en nog in september 1994
-   voorzitter Stichting Nationaal Informatiesysteem Gehandicapten/IDC
-   lid bestuur Katholiek Sociaal en Kathechetisch Instituut
-   lid bestuur World Veterans
-   lid bestuur Cosmo Center
-   voorzitter landelijk comité ter begeleiding van E.G.-projecten gericht op de integratie van gehandicapten
-   lid Stichting Historische Verzamelingen van het Huis Oranje-Nassau
-   lid bestuur Stichting Praemium Erasmianum, vanaf 1 januari 1989 (nog in 1994)
-   lid bestuur Stichting Fonds Opleiding en Ontwikkeling van (potentiële) uitzendkrachten
-   voorzitter Marga Klompé Fonds
-   voorzitter Stichting Fonds "Clingendael"
-   lid bestuur Aids-fonds, tot februari 1993
-   lid Nederlands Helsinki Comité
-   lid bestuur Fonds Hulp aan Slachtoffers
-   lid Raad van Advies en Toezicht SIRE (Stichting Ideële Reclame), vanaf januari 1992
-   voorzitter Stichting Comité Nationaal Vrijheidscarillon'95
-   voorzitter Raad van Advies en Toezicht SIRE (Stichting Ideële Reclame)
-   ombudsman Verzekeringswezen, van januari 1996 tot 1 februari 2000

gedelegeerde commissies
-   voorzitter bijzondere commissie voor de wetsontwerpen inzake bestrijding omroepuitzendingen buiten elk nationaal gebied (o.a. Goedkeuring Verdrag van Straatsburg) (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van december 1972 tot juni 1973
-   lid afdeling Onderwijs en Wetenschappen (Raad van State)
-   lid afdeling Landbouw en Visserij (Raad van State)

[ V ][ ^^ ]

opleiding

lager onderwijs
-   R.K. lagere school te Rotterdam

voortgezet onderwijs
-   h.b.s.-b R.K. middelbare school te Rotterdam, tot juni 1941

overige opleidingen
-   opleiding voor secretaresse

[ V ][ ^^ ]

activiteiten

als parlementariër
-   Hield zich in de Tweede Kamer vooral bezig met onderwijs, maatschappelijk werk, cultuur en volksgezondheid
-   Verdedigde in 1976 in de Tweede Kamer samen met mevrouw Van Leeuwen (ARP) het in 1975 door haar partijgenoot Van Schaik en mevrouw Van Leeuwen ingediende initiatiefvoorstel over afbreking van zwangerschap ('Nee, tenzij'). Het voorstel werd ingetrokken, nadat een tegelijkertijd behandeld concurrerend voorstel van PvdA en VVD door de Tweede Kamer was aangenomen.

als bewindspersoon (beleidsmatig)
-   Bracht in 1978 de Nota kunstuitleen uit
-   Handhaafde in 1978 de koppeling tussen het abonnement op een omroepblad en het lidmaatschap van een omroep
-   Bracht in 1979 de Nota regionale radio-omroep uit. Uitgangspunt voor de regionale omroep is dat lagere overheden daaraan moeten betalen en dat er geen reclame-inkomsten zijn. In iedere provincie komt één regionale omroep, met uitzondering van Zuid-Holland waar er twee komen.
-   Bracht in 1980 samen met staatssecretaris Smit-Kroes de Kabelnota uit over de doorgifte van buitenlandse omroepprogramma's via kabelnetten. Op Nederland gerichte commerciële t.v.-programma's van buitenlandse omroepen worden geweerd.
-   Stelde in 1981 de Regionale Instellingen voor Ambulante Geestelijke Gezondheidszorg (RIAGG's) in
-   Verdedigde in 1981 met succes het wetsvoorstel Kaderwet specifiek welzijn in de Tweede Kamer. Haar opvolger minister De Boer bracht de wet in het Staatsblad. De wet trad niet in werking, maar werd door minister Brinkman ingetrokken en vervangen door de Welzijnswet.
-   Bracht in 1982 de Nota 'Bouwstenen voor een Ouderenbeleid' uit
-   Bracht in 1982 de Nota Psychiatrie uit
-   Verdedigde diverse bezuinigingen op het budget van Volksgezondheid. Verhoogde de eigen bijdrage voor bewoners van verpleeghuizen. Haar voorstel tot invoering van een eigen bijdrage voor geneesmiddelen kreeg onvoldoende steun.
-   Kwam in juli 1982 met een plan voor reductie van het aantal ziekenhuisbedden met 8000 (tevens sluiting van 26 ziekenhuizen). In oktober schortte zij de plannen echter op.

als bewindspersoon (wetgeving)
-   Bracht in 1978 een wijziging van de Omroepwet in het Staatsblad, waardoor de minister grotere invloed kreeg op het toelaten van nieuwe omroeporganisaties. Het wetsvoorstel was in 1977 ingediend en verdedigd door minister Van Doorn en staatssecretaris Van Hulten.
-   Bracht in 1979 een wijziging (Stb. 557) van de Omroepwet tot stand, waardoor ook volwassenen die geen omroepbijdragen betaalden, gingen meewegen bij de bepaling van het ledental van een omroepvereniging; de criteria voor het bereiken van een bepaalde omroepstatus (aspirant, C, B of A) werden verhoogd. Het wetsvoorstel was in 1977 ingediend door minister Van Doorn.
-   Bracht in 1981 de Fondsenwet scheppende kunsten (Stb. 355) tot stand. Deze geeft een wettelijke basis aan het fonds voor de scheppende kunst (een privaatrechtelijke rechtspersoon met een bestuur), dat op ontwikkeling en vernieuwing van de kunst gerichte producties kan subsidiëren.
-   Bracht in 1982 als minister van Volksgezondheid de Wet Voorzieningen Gezondheidszorg in het Staatsblad (Stb. 563). Daarmee wordt een wettelijke basis gelegd voor het te voeren beleid voor het geheel van de volksgezondheid. Het gaat daarbij onder meer om zaken als kwaliteit, planvorming, financiering, experimenten en vestigingsbeleid. Het beleid moet gericht zijn op een begrijpelijk, beheersbaar en overzichtelijk stelsel van gezondheidsvoorzieningen. Met de wet wordt bovendien een kader geschapen voor overleg op verschillende bestuurlijke niveaus. Er zijn in de wet tevens bepalingen opgenomen over basisgezondheidsdiensten. Het wetsvoorstel was in 1976 ingediend door staatssecretaris Hendriks en in 1981 met succes in de Tweede Kamer verdedigd door staatssecretaris Veder.

[ V ][ ^^ ]

wetenswaardigheden

uit de privé-sfeer
-   Was in de Tweede Wereldoorlog betrokken bij de verspreiding van illegale blaadjes
-   Haar vader was hoofdonderwijzer op een normaalschool (onderwijzersopleiding)

woonplaats
Leiden

ridderorden
Grootofficier in de Orde van Oranje-Nassau, 9 december 1982

overige onderscheidingen en prijzen
Nationale Revalidatieprijs 1993

[ V ][ ^^ ]

publicaties/bronnen

literatuur/documentatie
-   F. van Geldrop (samenst.), "Til Gardeniers, minister van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk van 19 december 1977 tot en met 10 september 1981" (Rijswijk, 1981)
-   M. Berkel, "Afscheid van Til Gardeniers. 'Het is een opluchting dat ik er nu een punt achter ga zetten'", in: Haagse Post, 6 nov. 1982
-   NRC Handelsblad, 18-06-1987

[ V ][ ^^ ]

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
weduwe

naam echtgeno(o)t(e)/partner
M.H.G. Gardeniers, Mathieu Hubert Gerard

kinderen
3 zonen

naam vader
A.W.H.M. Berendsen, Antonius Wilhelmus Hubertus Marie

naam moeder
M.H.M.H. Wettelings, Mathilde Hubertine Maria Hubertina



Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.


personalia
partij/stroming
loopbaan
partijpolitieke functies
nevenfuncties
opleiding
activiteiten
wetenswaardigheden
publicaties/bronnen
familie/gezin
Nieuws
TXT/Print-versie voor correct en passend afdrukken (verschijnt in een nieuw venster)Reageer op deze pagina. Aanvullingen en suggesties zijn altijd welkom!
homeHome           Route