Dr.Mag. J.G. Stokman O.F.M.

Pater Stokman. In Leuven gepromoveerde magister in de theologie. Was adviseur van de katholieke vakbeweging en in de oorlog lid van het College van Vertrouwensmannen. Speelde in 1945 een belangrijke rol bij de oprichting van de KVP en daarna bij het bepalen van de koers van die partij. Was tegen de veroordeling van de PvdA in het Bisschoppelijk Mandement van 1954. Onderwijswoordvoerder van zijn fractie. Als Tweede Kamerlid lange tijd de tweede man en vertrouweling van Romme in de KVP-fractie. Stapte later over naar de Eerste Kamer en behoorde eind jaren zestig tot de christen-radicalen in zijn partij. Op Prinsjesdag in zijn magistersmantel en met baret met paarse pluim een opvallende verschijning.

KVP
in de periode 1945-1969: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer

voornamen

Jacobus Gerardus

personalia

geboorteplaats en -datum
Sloten (N.H.), 20 maart 1903

overlijdensplaats en -datum
Vleuten (gem. Vleuten-De Meern), 10 mei 1970

levensbeschouwing
Rooms-Katholiek

opmerkingen over de naam en/of titel
pater Siegfried (kloosternaam)

partij/stroming

partij(en)

-		RKSP (Roomsch-Katholieke Staatspartij), tot 22 december 1945
-		KVP (Katholieke Volkspartij), vanaf 22 december 1945

verwante partij
PPR (Politieke Partij Radikalen) (openlijke sympathie betuiging aan het einde van de jaren '60)

loopbaan

-		pater Orde der Franciscanen, vanaf 1928
-		hoogleraar ethiek en kerkelijk recht, Studiehuis der Franciscanen te Venray, van 1933 tot 1937
-		directeur Ontwikkelingscentrale RKWV (Roomsch-Katholiek Werkliedenverbond) te Utrecht, van 1937 tot 1941
-		adviseur arbeidszaken van de aartsbisschop van Utrecht, vanaf 1941
-		secretaris bisschoppelijke adviescommissie voor de opbouw van het R.K. organisatiewezen na de oorlog, vanaf 1944
-		lid College van Vertrouwensmannen, van november 1944 tot 26 mei 1945 (door de regering aangewezen college dat na de bevrijding het gezag moest waarnemen)
-		directeur Ontwikkelingscentrale RKWV (Rooms-Katholiek Werkliedenverbond) te Utrecht, van 1945 tot 1946
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 26 maart 1946 tot 27 juli 1948
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 12 augustus 1948 tot 5 juni 1963
-		lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 5 juni 1963 tot 16 september 1969

partijpolitieke functies

-		secretaris Centrum voor Staatkundige Vorming KVP, van 1945 tot mei 1947
-		lid dagelijks bestuur KVP, van 1946 tot 1953
-		vicevoorzitter Centrum voor Staatkundige Vorming KVP, van mei 1947 tot april 1957
-		voorzitter commissie Grondslagen der onderwijs-organisatie, Centrum voor Staatkundige Vorming KVP, 1952
-		lijstaanvoerder KVP Tweede-Kamerverkiezingen 1946 (kieskringen Arnhem, Nijmegen, Leeuwarden, Zwolle, Groningen en Assen)
-		hoofdredacteur KVP-blad "Katholiek Staatkundig Maandschrift", van 1947 tot 1958
-		vicefractievoorzitter KVP Tweede Kamer der Staten-Generaal, van mei 1949 tot 15 september 1952

nevenfuncties

overzicht

-		lid Nationale Advies Commissie (adviescollege voor de samenstelling van de Voorlopige Staten-Generaal), van 20 juli 1945 tot november 1945
-		redacteur propagandablad RKWV "De Nieuwe Gemeenschap"
-		regeringsgedelegeerde naar Internationale Arbeidsconferentie, van 1946 tot 1956
-		lid College van Curatoren Rijksuniversiteit Groningen, van 1948 tot 1960
-		regeringsgedelegeerde raad van beheer IAO, van 1954 tot 1963
-		regeringsgedelegeerde naar Internationale Arbeidsconferentie, van 1958 tot 1966

gedelegeerde commissies

-		ondervoorzitter vaste commissie voor Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1953 tot 5 juni 1963
-		ondervoorzitter bijzondere commissie voor de ontwerp-Wet regeling van het voortgezet onderwijs ("Mammoetwet") (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van november 1958 tot juli 1962
-		voorzitter bijzondere commissie voor de Nota uitbreiding wetenschappelijk onderwijs en het wetsontwerp wijziging Wet op het wetenschappelijk onderwijs (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van april 1961 tot 5 juni 1963
-		lid vaste commissie voor Nederlands Nieuw-Guinea (Tweede Kamer der Staten-Generaal) tot 1963

opleiding

lager onderwijs

-		Openbare lagere school te Sloterdijk, van 1909 tot 1914
-		R.K. lagere school te Amsterdam, van 1914 tot 1915

voortgezet onderwijs

gymnasium van de Paters Franciscanen te Megen, van 1915 tot 1921

hogerberoepsonderwijs

-		filosofie Kleinseminarie (paters Franciscanen) te Megen (N.Br.), van 1921 tot 1922
-		theologie seminarie (paters Franciscanen) te Alverna-Wijchen (Gld.), vanaf 1922
-		theologie seminarie (paters Franciscanen) te Weert, tot 1928

academische studie

kerkelijk recht (doctoraal) Katholieke Universiteit van Leuven, van 1928 tot 1932

promotie

kerkelijk recht, Katholieke Universiteit van Leuven, 1935 (titel: magister)

activiteiten

als parlementariër

-		Was onderwijswoordvoerder van de KVP-fractie. Hield zich verder bezig met wetenschappen, jeugdbeleid, sociale zaken (gelijke beloning mannen en vrouwen) en 'ethische' onderwerpen, zoals crematie, echtscheiding en geestelijke verzorging van dienstplichtigen.
-		Door hem ingediende (en aangenomen) amendementen op het wetsvoorstel hygiënische omstandigheden zweminrichtingen die er op gericht waren ook bepalingen op te nemen over de zedelijkheid (bijv. beperking gemengd zwemmen), leidden tot intrekking van het wetsvoorstel. In 1950 zou zich dit herhalen.

opvallend stemgedrag

Behoorde in 1965 tot de minderheid van zijn fractie die vóór de ontwerp-Ontgrondingenwet stemde

wetenswaardigheden

algemeen

-		Werd tot lid van het College van Vertrouwensmannen benoemd als vervanger van Van Sonsbeeck, die in Zuid-Nederland verbleef en niet naar het bezette gebied kon komen
-		Trad tijdens de (in)formatie-Romme in februari/maart 1951 op als onderhandelaar van de KVP-fractie

uit de privé-sfeer
Zijn vader was landbouwer en gemeenteraadslid van Sloten (N.H.)

anekdotes

Bij de stemming over het Statuut voor het Koninkrijk verscheen hij met een dikke wollen vest onder zijn priesterkledij. Hij lag thuis met griep, maar moest meestemmen omdat gevreesd werd dat geen tweederde meerderheid zou worden gehaald.

verkiezingen

Werd in 1963 tot Eerste-Kamerlid gekozen door Groep III: Noord-Holland en Friesland

woonplaats(en)/adres(sen)

-		Utrecht, Oudwijk 21, omstreeks 1947 en nog in 1959
-		Vleuten, Alenveltpark 3, omstreeks 1963 tot 10 mei 1970

ridderorden

-		Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1955
-		Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 1966

publicaties/bronnen

publicaties

-		"De religieuzen en de onderwijspolitiek der regeering in het Vereenigd Koninkrijk der Nederlanden, 1814-1830" (dissertatie, 1935)
-		"Het onderwijsmonopolie van de Staat in de Noordelijke Nederlanden (1813-1830)" (1942)
-		"Het verzet van de Nederlandsche bisschoppen tegen nationaal-socialisme en Duitsche tyrannie: herderlijke brieven, instructies en andere documenten" (1945)
-		"De katholieke arbeidersbeweging in oorlogstijd" (1946)

literatuur/documentatie

-		J.Bosmans, "Stokman, Jacobus Gerardus (1903-1970)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel II, 539
-		G. Harmsen, "Stokman, Jacobus Gerardus", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland", deel VIII, 263

archivalia
archief-Stokman: Katholiek Documentatie Centrum Nijmegen

Biografisch Woordenboek(en)

-		biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
-		biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
ongehuwd

naam vader
G.J. Stokman, Gerardus Jacobus

geboorteplaats en/of -datum vader
Haarlemmermeer, 26 november 1864

naam moeder
C.M. Melman, Cornelia Maria

geboorteplaats en/of -datum moeder
Haarlemmermeer, 26 augustus 1866

beroep grootvader (vaderskant)
landbouwer

Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.




	personalia

	partij/stroming

	loopbaan

	partijpolitieke functies

	nevenfuncties

	opleiding

	activiteiten

	wetenswaardigheden

	publicaties/bronnen

	familie/gezin



Home Route