H.V. van Someren-Downer

Bekende, populaire en spraakmakende VVD-politica, die samen met Hans Wiegel en Harm van Riel in de jaren zeventig het gezicht van de VVD bepaalde. Kwam, na journaliste te zijn geweest, in 1959, als jonge vrouw in de Tweede Kamer en toonde zich als onderwijswoordvoerster een geducht tegenspeelster van Cals. Tegenstander van de Mammoetwet. Als omroepspecialist voorstander van een bestel met ruimte voor commercie. Als partijvoorzitter droeg zij sterk bij aan groei van de VVD. Vanaf 1976 fractievoorzitter in de Senaat; daar kruiste zij ook de degens met minister Van Kemenade over de Middenschool. Sprak op een kenmerkende, wat geaffecteerde wijze, heldere politieke taal. Zou in 1977 minister van Onderwijs zijn geworden als een ziekte dat niet had verhinderd. Overleed in 1980 op nog relatief jonge leeftijd.

VVD
in de periode 1959-1980: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer, fractievoorzitter EK

voornamen (roepnaam)

Haya Victoria (Haya)

personalia

wijziging in naam en/of titulatuur

-		G.V. Downer, van 5 juli 1926 tot 26 oktober 1954
-		G.V. van Someren-Downer, van 26 oktober 1954 tot 7 januari 1974
-		H.V. van Someren-Downer, vanaf 7 januari 1974

geboorteplaats en -datum
Amsterdam, 5 juli 1926

overlijdensplaats en -datum
Rotterdam, 12 november 1980

levensbeschouwing
Remonstrants

opmerkingen over de naam en/of titel
eerste voornaam door de Arrondissementsrechtbank te Amsterdam op 7 januari 1974 gewijzigd van "Gerarda" in "Haya"

partij/stroming

partij(en)
VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie), vanaf januari 1948

loopbaan

-		redacteur kunst dagblad "De Telegraaf", van 1953 tot 1958
-		parlementair redacteur dagblad "De Telegraaf", van 1958 tot maart 1959
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 20 maart 1959 tot 1 oktober 1968
-		lid Provinciale Staten van Zuid-Holland, van 5 juli 1966 tot maart 1969
-		lid Rijnmondraad, van 1970 tot 1974
-		lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1974 tot 12 november 1980
-		fractievoorzitter VVD Eerste Kamer der Staten-Generaal, van juni 1976 tot 12 november 1980

partijpolitieke functies

-		lid bestuur VVD afdeling Amsterdam
-		voorzitter VVD, van 29 maart 1969 tot 15 maart 1975
-		penningmeester VVD, van 15 maart 1975 tot 22 januari 1977

nevenfuncties

gedelegeerde commissies

-		plaatsvervangend lid Presidium (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1967 tot september 1968
-		voorzitter vaste commissie voor Nederlands-Antilliaanse Zaken (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van januari 1979 tot 12 november 1980

opleiding

voortgezet onderwijs

gymnasium-a en -b Openbaar "Barlaeus Gymnasium" te Amsterdam, van 1938 tot 1946

academische studie

-		geschiedenis (niet voltooid) Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van 1946 tot 1948
-		wijsbegeerte (niet voltooid) Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van 1946 tot 1948
-		geschiedenis (kandidaats) Vrije Universiteit te Amsterdam, van 1948 tot 1953
-		wijsbegeerte (kandidaats) Vrije Universiteit te Amsterdam, van 1948 tot 1953

activiteiten

als parlementariër

-		Hield zich in de Tweede Kamer vooral bezig met onderwijs en omroepzaken
-		Was in 1962 woordvoerster van haar fractie bij de behandeling van de 'Mammoetwet' en de voornaamste tegenstander van het voorstel van minister Cals
-		Was in 1964 woordvoerster van haar fractie bij de behandeling van de ontwerp-Wet op de kansspelen
-		Hield zich in de Eerste Kamer vooral bezig met onderwijs en Koninkrijkszaken
-		Voerde in 1975 het woord bij het debat over de onafhankelijkheid van Suriname

opvallend stemgedrag

-		Stemde in 1964 als enige van haar fractie vóór het (onaanvaardbaar verklaarde) amendement-Scheps, waardoor de Bijlmermeer bij de gemeente Amsterdam zou worden gevoegd
-		Behoorde in februari 1968 tot de minderheid van haar fractie die vóór een motie-Van der Stoel stemde, waarin werd de regering werd gevraagd aan te dringen op stopzetting van de bombardementen in Vietnam en op het starten van onderhandelingen
-		Stemde in 1975 vóór het initiatiefvoorstel-Franssen/Jurgens tot wijziging van de Zondagswet (openstelling zwembaden op zondag)
-		Stemde Zoutendijk en zij als enigen van de VVD-fractie vóór de onafhankelijkheid van Suriname
-		Stemde in 1976 tegen het (verworpen) initiatiefvoorstel Geurtsen/Lamberts inzake afbreking van zwangerschap (abortus provocatus)

wetenswaardigheden

algemeen

-		Was, toen zij in 1959 lid werd, met 32 jaar het tot dan toe jongste vrouwelijke Tweede-Kamerlid
-		Was het eerste vrouwelijke Tweede-Kamerlid dat tijdens haar Kamerlidmaatschap moeder werd (19 augustus 1965)
-		Werd in 1966 met voorkeurstemmen tot Statenlid in Zuid-Holland gekozen
-		Nam in 1968 ontslag als Tweede-Kamerlid op grond van huiselijke overwegingen
-		Was met Hans Wiegel en Harm van Riel ('de drie H's') in de jaren zeventig gezichtsbepalend voor de VVD
-		Tijdens haar voorzitterschap van de VVD steeg het ledental van die partij van 30.000 naar 80.000
-		Trachtte in februari 1980 tevergeefs de partijleiding over te halen de zijde van minister Andriessen te kiezen om zo een kabinetscrisis uit te lokken in het eerste kabinet-Van Agt
-		Vanwege haar ziekte moest haar partij in 1977 ervan afzien haar voor te dragen voor het ministerschap van Onderwijs en Wetenschappen

uit de privé-sfeer

-		Haar vader was makelaar in tabak
-		Haar ouders koesterden sympathie voor de NSB
-		Kwam daardoor op gespannen voet met haar familie

verkiezingen

Werd in 1974 en 1980 tot Eerste-Kamerlid gekozen door Groep III: Noord-Holland

woonplaats(en)/adres(sen)

-		Amsterdam, Cornelis Schuytstraat 41, van 1954 tot 1959
-		Amsterdam, Minervalaan 67 II, omstreeks 1964
-		Rotterdam, Van Somerenweg 52, omstreeks 1966 tot 1979
-		Rotterdam, 's-Landswerf 149, omstreeks 1979

ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 27 april 1973

verenigingen, sociëteiten, genootschappen

-		lid Amsterdamse Hockey en Bandy Club
-		lid JOVD (Jongeren Organisatie "Vrijheid en Democratie"), vanaf 1949

hobby's

-		judo
-		hockey

publicaties/bronnen

literatuur/documentatie

-		F. Korthals Altes, "Haya van Someren - De geïnspireerde liberale aanvoerster", in: W.J.A. van den Berg e.a. (red.), "Kopstukken van de VVD" (1988), 91
-		J.H.C. van Zanen, "Haya van Someren-Downer, vrouw voor vrijheid en democratie" (Amsterdam, 1994)
-		A. van Veldhuijzen, "Downer, Gerarda Victoria (1926-1980)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel V, 105
-		H.J.L. Vonhoff, "Liberalen onder één dak" (1998), 139

archivalia
archief-Van Someren-Downer, Nationaal Archief

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Amsterdam, 26 oktober 1954

naam echtgeno(o)t(e)/partner
Mr. J. van Someren, (Jan)

kinderen
1 zoon

stief-, pleeg- en/of adoptiefkinderen
2 stiefkinderen (uit eerste huwelijk van haar echtgenoot)

naam vader
G.J. Downer, George John

naam moeder
J.W. Schuyt, Johanna Wilhelmina

broers en zusters
2 broers

beroep grootvader (vaderskant)
bestuursambtenaar Brits Guyana

beroep grootvader (moederskant)
resident in Nederlands-Indië

Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.




	personalia

	partij/stroming

	loopbaan

	partijpolitieke functies

	nevenfuncties

	opleiding

	activiteiten

	wetenswaardigheden

	publicaties/bronnen

	familie/gezin



Home Route