Dr. P.J. Verdam

Hoogleraar Romeins recht en internationaal privaatrecht aan de Vrije Universiteit die korte tijd minister en senator was. Zoon van een rechter, die ook politiek actief was. Meer geleerde dan politicus en in 1966 vrij onverwacht minister van Binnenlandse Zaken als opvolger van Smallenbroek. Ambieerde echter geen politieke loopbaan en na de post ook in het interimkabinet-Zijlstra te hebben vervuld, keerde hij terug naar de wetenschap. Werd in 1970 Commissaris van de Koningin in Utrecht en speelde in 1977 als informateur met Vrolijk een rol bij de mislukte poging om een tweede kabinet-Den Uyl te formeren. Befaamd om zijn zeer geestige tafelspeeches.

ARP
in de periode 1966-1986: lid Eerste Kamer, minister, staatsraad in buitengewone dienst, Commissaris van de Koning(in)

voornamen (roepnaam)

Pieter Jacobus (Pieter)

personalia

geboorteplaats en -datum
Amsterdam, 15 januari 1915

overlijdensplaats en -datum
Bilthoven (gem. De Bilt), 11 maart 1998

levensbeschouwing
Gereformeerd

partij/stroming

partij(en)

-		ARP (Anti-Revolutionaire Partij), tot 11 oktober 1980
-		CDA (Christen-Democratisch Appèl), vanaf 11 oktober 1980

loopbaan

-		advocaat en procureur te Amsterdam, van 1938 tot 1940
-		chef directie-secretariaat N.V. "De Bijenkorf", van 1940 tot 1945
-		hoogleraar Romeins recht en internationaal privaatrecht, Vrije Universiteit te Amsterdam, van 4 oktober 1945 tot 5 september 1966
-		lid Provinciale Staten van Noord-Holland, van 1 juli 1958 tot 5 september 1966
-		rector magnificus Vrije Universiteit te Amsterdam, van 16 september 1959 tot 21 september 1960
-		minister van Binnenlandse Zaken, van 5 september 1966 tot 5 april 1967
-		lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 23 mei 1967 tot 16 maart 1970
-		hoogleraar Romeins recht en Nederlandse rechtsgeschiedenis, Vrije Universiteit te Amsterdam, van september 1967 tot 16 maart 1970
-		Commissaris van de Koningin in Utrecht, van 16 maart 1970 tot 1 maart 1980
-		lid Raad van State in buitengewone dienst, van 1 maart 1980 tot 1 maart 1986 (benoemd bij K.B. van 28 december 1979, nr. 72)

partijpolitieke functies

-		lid moderamen ARP, van 1950 tot 1960
-		voorzitter Organisatiecommissie ARP, van 1956 tot 28 oktober 1960
-		lid bestuur ARP kiesvereniging
-		voorzitter commissie van advies van de ARP, van 14 januari 1967 tot 7 maart 1970
-		lid Groep van Achttien (overleg over samenwerking ARP, CHU en KVP), van juni 1968 tot 1970
-		vicefractievoorzitter ARP Tweede Kamer der Staten-Generaal, van september 1969 tot 16 maart 1970

nevenfuncties

-		raadsheer-plaatsvervanger Gerechtshof te Amsterdam, van 20 april 1959 tot 1970
-		kroonlid SER (Sociaal-Economische Raad), van 1960 tot 5 september 1966
-		plaatsvervangend lid Academische Raad, van 1960 tot 1965
-		voorzitter van onderzoek wijziging van de rechtsvorm van de onderneming (commissie-Verdam), van april 1960 tot 1965
-		lid dagelijks bestuur SER (Sociaal-Economische Raad), van 1961 tot 1966
-		voorzitter foreign student service (voor 1966)
-		lid bestuur CBO (Christelijke Bond van Overheidspersoneel) (voor 1966)
-		lid onderzoekscommissie naar de achtergronden van de situatie in Amsterdam (commissie-Enschede), omstreeks 1966
-		lid Europees Comité voor wetenschappelijk overleg en onderzoek
-		lid bijzondere adviesgroep knelpunten bij de medische opleiding, vanaf november 1968
-		lid Staatscommissie vereenvoudiging en codificatie van de sociale wetgeving (Staatscommissie-Veldkamp), van 1 april 1969 tot 9 november 1982
-		voorzitter/lid Adviescommissie Arbeidsvoorwaarden Overheidspersoneel, omstreeks 1970
-		lid College van Curatoren Vrije Universiteit te Amsterdam, 1972
-		voorzitter College Algemene Bijstandswet, van 1973 tot 1980
-		voorzitter College van Curatoren Nederlandse Politie Academie, omstreeks 1976
-		informateur, van 11 oktober 1977 tot 25 oktober 1977 (samen met Vrolijk)
-		voorzitter Stichting voor Culturele Samenwerking (Sticusa)
-		lid bestuur Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie, omstreeks mei 1986
-		lid Raad van Commissarissen Halbertsma N.V. te Grouw
-		lid Adviescommissie Overheid, godsdienst en levensovertuiging (commissie-Hirsch Ballin), van 17 februari 1985 tot 28 maart 1988
-		voorzitter Stichting voor Nederlandse Lexicologie

gedelegeerde commissies
voorzitter commissie voor de Verzoekschriften (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van september 1969 tot maart 1970

opleiding

lager onderwijs

Prot.Chr. lagere school te Amsterdam, van 1921 tot 1927

voortgezet onderwijs

gymnasium-a, "Gereformeerd Gymnasium" te Amsterdam, van 1927 tot 1933

academische studie

Nederlands recht, Vrije Universiteit te Amsterdam, van 1933 tot 17 juni 1938

promotie

rechtsgeleerdheid Vrije Universiteit te Amsterdam, 15 maart 1940

activiteiten

als parlementariër

Hield zich als Eerste-Kamerlid vooral bezig met justitie, onderwijs en wetenschappen en cultuur en recreatie

opvallend stemgedrag

In 1969 stemden hij en Albeda als enigen van hun fractie vóór een (verworpen) motie-Burger waarin gevraagd de f 225 miljoen extra aan defensiegelden te schrappen

als bewindspersoon (beleidsmatig)

Stelde commissies in inzake de opkomstplicht, de filmkeuring en de schadeloosstelling van Kamerleden

als bewindspersoon (wetgeving)

-		Bracht in 1967 een wet tot stand over uitbreiding van Zwolle met onder meer het gebied van de gemeente Zwollerkerspel. Dit voorstel was in 1966 ingediend door staatssecretaris Westerhout.
-		Bracht in 1967 een nieuwe Spoorwegpensioenwet (Stb. 138) tot stand, die de wet uit 1925 vervangt. De nieuwe wet sluit aan op het systeem van de Algemene Pensioenwet uit 1966, maar bevat ook inhoudelijke verbeteringen. Er komt een afzonderlijke Raad van Toezicht, waarin ook werknemersorganisaties zitting krijgen. De wachttijd van 7 tot 10 dienstjaren om voor pensioen in aanmerking te komen, vervalt; invaliditeitsjaren tellen voortaan mee voor de pensioenopbouw. Het pensioen voor weduwen wordt verhoogd. Het wetsvoorstel was in 1966 ingediend door minister Smallenbroek.

als (in)formateur

Kreeg op 11 oktober 1977 het verzoek om samen met mr. M. Vrolijk, met inachtneming van hetgeen in het tot dusverre gevoerde overleg was vastgesteld, na te gaan op welke wijze op de kortste termijn een kabinet gevormd kon worden dat mocht vertrouwen in voldoende mate steun in de volksvertegenwoordiging te ondervinden. Zij wisten op 25 oktober overeenstemming te bereiken over de zetelverdeling (7 PvdA, 7 CDA en 2 D66) in een te vormen kabinet-Den Uyl. Bij die verdeling werden Justitie en Binnenlandse Zaken toebedeeld aan het CDA, maar werd afgesproken dat Van Agt Binnenlandse Zaken zou gaan bezetten. Ook Ontwikkelingssamenwerking zou naar het CDA gaan. De PvdA zou onder meer Onderwijs en Volkshuisvesting krijgen.

wetenswaardigheden

uit de privé-sfeer

-		Zijn vader was arrondissementsrechter, raadsheer en president van het Gerechtshof te Amsterdam, Statenlid en gemeenteraadslid van Amsterdam
-		Had veel contacten met het Koninklijk Huis
-		Huisvriend van J. Zijlstra en studiegenoot/collega van I.A. Diepenhorst

verkiezingen

In 1963 Eerste-Kamerkandidaat in Groep III: Noord-Holland en Friesland

niet-aanvaarde politieke functies

minister zonder portefeuille voor Grondwetszaken en de 'West', maart 1967

woonplaats(en)/adres(sen)

-		Amsterdam, De Lairessestraat 74, omstreeks 1955
-		Amsterdam, Willem Royaardsstraat 18, omstreeks 1966 en nog in 1970
-		Zeist, omstreeks 1975
-		Bilthoven, Soestdijkseweg 323, omstreeks 1992 tot 11 maart 1998

ridderorden

-		Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1963
-		Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 17 april 1967
-		Grootofficier in de Orde van Oranje-Nassau, 24 januari 1980

hobby's

-		schaken
-		geschiedenis

publicaties/bronnen

publicaties

-		"Nietigheid van besluiten" (dissertatie, 1940)
-		"De zuiveringsgedachte bij de Romeinen" (1945)
-		"Mosaic law in practice and study throughout the ages" (1959)
-		"Sanhedrin en Gabbatha: enige noodzakelijke aanvullingen op de rechtshistorische literatuur" (1959)
-		"Een commentaar van Hugo de Groot op de Lex Romana Burgundiorum" (1963)
-		"Nederlandse rechtsgeschiedenis 1795-1975" (1976)
-		diverse artikelen op het gebied van burgerlijk recht, vennootschapsrecht, rechtsgeschiedenis en universitaire vraagstukken

literatuur/documentatie

-		Wie is dat? 1956
-		"P.J. Verdam (1915 - 1998); Niet dol op politiek", NRC Handelsblad, 12 maart 1998

archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd

naam echtgeno(o)t(e)/partner
J.F. Boomsma, (Jantine)

naam vader
Mr. J. Verdam, Jan

geboorteplaats en/of -datum vader
Monnickendam, 17 juli 1883

naam moeder
S. Okma, Sibbeltje

geboorteplaats en/of -datum moeder
Wymbritsersadeel, 20 december 1884

broers en zusters
4 zusters

beroep vader

-		advocaat, van 1909 tot 1929
-		lid gemeenteraad van Amsterdam
-		lid Provinciale Staten van Noord-Holland

beroep grootvader (vaderskant)
veehouder

familierelaties

-		Kleinzoon van R.K. Okma, Tweede-Kamerlid
-		Neef (oomzegger) van H. Okma, Tweede-Kamerlid

Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.




	personalia

	partij/stroming

	loopbaan

	partijpolitieke functies

	nevenfuncties

	opleiding

	activiteiten

	wetenswaardigheden

	publicaties/bronnen

	familie/gezin



Home Route