Dr. D. Dolman

Foto Dr. D. Dolman
Tien jaar de alom gewaardeerde Tweede Kamervoorzitter. Na een ambtelijke loopbaan in 1970 PvdA-Tweede Kamerlid. Aanvankelijk volksgezondheidsspecialist, maar vanaf 1973 financieel woordvoerder. Volgde in 1979 Vondeling op als Kamervoorzitter. Werd geprezen vanwege de strenge maar rechtvaardige wijze waarop hij voorzat. Enkele malen herkozen, hoewel de PvdA niet steeds de grootste fractie was. Zette zich in voor verbetering van de werkwijze van de Kamer en voor versterking van haar positie. Taalpurist en liefhebber van dichtkunst, die over verfijnde humor beschikt. Was na zijn Kamervoorzitterschap vijftien jaar lid van de Raad van State.

PvdA
in de periode 1970-2005: lid Tweede Kamer, voorzitter Tweede Kamer, lid Raad van State

[ V ][ ^^ ]

voornaam (roepnaam)

Dirk (Dick)

[ V ][ ^^ ]

personalia

geboorteplaats en -datum
Empe (gem. Brummen, Gld.), 2 juli 1935

levensbeschouwing
geen godsdienst (later)

[ V ][ ^^ ]

partij/stroming

partij(en)
PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 1954

[ V ][ ^^ ]

loopbaan

-   ambtenaar ministerie van Sociale Zaken en Volksgezondheid, van 1963 tot 1966
-   plaatsvervangend hoofd directie Algemene Economische Politiek, ministerie van Economische Zaken, van 1 maart 1966 tot mei 1970
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 12 mei 1970 tot 1 juli 1990
-   voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 juli 1979 tot 14 september 1989
-   lid Raad van State, van 1 juli 1990 tot 1 november 2003 (benoemd bij K.B. van 14 mei 1990)
-   lid Raad van State in buitengewone dienst, van 1 november 2003 tot 1 augustus 2005

[ V ][ ^^ ]

partijpolitieke functies

-   lid landelijk bestuur "Nieuwe Koers" (jongerenorganisatie PvdA)
-   voorzitter PvdA afdeling te 's-Gravenhage
-   lid bestuur PvdA gewest 's-Gravenhage
-   lid partijbestuur PvdA, van 9 maart 1969 tot 1971
-   lid kernredactie "Socialisme en Democratie"
-   vicefractievoorzitter PvdA Tweede Kamer der Staten-Generaal, van mei 1973 tot januari 1978
-   tweede vicefractievoorzitter PvdA Tweede Kamer der Staten-Generaal, van januari 1978 tot juli 1979

[ V ][ ^^ ]

nevenfuncties

huidige
-   lid Raad van Commissarissen Kimberly-Clark Benelux Operations B.V.
-   voorzitter Vereniging van Vrienden Rijksmuseum van Oudheden (RoMeO)
-   lid curatorium (later Raad van Advies) Anne Frank Stichting
-   lid bestuur Stichting Geuzenverzet
-   lid bestuur Kiliaanstichting
-   voorzitter bestuur Stichting Oranjehotel

vorige
-   voorzitter Democratisch-Socialistische Studenten Vereniging "Politeia" (in studententijd)
-   lid Raad van Commissarissen Centrale Arbeiders Levensverzekeringsbank (F 7000,- per jaar)
-   lid bestuur Groene Kruis te 's-Gravenhage
-   lid Universiteitsraad Rijksuniversiteit te Leiden, vanaf december 1971
-   voorzitter bestuur Groene Kruis te 's-Gravenhage
-   voorzitter Nederlandse Stichting Hulp Polen
-   lid Raad van Advies en Toezicht Staatsdrukkerij- en Uitgeversbedrijf
-   voorzitter curatorium perscentrum "Nieuwspoort"
-   voorzitter Jury Prijs Dagbladjournalistiek
-   lid Raad van Commissarissen Centrale Verzekeringen
-   columnist dagblad "Trouw"
-   lid bestuur Stichting Parlementaire Geschiedenis
-   lid Nationaal Comité Europees jaar van het toersime, van juli 1989 tot 1 januari 1990
-   lid Curatorium Stichting Willem Drees-lezing
-   lid bestuur Genootschap Onze Taal
-   lid bestuur Stichting SOV Catering Services
-   lid bestuur Stichting Vrienden Portugese Synagoge
-   lid Raad van Advies Tinbergen Instituut
-   voorzitter Nationaal Reumafonds/Nederlandse Vereniging voor Reumabestrijding, van november 1990 tot juni 1998
-   lid Bestuur Stichting Indisch Cultureel Centrum
-   voorzitter Genootschap Nederland-Israël
-   voorzitter Stichting Biowetenschappen en Maatschappij
-   belast met onderzoek naar nevenfuncties procureur-generaal Steenhuis van het ressort Groningen, januari 1998
-   vicevoorzitter Genootschap "Onze Taal"
-   voorzitter Adviescollege besteding vierde tranche goudpool (van door Nazi-Duitsland) geroofd goud), vanaf 31 augustus 1998
-   voorzitter bestuur Letterkundig Museum te 's-Gravenhage, van 1 oktober 1998 tot 1 december 2006

gedelegeerde commissies
-   voorzitter bijzondere commissie voor het wetsvoorstel wijziging Landbouwwet, Financiële Verhoudingswet 1960 en de Provinciewet (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van december 1972 tot maart 1973
-   voorzitter vaste commissie voor Financiën (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van juni 1973 tot januari 1978
-   voorzitter bijzondere commissie voor de Nota over het te voeren beleid inzake collectieve voorzieningen en de werkgelegenheid (1%-operatie) (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 10 juni 1976 tot oktober 1976
-   voorzitter bijzondere commissie voor het wetsvoorstel vervanging van kinderaftrek van de loon- en inkomstenbelasting door verhoging van de kinderbijslag (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van oktober 1976 tot 17 juli 1979
-   lid Presidium (vierde ondervoorzitter) (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 9 juni 1977 tot 17 juli 1979
-   voorzitter vaste commissie voor Volksgezondheid (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van januari 1978 tot 16 juli 1979
-   voorzitter bijzondere commissie voor het wetsvoorstel Vermogensaanwasdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 13 april 1978 tot 17 juli 1979
-   voorzitter bijzondere commissie voor de Nota Bestek'81 (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van juli 1978 tot juli 1979
-   voorzitter Presidium (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 17 juli 1979 tot 14 september 1990
-   voorzitter Commissie voor de Werkwijze (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 17 juli 1979 tot 14 september 1989
-   voorzitter bijzondere commissie voor de zaak-Aantjes (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van augustus 1979 tot 30 augustus 1979
-   voorzitter bijzondere commissie OOW (Onderzoek van de Organisatie en Werkwijze van de Kamer) (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van maart 1985 tot september 1986
-   lid afdeling Geschillen van Bestuur (Raad van State), vanaf 1 juli 1990
-   lid afdeling Economische Zaken (Raad van State), omstreeks 1990
-   lid afdeling Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur (Raad van State), omstreeks 1990

[ V ][ ^^ ]

opleiding

lager onderwijs
-   Openbare lagere school

voortgezet onderwijs
-   gymnasium-b te Zutphen

academische studie
-   economie Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van 1953 tot 1959

promotie
-   economische wetenschappen Universiteit van Amsterdam, 1964

[ V ][ ^^ ]

activiteiten

als parlementariër
-   Hield zich tot 1979 in de Tweede Kamer vooral bezig met volksgezondheid, financiën (belastingen) en economische zaken (consumentenbeleid)
-   Diende in 1972 samen met zijn fractiegenoot Van Lier een initiatiefwetsvoorstel in over de heffing van belasting van degenen die alleen van een uitkering ingevolge de AWW leven. Dit wetsvoorstel werd door de Tweede Kamer verworpen.
-   Was vanaf 1973 financieel-woordvoerder en voerde in de jaren 1973-1978 het woord bij de algemene financiële beschouwingen
-   Interpelleerde in 1978 minister Andriessen over de relatie tussen de aangekondigde belastingverlichting en het rapport-Hofstra
-   Tijdens zijn voorzitterschap kwam een wijziging van het Reglement van Orde tot stand, waarbij de zogenaamde UCV's (Uitgebreide Commissie Vergadering) werden ingesteld

opvallend stemgedrag
-   Behoorde in 1970 tot de minderheid van zijn fractie die vóór (verworpen) moties-Van der Spek stemde over volkenrechtelijke erkenning van de DDR en erkenning van de Democratische Republiek Vietnam (Noord-Vietnam)
-   In 1970 stemden hij en Van den Doel als enigen tegen het wetsontwerp Herziening van het financieel statuut voor het Koninklijk Huis, omdat hij de voorgestelde uitkeringen te hoog vond en het mythologische beeld van het koningshuis daarmee werd bevestigd
-   Behoorde in 1976 tot de minderheid van zijn fractie die voor het initiatiefvoorstel-Van der Sanden over het verhogen van de kiesdrempel stemde
-   In 1980 stemden hij en Epema-Brugman en Voogd als enigen van hun fractie vóór een wetsvoorstel tot verhoging van de alcoholaccijns

[ V ][ ^^ ]

wetenswaardigheden

algemeen
-   Was tijdens de kabinetsformatie in 1977 kandidaat voor het staatssecretariaat op volksgezondheid
-   Had groot gezag als Tweede-Kamervoorzitter door zijn onafhankelijke leiding. Werd in 1981 en 1986 herkozen als Tweede-Kamervoorzitter hoewel de PvdA niet de grootste fractie was in de Tweede Kamer.
-   Stelde in 1981 een schriftelijke vraag aan het kabinet, wat voor een Kamervoorzitter hoogst ongebruikelijk is. CDA-minister Til Gardeniers overwoog de VPRO te beboeten omdat Van Kooten en De Bie als hun alter ego Jacobse en Van Es sluikreclame zouden hebben gemaakt voor de Haagse middenstand. Dolman vroeg of het "origineel waar was dat de minister boetes uit wil delen?" en ondertekende zijn vraag met 'De Tegenpartij'.
-   Weigerde in 1983 deel te nemen aan een audi ntie van de Paus voor parlementsvoorzitters van de EG-landen. Hij voelde zich niet geroepen de Kamer te vertegenwoordigen bij het hoofd van een 'parlementsloze en principieel autoritair bestuurde staat'
-   Werd in 1989 verslagen als Tweede-Kamervoorzitter door W.J. Deetman (CDA). Hij kreeg 68 stemmen, Deetman 75.

uit de privé-sfeer
Zijn vader was hoofdonderwijzer

woonplaats
Amsterdam

ridderorden
-   Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1982
-   Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw

overige onderscheidingen en prijzen
Jacoba van Beierenprijs, 15 november 1990

verenigingen, sociëteiten, genootschappen
-   lid Democratisch-Socialistische Studenten Vereniging "Politeia"
-   lid schaakclub "D.D." (Discendo Discimus) te 's-Gravenhage

hobby's
-   schaken
-   voetballen (was keeper in Tweede-Kamerelftal)

militaire dienst
-   dienstplichtig militair

[ V ][ ^^ ]

publicaties/bronnen

publicaties
-   "Subsidies en Gezondheidszorg" (dissertatie, 1964)
-   "Van de stoel af gezien" (1985)
-   artikelen in tijdschriften

literatuur/documentatie
-   H. Visser, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1983)
-   T. van Rijckevorsel en H. Enkelaar, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1988)
-   Robert Giebels, "'Zo strikt zijn we niet met stof'. Dick Dolman gaat met tegenzin weg bij Raad van State" in: NRC Handelsblad, 29 juni 2005

[ V ][ ^^ ]

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd

beroep vader
broodbezorger



Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.


personalia
partij/stroming
loopbaan
partijpolitieke functies
nevenfuncties
opleiding
activiteiten
wetenswaardigheden
publicaties/bronnen
familie/gezin
Nieuws
TXT/Print-versie voor correct en passend afdrukken (verschijnt in een nieuw venster)Reageer op deze pagina. Aanvullingen en suggesties zijn altijd welkom!
homeHome           Route