Dr. H. Visscher

Foto Dr. H. Visscher
In het interbellum een bekend, maar niet onomstreden ARP-Tweede Kamerlid. Predikant en daarna door het kabinet-Kuyper benoemd tot hoogleraar theologie in Utrecht. Voorman van de Gereformeerde Bond in de Hervormde Kerk. Werd in 1922 Tweede Kamerlid. Nam vaak van de fractiemeerderheid afwijkende standpunten in. Antipapistisch en aanhanger van de Groot-Nederlandse gedachte. Kwam later in steeds conservatiever vaarwater en belandde uiteindelijk bij de NSB als adviseur van Mussert. Kuyper omschreef hem als 'de man met de geuzenkop'.

ARP
in de periode 1922-1936: lid Tweede Kamer

[ V ][ ^^ ]

voornaam (roepnaam)

Hugo (Hugo)

[ V ][ ^^ ]

personalia

geboorteplaats en -datum
Zwolle, 12 oktober 1864

overlijdensplaats en -datum
Alkmaar, 17 mei 1947

levensbeschouwing
-   Nederlands Hervormd: orthodox
-   Nederlands Hervormd (Gereformeerde Bond tot verbreiding en verdediging van de Waarheid in de Nederlandse Hervormde (Gereformeerde) Kerk), van februari 1906 tot 1 juli 1937

[ V ][ ^^ ]

partij/stroming

stroming(en)
nationaal-socialistisch (in de jaren '40)

partij(en)
-   ARP (Anti-Revolutionaire Partij), tot 30 november 1935
-   CNA (Christelijk-Nationale Actie), vanaf 23 november 1935 (groepering die erop gericht was alle Gereformeerde partijen te verenigen)

[ V ][ ^^ ]

loopbaan

-   predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Sintjohannesga (Frl.), van 1891 tot 1894
-   predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Delft, van 1896 tot 1900
-   predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Ouderkerk aan den IJssel, van 1900 tot 1903
-   hoogleraar godsdienstgeschiedenis, godsdienstwijsbegeerte en zedenkunde, Rijksuniversiteit Utrecht, van 30 november 1903 tot 16 oktober 1931
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 25 juli 1922 tot 1 januari 1936
-   bijzonder hoogleraar Gereformeerde Godgeleerdheid, Rijksuniversiteit Utrecht, vanaf 1931 (vanwege de Gereformeerde Bond tot Vrijmaking van de Nederlandse Hervormde Kerken; nog in 1934)
-   bijzonder hoogleraar Gereformeerde Godgeleerdheid, Rijksuniversiteit Leiden, vanaf maart 1933 (vanwege de Gereformeerde Bond tot Vrijmaking van de Nederlandse Hervormde Kerken; nog in 1934)
-   adviseur schoolzaken en eredienst van NSB-leider Mussert, vanaf 1943

[ V ][ ^^ ]

partijpolitieke functies

-   lid Centraal Comité ARP, van 1905 tot 1916
-   assessor Centraal Comité ARP, van 1911 tot mei 1916
-   lijsttrekker CNA Tweede-Kamerverkiezingen 1937

[ V ][ ^^ ]

nevenfuncties

-   redacteur "Gereformeerd Weekblad", van 1896 tot oktober 1940 (oprichter)
-   lid hoofdbestuur Gereformeerde Bond tot verbreiding en verdediging van de Waarheid in de Nederlandse Hervormde (Gereformeerde) Kerk, van februari 1906 tot 8 januari 1909 (mede-oprichter)
-   lid Schoolraad voor Scholen met den Bijbel, van 1913 tot 1917
-   lid Vereniging voor Gereformeerd schoolonderwijs
-   vicevoorzitter Vereniging voor Gereformeerd schoolonderwijs
-   ondervoorzitter Nederlandsche Antropologische Vereeniging, omstreeks 1938
-   lid bestuur talloze charitatieve organisaties

[ V ][ ^^ ]

opleiding

lager onderwijs
-   regulier en privé onderwijs

voortgezet onderwijs
-   gymnasium te Zwolle, van 1881 tot 1886

academische studie
-   theologie (gepromoveerd op dissertatie) Rijksuniversiteit Leiden, van 14 oktober 1886 tot 5 oktober 1894 (cum laude)

[ V ][ ^^ ]

activiteiten

als parlementariër
-   Hield zich in de Tweede Kamer met uiteenlopende zaken bezig, maar in het bijzonder met onderwijs
-   Onttrok zich in 1925 aan de stemming over het amendement-Kersten inzake het gezantschap bij de Paus; de rest van de ARP-fractie (Duymaer van Twist uitgezonderd) stemde tegen
-   Bestreed in 1928 het initiatiefvoorstel van zijn fractiegenoot Zijlstra om de leerlingenschaal voor kleinere scholen te verlagen

opvallend stemgedrag
-   Behoorde in 1922 tot de minderheid van zijn fractie die bij de tweede lezing van grondwetsherziening tegen hoofdstuk III (Staten-Generaal) stemde.
-   In 1925 stemden hij en Duymaer van Twist als enigen van hun fractie tegen de ontwerp-Zuiderzeesteunwet
-   In 1926 stemden hij en Schouten als enigen van hun fractie tegen het wetsvoorstel tot goedkeuring van het Verdrag met België
-   Stemde in 1928 als enige van zijn fractie tegen een (verworpen) voorstel om subsidie te geven aan de Katholieke Handels-Hogeschool in Tilburg
-   Behoorde in 1928 tot de minderheid van zijn fractie die tegen een wijziging van de Wet op de Indische Staatsregeling stemde, waardoor er een gelijk aantal inheemse en Europese leden kwam\
-   Stemde in 1928 als enige van zijn fractie tegen een (verworpen) wetsvoorstel om de invoerrechten op aardewerk, ter bescherming van de keramische industrie, te verhogen
-   Stemde in 1929 als enige van zijn fractie tegen het wetsvoorstel wijziging van de Ziektewet
-   Behoorde in 1932 met Schouten en De Wilde tot de minderheid van zijn fractie die tegen een wetsvoorstel stemde over een korting van 3 procent op de salarissen van gemeentepersoneel
-   In 1932 stemden hij en Beumer als enigen van hun fractie tegen de ontwerp-Winkelsluitingswet. Hij maakte bezwaren tegen het wetsontwerp vanwege het in zijn ogen te centralistische karakter ervan.
-   Stemde in 1935 als enige van zijn fractie tegen het wetsvoorstel inzake het verbindend en onverbindend verklaren van CAO's

[ V ][ ^^ ]

wetenswaardigheden

algemeen
-   Werd in 1903 tot hoogleraar benoemd door Kuyper buiten de voordracht om
-   Kwam enkele malen in conflict met de ARP over de regeringspolitiek, onder andere over de sociale politiek en de samenwerking met de rooms-katholieken. Maakte vanaf eind 1926 geen deel uit van de A.R.-Kamerclub, vanwege een conflict over het Verdrag met België. Hij vond dat de voorstem van het overgrote deel van de A.R.-fractie voortkwam uit 'Roomse' invloed. Pas na een gedwongen intrekking van die beschuldiging kreeg hij in 1929 een plaats op de ARP-kandidatenlijst.
-   Was volgens De Wilde/Smeenk geen ijverig Kamerlid

uit de privé-sfeer
-   Werd na negen maanden voorarrest op 10 oktober 1945 door het Tribunaal in Arnhem vanwege zijn leeftijd ontslagen van verdere rechtsvervolging. Hem werd wel het actief en passief kiesrecht ontnomen.
-   Zijn vader was timmerman en koopman in aardappelen

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
"De man met de geuzenkop" (door Kuyper in 1912 zo genoemd bij het 40-jarig bestaan van "De Standaard")

woonplaats(en)/adres(sen)
-   Huis ter Heide, omstreeks 1925 en nog in 1931
-   Nijmegen, van 1938 tot 1945
-   Alkmaar, van 1945 tot 1947

verenigingen, sociëteiten, genootschappen
lid Kultuurkamer, vanaf 1941

[ V ][ ^^ ]

publicaties/bronnen

publicaties
-   "Guilielmus Amesius. Zijn leven en werken" (dissertatie, 1894)
-   "Stemmen uit de wolk der getuigen" (3 delen, 1905-1907)
-   "Religie en gemeenschap bij natuurvolken I" (1907) (in 1911 in het Duits vertaald)
-   "Naar eer en staat" (brochure, 1916) (tegen de brochure van Anema c.s. over leiding en leider van de ARP)
-   "Het Paradijsprobleem" (1927)
-   "Het Calvinisme en de tolerantie-politiek van Prins Willem van Oranje" (inaugurele rede, 1933)
-   "Ondergang van de Republiek der Vereenigde Nederlanden" (1943)

literatuur/documentatie
-   J.A. de Wilde en C. Smeenk, "Het volk ten baat. De geschiedenis van de AR Partij", 344-345, 525-526 en 655-656
-   P.J. Oud, "Het Jongste Verleden" deel II, 272-274
-   B.J. Wiegeraad, "Hugo Visscher (1864-1947). Een calvinist op eigen houtje" (1991)
-   W. Slagter, "Visscher, Hugo (1864-1947)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel IV, 525

archivalia
-   brievencollectie-H. Visscher, Historisch Documentatiecentrum voor het Nederlands Protestantisme
-   dossier-Visscher, RIOD

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

[ V ][ ^^ ]

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Heino, 3 maart 1891

naam echtgeno(o)t(e)/partner
G. Lindeboom, Gerridina

kinderen
1 zoon en 2 dochters (1 dochter jong gestorven)

naam vader
D.J. Visscher, Derk Jan

geboorteplaats en/of -datum vader
Ladbergen (Dld.)

naam moeder
A. Bolmeijer, Antonia

geboorteplaats en/of -datum moeder
Zwolle



Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.


personalia
partij/stroming
loopbaan
partijpolitieke functies
nevenfuncties
opleiding
activiteiten
wetenswaardigheden
publicaties/bronnen
familie/gezin
Nieuws
TXT/Print-versie voor correct en passend afdrukken (verschijnt in een nieuw venster)Reageer op deze pagina. Aanvullingen en suggesties zijn altijd welkom!
homeHome           Route